Едноставна промена во видот на сол што ја користиме би можела да спречи милиони смртни случаи поврзани со кардиоваскуларни заболувања. Студија објавена на 4 ноември 2026 година во списанието „Nature Health“, спроведена од истражувачи од Институтот за глобално здравје „Џорџ“, го моделира влијанието на преминувањето од обична на сол збогатена со калиум во 193 земји.
Резултатите покажуваат дека таквата промена би можела да спречи речиси три милиони смртни случаи и повеќе од 10 милиони нови случаи на срцеви и бубрежни заболувања секоја година низ целиот свет, објавува „Хелтлајн“.
Проценка на смртни случаи што може да се спречат
Липинг Хуанг, виш аналитичар на податоци во Институтот „Џорџ“ и коавтор на студијата, објасни за „Хелтлајн“ дека истражувачкиот тим започнал со постојните нивоа на крвен притисок по пол, возраст и земја. Потоа, научниците процениле како целосното заменување на обичната сол со нејзината алтернатива би влијаело врз внесот на натриум и калиум, крвниот притисок и ризикот од болести. Моделот користел мешавина од 75 проценти натриум хлорид и 25 проценти калиум хлорид.
Студијата проценува дека годишно на глобално ниво би можеле да се спречат 2,96 милиони смртни случаи доколку се замени целата сол. Доколку се замени само солта во домаќинството, бројот на спречени смртни случаи би изнесувал 1,85 милиони. Доколку само луѓето со дијагностициран висок крвен притисок ја заменат солта во домаќинството, би биле спречени 590.000 смртни случаи.
Авторите забележуваат дека моделот се потпира на податоци стари неколку години и на бројни претпоставки, и дека за каква било поширока промена би биле потребни години.
Што е сол збогатена со калиум?
Солта збогатена со калиум е производ во кој дел од натриум хлоридот во обичната кујнска сол е заменет со калиум хлорид. Хуанг објаснува дека другите видови сол, како што се кошер или морска сол, може да содржат некои елементи во трагови што ги прават да се сметаат за поздрави, но тие сепак се првенствено натриум хлорид.
Тој исто така истакнува дека солта збогатена со калиум има речиси ист вкус како обичната сол, и само мал број луѓе со многу чувствителен непце би ја забележале разликата.
Како влијае на крвниот притисок
Хуанг вели дека е многу тешко за луѓето да го намалат вкупниот внес на сол.
,,Најлесниот начин е да се замени дел од натриум хлоридот во кујнската сол со калиум хлорид, бидејќи зголемувањето на внесот на калиум помага и во намалувањето на крвниот притисок“, рече таа.
Д-р Ченг-Хан Чен, кардиолог во Медицинскиот центар „МеморијалКеар Седлбек“ во Калифорнија, кој не бил вклучен во студијата, објаснува дека двата минерали имаат спротивни улоги во телото.
„Додека натриумот предизвикува задржување на вода и висок крвен притисок, калиумот им помага на бубрезите да го исфрлат натриумот од телото, со што се намалува крвниот притисок“, изјави Чен за Healthline.
Студија од 2021 година на која работел и Хуанг, во која биле вклучени околу 21.000 луѓе во Кина, покажала дека луѓето кои користеле сол збогатена со калиум имале 14% помал ризик од мозочен удар и 12% помал ризик од предвремена смрт.
Светската здравствена организација (СЗО) ја одобри употребата на сол збогатена со калиум во своите упатства за 2025 година, а Американската асоцијација за срце (AHA) потврди дека ваквите замени можат да помогнат во намалувањето на крвниот притисок. „Веруваме дека крвниот притисок почнува да се подобрува уште една недела по намалувањето на внесот на натриум, додека целосниот ефект обично трае до четири недели“, вели Чен.
Препорачан дневен внес на натриум
Чен предупредува дека повеќето луѓе консумираат значително повеќе натриум од препорачаното.
„Општо земено, препорачуваме дневна граница од 2.300 милиграми (мг) натриум, а идеално помалку од 1.500 мг дневно. Повеќето луѓе консумираат повеќе од 3.000 мг“, вели тој.
СЗО препорачува помалку од 2.000 мг натриум дневно и најмалку 3.510 мг калиум. Во Соединетите Американски Држави, повеќе од 70 проценти од внесот на сол доаѓа од преработена храна и оброци во ресторани.
Кој треба да избегнува сол збогатена со калиум?
Хуанг забележува дека луѓето со напредна хронична бубрежна болест треба да избегнуваат сол збогатена со калиум. Кога бубрезите не работат правилно, телото не може ефикасно да го излачува вишокот калиум, што може да доведе до хиперкалемија, опасно високо ниво на калиум во крвта што го зголемува ризикот од срцева слабост.
Истражувачите проценуваат дека кај луѓе со потешка бубрежна болест, преминувањето на замена за сол би можело да спречи околу 750.000 смртни случаи годишно од низок крвен притисок, но исто така би можело да предизвика околу 100.000 смртни случаи од хиперкалемија. Американската асоцијација на здравствени работници (AHA) советува луѓето со бубрежна болест или оние кои земаат лекови кои влијаат на нивото на калиум да се консултираат со својот лекар.
The post Нова студија тврди: Заменувањето на солта може да спречи милиони смртни случаи од срцеви заболувања appeared first on Во Центар.
