Москва ќе се придржува до ограничувањата од најновиот договор за нуклеарно оружје со САД, кој истече минатата недела, сè додека верува дека Вашингтон го прави истото, изјави во средата рускиот министер за надворешни работи.
Договорот „Нов СТАРТ“ истече на 5 февруари, оставајќи ги двата најголеми нуклеарни арсенали во светот без никакви ограничувања за прв пат по повеќе од половина век и поттикнувајќи стравувања од нова, неконтролирана трка во вооружување.
Рускиот претседател Владимир Путин минатата година изјави дека е подготвен да остане во рамките на овој договор уште една година доколку Вашингтон го стори истото, но американскиот претседател Доналд Трамп инсистираше Кина да биде дел од новиот договор – што Пекинг го одби.
Зборувајќи во Долниот дом на рускиот парламент во среда, министерот за надворешни работи Сергеј Лавров изјави дека Русија ќе ги почитува ограничувањата од Новиот СТАРТ, иако САД сè уште официјално не ја коментирале понудата на Путин, сè додека видат дека Вашингтон ги почитува.
„Мораториумот прогласен од претседателот ќе остане на сила сè додека САД не ги надминат овие ограничувања“, им рече Лавров на пратениците. „Ќе дејствуваме на одговорен и избалансиран начин, врз основа на анализа на воената политика на САД“.
Тој додаде дека „имаме причина да веруваме дека Соединетите Американски Држави не брзаат да ги напуштат овие ограничувања и дека тие ќе бидат почитувани во догледна иднина“.
„Внимателно ќе следиме како навистина ќе се развива ситуацијата“, рече Лавров. „Доколку се потврди намерата на нашите американски колеги да одржат барем некаков вид соработка по ова прашање, активно ќе работиме на нов договор и ќе ги разгледаме прашањата што досега останаа надвор од договорот за стратешка стабилност“.
Изјавата на Лавров уследи по извештајот на „Аксиос“ дека за време на разговорите во Абу Даби минатата недела, руските и американските преговарачи разговарале за можен неформален договор за задржување на ограничувањата од договорот во сила најмалку уште шест месеци. Замолен да ги коментира наводите, портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, во петокот изјави дека какво било продолжување може да биде само формално, додавајќи дека „тешко е да се замисли какво било неформално продолжување во оваа сфера“.
Во исто време, Песков потврди дека руските и американските преговарачи разговарале за идната контрола на нуклеарното оружје во Абу Даби, каде што делегации од Москва, Киев и Вашингтон одржаа дводневни разговори за мирно решение на војната во Украина.
„Постои разбирање, а за тоа беше разговарано во Абу Даби, дека двете страни ќе заземат одговорни позиции и дека двете страни ја разбираат потребата од започнување разговори за ова прашање што е можно поскоро“, рече Песков.
Новиот СТАРТ, потпишан во 2010 година меѓу тогашниот американски претседател Барак Обама и неговиот руски колега Дмитриј Медведев, беше најновиот во серијата договори меѓу Москва и Вашингтон за ограничување на нивните нуклеарни арсенали, почнувајќи со SALT I во 1972 година.
Новиот СТАРТ ја ограничи секоја страна на максимум 1.550 нуклеарни боеви глави распоредени на максимум 700 ракети и бомбардери подготвени за употреба. Првично беше предвидено да истече во 2021 година, но беше продолжен за дополнителни пет години.
Договорот предвидуваше сеопфатни инспекции на лице место за да се потврди усогласеноста, но тие беа суспендирани во 2020 година поради пандемијата COVID-19 и никогаш не беа обновени.
Во февруари 2023 година, Путин го суспендираше учеството на Москва во договорот, наведувајќи дека Русија не може да дозволи американски инспекции на нејзините нуклеарни објекти во време кога Вашингтон и неговите сојузници во НАТО отворено велат дека сакаат пораз на Москва во Украина. Во исто време, Кремљ нагласи дека не се повлекува од договорот целосно, но вети дека ќе ги почитува ограничувањата за бројот на нуклеарно оружје.
Во септември, Путин понуди да ги задржи ограничувањата од Новиот СТАРТ уште една година со цел да се купи време за преговори за наследник на овој договор.
Дури и по истекот на Новиот СТАРТ, САД и Русија се согласија на 5 февруари да воспостават директна комуникација на високо воено ниво, по состанокот на високи функционери од двете страни во Абу Даби, објави американската воена команда за Европа. Односот беше прекинат во 2021 година, бидејќи односите дополнително се влошија пред испраќањето на руски трупи во Украина во февруари 2022 година.
The post По истекот на нуклеарниот договор, Русија изјави: Ќе продолжиме да се придржуваме кон него, сè додека САД не го сторат истото appeared first on Во Центар.
