Една од најрешавачките епизоди од Втората светска војна се случила за време на Битката кај Лејтескиот Залив во октомври 1944 година. Оваа гигантска конфронтација меѓу американската флота и јапонските сили го означила крајот на доминацијата на Империјалната јапонска морнарица во Пацификот и им го отворила патот на сојузниците да ги ослободат Филипините.
Судирот на Давид и Голијат: Битката кај Самар
Како дел од оваа операција, се случи драматична конфронтација во близина на островот Самар, каде што мала американска формација, позната под кодното име Тафи 3, се најде лице в лице со елитата на јапонската флота. Под команда на контраадмиралот Клифтон Спрег, американската група се состоеше од шест лесни носачи на авиони и седум придружни бродови, меѓу кои се издвојуваше разурнувачот Џонстон.
Наспроти нив се појави застрашувачка сила: четири борбени бродови, предводени од Јамата – најголемиот воен брод во историјата – поддржани од бројни крстосувачи и разорувачи. Иако јапонските топови од 460 мм беа неспоредливо посилни од скромното американско вооружување, капетанот на Џонстон , Ернест Еванс, донесе херојска одлука.
Жртвата што ја спречи катастрофата
Свесен дека повлекувањето ќе значи уништување на транспортерите што превезуваа илјадници американски војници, Еванс го поведе својот разорувач директно во нападот. И покрај дождот од гранати, Џонстон успеа сериозно да го оштети јапонскиот крстосувач Кумано. Сепак, по два и пол часа нееднаква борба, под постојани удари од јапонските гиганти, бродот остана без струја и почна да тоне.
Од 327 луѓе на бродот, само 141 беа спасени, додека капетанот Еванс постхумно беше награден со Медал за честа за неговата неверојатна храброст. Неговиот контранапад купи драгоцено време и ги спаси сојузничките сили од потенцијален масакр.
Пронаоѓање остатоци во темните длабочини
Со децении се сметаше дека остатоците од овие бродови се изгубени засекогаш во длабочините на Филипинскиот ров. Првите траги се појавија во 2019 година, кога истражувачкиот брод „Петрел“ го лоцираше разорувачот од класата „Флечер“ на неверојатна длабочина од 6.456 метри. Сепак, во тоа време не беше јасно дали станува збор за „Џонстон“ или за сродниот брод „Хоел“.
Конечната потврда дојде дури во 2021 година благодарение на компанијата „Каладан Осеаник“. Користејќи го специјалниот фактор на ограничување на подморницата, тимот изврши две историски нуркања . На морското дно, и покрај изминатите речиси осум децении, јасно го видоа трупот број 557, топовите и командниот мост на легендарниот „Џонстон“.
Воен гроб под заштита на законот
Денес, овој брод почива на местото каде што потонал, служејќи како вечно почивалиште за паднатите морнари. Според Законот за потонати воени бродови од 2004 година, „УСС Џонстон“ ужива целосна правна заштита од американската држава. Олупината е строго заштитена од какви било обиди за грабеж или оштетување, зачувувајќи го споменот на екипажот кој, со својата жртва, го промени текот на историјата во Пацификот.
The post Бродот што спаси илјадници животи пронајден по 77 години: За херојскиот чин на капетанот сè уште се зборува appeared first on Во Центар.
