Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) предупреди дека владите мора внимателно да одговорат на растечките цени на храната и енергијата, со цел да ги заштитат најпогодените граѓани без дополнително да ја поттикнат инфлацијата или да создадат дополнителен товар врз јавните финансии.

Во својата најнова анализа, економистите на ММФ наведуваат дека актуелниот енергетски шок, поврзан со тензиите на Блискиот Исток и поскапувањето на нафтата и гасот, претставува сериозен ризик за глобалната економија. Според нив, ваквите кризи истовремено предизвикуваат раст на инфлацијата и забавување на економската активност.

Од Фондот оценуваат дека широките субвенции и мерките за замрзнување на цените не претставуваат одржливо решение на подолг рок, освен во исклучителни ситуации. Предупредуваат дека таквите политики можат значително да ги оптоварат државните буџети, но и дополнително да ја зголемат побарувачката за енергија, со што кризата би се продлабочила.

Наместо општи интервенции, ММФ препорачува привремена и прецизно насочена поддршка за најранливите категории граѓани. Како најсоодветни решенија се посочуваат директните финансиски трансфери и користењето на постојните механизми за социјална заштита.

Во анализата се истакнува дека сиромашните домаќинства трошат многу поголем дел од своите приходи за храна и енергија отколку побогатите, поради што токму тие најсилно ги чувствуваат последиците од ценовните шокови.

За компаниите, експертите предлагаат краткорочни мерки за поддршка на ликвидноста, како кредитни гаранции, одложување на даночни обврски и пристап до финансиска помош преку кредитни линии, наместо директно субвенционирање.

Според ММФ, контролата на цените или намалувањето на даноците може да биде оправдано само доколку кризата е привремена и ако државата располага со доволно финансиски капацитет за да ги покрие трошоците од таквите мерки.

Во заклучокот, Фондот апелира владите да применуваат постепен, дисциплиниран и внимателно насочен пристап, а пошироки економски интервенции да воведуваат само доколку состојбата дополнително се влоши.