Секој што се бори со анксиозност знае дека таа може да се појави во кое било време од денот. Сепак, анксиозноста што многу луѓе ја чувствуваат веднаш по будењето е честопати особено непријатна и наметлива бидејќи се чини дека нема очигледна причина. Психолозите објаснуваат дека утринската анксиозност е различна од напнатоста што ја чувствуваме подоцна во текот на денот, а еден од главните виновници е покаченото ниво на кортизол, хормон на стрес што телото природно го ослободува по будењето.
За среќа, постојат многу начини за борба против утринската анксиозност. Ова е особено точно ако избегнувате рутини и однесувања кои, честопати несвесно, придонесуваат за анксиозност. Психолозите идентификуваа седум утрински навики кои можат да предизвикаат анксиозни мисли штом ќе се разбудите.
Што е утринска анксиозност?
Анксиозноста, според психолозите, може да се опише како ментална и физичка состојба на негативно исчекување што често е придружена со чувство на страв. Сепак, се чини дека утринската анксиозност е нешто друго.
Д-р Дебра Кисен, клинички психолог, за Параде кажува дека тоа варира од личност до личност, во зависност од тоа што се случува тој ден.
,,Кога ќе се будиме, во зависност од нашето основно ниво на анксиозност, некои луѓе ќе се прашаат: „Што ми носи денешниот ден? Со какви предизвици се соочувам?“ Преминот од спиење во будност е промена што може да предизвика анксиозност; тоа е транзиција“, објаснува д-р Кисен.
Утринската анксиозност може да се објасни и со она што се нарекува одговор на будење на кортизол (CAR), вели д-р Ана Елтон, лиценциран терапевт. Кога нивоата на кортизол достигнуваат врв, започнува чувството на страв што многу луѓе го доживуваат по будењето.
„Кога ќе се разбудите, вашето тело природно ослободува кортизол, кој ни помага да го започнеме утрото и да се активираме“, објаснува таа.
,,Неговите нивоа обично се зголемуваат во првиот час по будењето, по што следува втор скок кога сме изложени на светлина.“
Прекумерните скокови на кортизол можат да предизвикаат вознемиреност и стрес.
Што може да предизвика анксиозност на почетокот на денот?
Освен скоковите на кортизол, постојат неколку други причини за утринска анксиозност, а според д-р Елтон, екраните можат да бидат голем предизвикувач. „Кога ќе се разбудите и веднаш ќе посегнете по телефонот, вашиот мозок не е подготвен за активност и продуктивност“, вели таа, додавајќи дека ова е особено точно за луѓето кои веднаш проверуваат стресна содржина, како што се вестите.
Таа, исто така, ги наведува финансиите како главен стресор, истакнувајќи дека истражувањата покажуваат дека првото нешто што многу луѓе го проверуваат наутро е нивната банкарска сметка. Дехидрацијата е исто така важен биолошки фактор.
,,Губите вода во текот на ноќта, а тоа предизвикува зголемување на кортизолот и зголемување на срцевиот ритам“, вели таа. Прескокнувањето на појадокот има сличен ефект.
„Шеќерот во крвта паѓа, а за да се компензира, вашето тело ослободува кортизол и адреналин за да ве одржат во движење“, објаснува д-р Елтон.
д-р Кисен додава дека по будењето, мозокот веднаш преминува во состојба на будност, што е биолошки одговор на преживување.
,,Можеби се будиме со зголемена реакција на страв“, вели таа.
Седум утрински навики кои несвесно ја поттикнуваат анксиозноста
Понекогаш може да почувствувате утринска анксиозност без дури и да сфатите што ја влошува. Психолозите споделуваат што може да ја предизвика.
Одложување на алармот: „Секој пат кога ќе го одложите алармот, вашето тело повторно го активира одговорот на стресот, создавајќи последователни скокови на кортизол“, вели д-р Елтон. „Во суштина, го активирате вашиот систем на анксиозност повеќе пати пред дури и да станете од кревет.“
Започнување на денот со кафе, а не со вода: „Губите значителна количина вода во текот на ноќта, а дури и благата дехидрација може да го покачи кортизолот и да го забрза срцевиот ритам“, истакнува д-р Елтон, нагласувајќи дека кафето пред водата може да го засили вашиот одговор на стрес.
Прекумерно планирање на денот: „Некои луѓе имаат тенденција да планираат сè што треба да направат премногу детално“, вели д-р Кисен. Таа објаснува дека прекумерното планирање значи дека веќе се подготвувате за анксиозност наутро. „Се чувствувате како веќе да сте изгубиле пред дури и да започнете“, вели таа.
Недостаток на план: „Одлуката да го поминете денот без никаков план може да биде огромен предизвикувач на анксиозност“, вели д-р Кисен. Таа предлага да го испланирате денот претходната вечер за да не се чувствувате преоптоварено штом ќе се разбудите.
Проверка на телефонот штом ќе се разбудите: „Нашите мозоци се чувствителни веднаш по будењето“, објаснува д-р Елтон. „Зафатеност со известувања или вести ве става во реактивна состојба пред вашиот нервен систем дури и да се стабилизира“.
Избегнување на природна светлина во рок од еден час по будењето: „Утринската светлина помага во регулирањето на вашиот циркадијален ритам и нивоата на кортизол“, вели д-р Елтон. „Нејзиното прескокнување може да го наруши вашиот систем, зголемувајќи ја анксиозноста и нестабилноста на расположението во текот на денот.“
Игнорирање на сопствените чувства: „Важно е да разберете дали сте тип на личност која се буди со наплив на енергија“, вели д-р Кисен. „Но, ако сте некој чиј распон на внимание е порамномерно распределен во текот на денот, поголема е веројатноста да се вклучите во задачи кои се со побавно темпо и помалку напорни наутро.“ Клучот, заклучува тој, е да „го запознаете сопствениот мозок и како ја користи енергијата, и кога сте на вашиот врв и кога сè уште не сте баш таму.“
Како да се прекине циклусот на утринска анксиозност?
Ако сакате да се ослободите од утринската анксиозност, психолозите нудат неколку пристапи. Според д-р Кисен, разбирањето на себеси и вашите граници, заедно со искреноста со себе, е најдобриот начин да се ослободите од немирните утра. „Да бидете пореални, посвесни и повнимателни за тоа што сакате да постигнете ќе ве стави во подобра позиција“, споделува таа.
Д-р Елтон предлага едноставен трик за секојдневно ослободување од анксиозност: завршете една мала, лесна задача штом ќе се разбудите. Ова е корисно бидејќи дава чувство на продуктивност. „На пример, местење на креветот. Кога ќе завршите нешто, тоа ви дава малку допамин, па се чувствувате добро и сте мотивирани да продолжите“, вели таа.
The post Психолози: Седум утрински навики ја влошуваат вашата анксиозност appeared first on Во Центар.
