Војната во Босна и Херцеговина: Како НАТО ја испрати најголемата мисија во 20 век

Loading...

Пред четвртина век започна најголемата операција на западниот воен сојуз по Втората светска војна – беа испратени дури шеесет илјади војници да го спроведат Дејтонскиот договор.

Додека мастилото од иницијалите на Дејтонскиот мировен договор сè уште се сушеше, а свечената церемонија на потпишување во Париз внимателно се подготвуваше, една од точките на договорот во голема мера ја промени ситуацијата на теренот во зафатена со војна Босна и Херцеговина. Скоро 60.000 војници предводени од силите на НАТО во декември 1995 година имаа задача да спроведат договор со кој ќе стават крај на непријателствата.

„Применет е пристап како тој на наставникот – понекогаш мора да покажете голема сила за да воспоставите контрола на теренот, бидејќи во спротивно е тешко подоцна да се постават работите во ред.

„Не беше познато со што ќе се сретнат трупите – колкава соработка ќе има, дали договорот ќе се почитува, дали сите страни ќе бидат демилитаризирани“, се присетува тогашниот портпарол на НАТО во разговор со Би-Би-Си на српски јазик пред еден ден. Џејми Шеј.

„Босна е енигматична, најубава и најодлучна“
Тоа беше најголемата мисија на западниот воен сојуз по Втората светска војна – за споредба, во 1999 година, 44 илјади војници на НАТО беа распоредени на Косово.

„Во еден момент, аеродромот во Тузла беше најголемиот американски аеродром во Европа“, вели Јован Ковачиќ од Белградскиот атлантски совет.

Операцијата, наречена „Заеднички напор“, го формираше ИФОР (Сили за имплементација), која беше трансформирана во СФОР (Сили за стабилизација) една година подоцна. 32 земји учествуваа во операциите, вклучително и оние што не се членки на НАТО – вклучувајќи ја и Русија.

Ништо без Американците
Обидите да се испратат мировници во БиХ во раните фази на војната на теренот пропаднаа – слабо вооруженото знаме на Обединетите нации на УНПРОФОР честопати беше лесна цел за провокација.

„Европејците не сакаа да им дадат повеќе овластување на силите на УНПРОФОР, кои беа изложени на големи проблеми, сè додека Американците не ветија дека ќе ги вклучат сопствените средства за евентуална евакуација на трупите.

* * * * Следете не на Фејсбук. * * * * Имаме интересни содржини секој ден, сите не се објавуваат на сајтот!!
loading...