Последната ролна хартија, на која работниците рачно го напишаа датумот „4 ноември 2025 година, Белишќе“, не е само крај на производството. Таа е печат на историјата на еден индустриски гигант и симбол на судбината на стотици работници. По 65 години постоење, познатата фабрика за хартија, поранешната гордост на Југославија и Хрватска , беше тивко затворена, оставајќи зад себе само спомени и неизвесност.
Станува збор за фабрика за хартија која работи како дел од компанијата DS Smith Belišće. Таа ја започнала својата работа во далечната 1960 година, а минатата недела дефинитивно заминала во историјата.
Нејзиниот сопственик, британската компанија DS Smith, неодамна беше преземена од американскиот гигант International paper. DS Smith има и фабрики за картонска амбалажа во Белишќе и Копривница: во Копривница тие се сопственици на компанијата Bilokalnik-industrija paper packaging.
Комбинатот Белишче
DS Smith објасни како фабриката за хартија во Белишќе се затвора, а судбината на вкупно околу 200 работници била договорена со синдикатите и вработените. Фабриката за пакување во Белишќе продолжува да работи.
Според Хрватската техничка енциклопедија, во средината на 80-тите години, фабриката Белишќе била една од најголемите комплексни постројки во индустријата за преработка на дрво и имала најголем капацитет за производство на полуцелулозни влакна во СФРЈ, а била и меѓу најголемите капацитети во Европа.
Во 1984 година, компанијата произведе 99.300 тони полупулпа и 165.000 тони хартија за пакување, од кои значителни количини беа извезени. Од 1989 година, компанијата работи под името Општествено претпријатие Комбинат Белишќе. По независноста на Хрватска, компанијата беше организирана како акционерско друштво во 1992 година.
Голема загуба
Во 1996 година, имаше околу 3.000 вработени и произведуваше полупулпа, хартија за пакување, амбалажа од брановиден картон за транспорт и комерцијални производи, спирални цевки и амбалажа, машини за лиење пластика со вбризгување, приколки за трактори, дрва, јаглен и друго.
Од 2000 година, бројот на вработени постепено се намалува на околу 1.200, а австриската компанија Дуропак, која ја презеде компанијата Белишќе во 2012 година, почна да купува акции во компанијата. Сепак, во 2015 година сè го презема британската компанија DS Smith.
Во 2017 година, компанијата, која тогаш вработуваше околу 400 работници, произведе 213.000 тони хартија (80 проценти за извоз) и околу 65 милиони квадратни метри амбалажа од брановиден картон, според Хрватската техничка енциклопедија.
Инаку, ДС Смит Белишќе забележа загуба од 16 милиони евра во изминатата деловна година, а 20 милиони евра во претходната година. За само две години, тие акумулираа загуба од 36 милиони евра. Според Финансиската агенција, ДС Смит Белишќе денес има вкупно 340 вработени.
Билокалник од 1960 година.
Како дел од DS Smith, работи и копривничката компанија Билокалник – индустрија за хартиена амбалажа, која денес има околу 150 вработени и генерира околу 23 милиони евра годишен обрт со милион и пол профит.
Интересно е што Билокалник во Копривница е основан во 1960 година, во исто време со Комбинатот Белишќе. Компанијата од Копривница имала три главни дејности: индустрија за хартиена амбалажа, дрвна индустрија и индустрија за градежни материјали, и услужни дејности: Интегра (градежништво), Трејд и Рапид (метал).
Во златното доба, во Билокалник работеле околу 5.000 луѓе. Денес, останува само компанијата Билокалник – индустрија за хартиена амбалажа со 150 вработени. Дрво, Интегра, Трговина и Рапид пропаднаа, а Игма од Копривница ја презеде групацијата Нексе од Нашиќ.
The post Уште еден гигант на југословенската индустрија тивко замина во историјата: Работниците се збогуваа со емотивна порака appeared first on Во Центар.
