На овој ден во 1989 година, беа отворени граничните премини во Берлин и падна ѕидот што го делеше градот 28 години. Берлин ја одбележува годишнината со комеморација, а податоците на германската влада покажуваат дека разликите меѓу истокот и западот на земјата не исчезнале.
Ѕидот почнал да се издига ноќта на 13 август 1961 година, кога раководството на Источна Германија (ГДР) почнало да ја затвора границата кон западните сектори на Берлин. Според Фондацијата за Берлинскиот ѕид и Центарот за современи историски истражувања во Потсдам, најмалку 140 луѓе ги загубиле животите покрај Ѕидот до 1989 година.
Конференцијата што ја отвори границата
Крајот започна кратко пред 19 часот на 9 ноември 1989 година. На крајот од прес-конференцијата, секретарот на Централниот комитет на владејачката партија СЕД, Гинтер Шабовски, речиси случајно објави нови правила за патување за граѓаните на ГДР. Поради недостатоците во договорите, тој им рече на новинарите дека, според негово знаење, правилата стапиле на сила „веднаш, без одлагање“, според временската линија на официјалниот градски портал на Берлин.
Западногерманската телевизија ARD ги објави вестите како главни вести во 20 часот. После тоа, сè повеќе жители на Источен Берлин се собираа на граничните премини, а граничарите немаа никакви инструкции. На преминот Борнхолмер Штрасе во 21:20 часот ги пропуштија првите граѓани, но нивните пасоши беа печатени, што значеше одземање на државјанството.
Околу 23:30 часот, притисокот беше толку голем што командантот на пасошката контрола, сè уште без официјална наредба, целосно ја крена бариерата. Во текот на следниот час, околу 20.000 луѓе го преминаа мостот без контрола. Во доцните вечерни часови беа отворени и други премини во градот.
Трабанти, прослави и „ѕидни клукајдрвци“
Во следните денови, сите формалности беа укинати на премините, а милиони граѓани на ГДР заминаа на кратки посети на Запад. Со денови, Курфирстендам имаше празнична атмосфера, а многу ресторани им даваа бесплатни пијалоци на посетителите. Преминот кај Бранденбуршката порта беше отворен на 22 декември 1989 година.
Ѕидот во центарот на градот беше претежно урнат од јуни до ноември 1990 година. Дотогаш, таканаречените „ѕидни клукајдрвци“, ловци на сувенири од целиот свет, веќе ги беа скршиле своите парчиња. Германија беше обединета на 3 октомври 1990 година. Денес, трасата на ѕидот низ центарот на Берлин може да се проследи во должина од 20 километри со двоен ред камени блокови во тротоарот.
Разлики дури и 37 години подоцна
Берлин ја одбележува годишнината со комеморација во Споменикот на Берлинскиот ѕид на Бернауер штрасе, на која ќе присуствува градоначалникот Кај Вегнер, и со околу 170 настани како дел од „Неделата на слободата“, според веб-страницата на градот. Вегнер пред годишнината рече дека стоел на ѕидот во 1989 година и дека тоа бил најубавиот ден во неговиот живот.
Падот на ѕидот не ги избриша сите разлики. Во извештајот на комесарката на германската влада за источна Германија, Елизабет Кајзер, доставен до Бундестагот во октомври, се наведува дека просечната нето вредност на едно домаќинство на истокот од земјата е 125.500 евра, а на западот е 257.100 евра.
За потребите на извештајот беа анкетирани околу 2.700 луѓе. 95 проценти од нив, и на исток и на запад, рекоа дека успехот во општеството треба да се одреди со работа и труд. Сепак, по 80 проценти веруваат дека во реалноста, средствата и врските се одлучувачки, а 72 проценти го наведоа социјалното потекло. Извештајот заклучува дека дури и по 36 години германско единство, нееднаквостите продолжуваат, но и новите можности, и дека единството останува постојана задача.
The post Денот кога падна Берлинскиот ѕид: Како печатарска грешка ја сруши најчуваната граница во Европа appeared first on Во Центар.
