Високиот холестерол е потенцијално смртоносна состојба која ги погодува повеќе од половина од возрасните, предизвикувајќи насобирање на масни наслаги во артериите и блокирање на протокот на крв. Доколку не се лекува, може значително да го зголеми ризикот од срцев удар, мозочен удар, па дури и деменција. Проблемот станува сè почест, со загрижувачко зголемување на дијагнозите кај луѓе под 30 години. Затоа милиони луѓе земаат статини, лекови кои ги намалуваат нивоата на „лошиот“ холестерол.
Иако спасуваат живот за многумина, статините можат да имаат несакани ефекти како што се болки во мускулите и дигестивни тегоби, а некои пациенти не успеваат да ги достигнат целните нивоа. Но, експертите велат дека милиони би можеле да имаат корист од високо ефикасна исхрана базирана на растенија што го намалува холестеролот речиси исто толку добро како и лековите, пишува Дејли Меил.
Диета што функционира како финансиско портфолио
Се нарекува Портфолио диета, која канадските истражувачи ја создадоа уште во 2002 година. Се фокусира на четири главни групи на храна за кои е познато дека го намалуваат холестеролот: влакна, незаситени масти, јаткасти плодови и мешунки. Секоја од нив независно помага во отстранувањето на вишокот холестерол, но нивниот комбиниран ефект е она што ја прави оваа диета посебна. Д-р Дејвид Џенкинс, креатор на диетата и професор по нутриционистички науки на Универзитетот во Торонто, објаснува дека комбинираната храна функционира слично на финансиско портфолио – тие применуваат повеќе пристапи за да се максимизира приносот.
Резултатите зборуваат сами за себе. Студиите покажуваат дека Портфолио диетата може да ги намали нивоата на LDL, или „лошиот“ холестерол за дури 35 проценти за само еден месец, намалување споредливо со некои видови статини. Неодамнешна студија на Универзитетот Харвард, која ги следела диетите на речиси 210.000 здравствени работници во текот на 30 години, ги потврди долгорочните придобивки: Оние кои најстрого се придржувале до Портфолио диетата имале 14 проценти помал ризик од кардиоваскуларни заболувања.
„Сè повеќе луѓе имаат покачен холестерол. Но, не на секого му се потребни големите намалувања што ги овозможуваат поновите, посилни статини. Всушност, за повеќето луѓе, помало намалување на холестеролот, како она што го овозможува исхраната, ќе биде доволно. И тоа им користи на сите што се обидуваат да се хранат поздраво, а не само на оние што сакаат да го намалат холестеролот“, истакнува професор Џенкинс.
Како функционира портфолио диетата?
За да се разбере ефектот од диетите, важно е да се знае дека постојат два вида холестерол. Липопротеинот со ниска густина (LDL) е „лошиот“ тип кој создава плаки во артериите, додека липопротеинот со висока густина (HDL) или „добриот“ тип го отстранува LDL од крвотокот. Кога оваа рамнотежа е нарушена, најчесто поради лоши животни навики, како што се исхрана богата со заситени масти, пушење или недоволно вежбање, LDL се акумулира неконтролирано.
Иако намалувањето на внесот на црвено месо може да го намали ЛДЛ за околу 10 проценти, а медитеранската диета за 13 проценти, експертите тврдат дека Портфолио диетата постигнува значително подобри резултати благодарение на комбинираниот пристап. „Идејата зад Портфолио диетата е дека комбинирањето на што е можно повеќе од индивидуалните намирници за намалување на холестеролот ќе резултира со големо намалување. А студиите го покажаа ова“, вели Дел Стенфорд, диететичар во Британската фондација за срце.
Четири клучни столба на исхраната
Првата група на храна на која се фокусира диетата се влакната, поточно вискозните влакна, кои се наоѓаат во овесот, јачменот, гравот, леќата, модриот патлиџан, јаболката, како и семето од лен и чиа. Тие формираат гел во дигестивниот тракт кој го врзува холестеролот и спречува негова апсорпција.
Друга важна група се растителните протеини како што се тофу, темпе, јаткасти плодови и мешунки. „Растителните протеини изгледа делуваат така што го намалуваат количеството холестерол произведено во црниот дроб“, објаснува професор Џенкинс.
Третиот столб се незаситените масти, како оние што се наоѓаат во екстра девственото маслиново масло, маслото од канола или сончогледовото масло. Тие го поттикнуваат црниот дроб да произведува значително помалку холестерол од заситените масти како путерот.
Последниот елемент се растителните стероли, природни соединенија кои структурно личат на холестеролот и ја блокираат неговата апсорпција. Тие се наоѓаат во јаткасти плодови и грашок, но исто така и во збогатена храна како што се некои маргарини и јогурт.
Дополнителни бенефиции и примерно мени
Придобивките од оваа диета одат подалеку од здравјето на срцето. Студија од 2023 година покажа дека жените во постменопауза кои ја следеле имале 31 процент помал ризик од дијабетес тип 2. Исто така, може да помогне во губењето на тежината. „Диетата не е дизајнирана како план за губење на тежината, но некои луѓе може да ослабат бидејќи храната богата со растителни влакна го поттикнува чувството на ситост и помага во регулирањето на апетитот“, вели нутриционистката Ријанон Ламберт.
Пример за дневно мени може да вклучува овесна каша со соино млеко за појадок, салата со наут и авокадо за ручек и тофу со зеленчук и ориз за вечера. Клучна предност на диетата е нејзината флексибилност. „Може да се прилагоди на индивидуалните преференции, културната позадина и начинот на живот“, додава Ламберт. Иако месото технички не се препорачува, мали количини на посни протеини како пилешко или риба се прифатливи.
Важно предупредување
Експертите нагласуваат клучна поента: луѓето кои веќе земаат статини не треба сами да престанат да ги земаат. „Луѓето кои веќе живеат со кардиоваскуларни заболувања ќе треба да го намалат холестеролот многу повеќе од општата популација, а за да го постигнат ова, речиси сигурно ќе им бидат потребни статини“, предупредува Дел Стенфорд.
За нив, оваа диета е одличен додаток на терапијата, но не и замена за лекови. Сепак, за голем дел од популацијата со покачен холестерол, Портфолио диетата претставува одличен и ефикасен начин за превенција и одржување на здравјето на срцето.
The post Илјадници луѓе преминуваат на нова диета: Таа го намалува холестеролот за една третина за само еден месец appeared first on Во Центар.
