Обидот на германскиот канцелар Фридрих Мерц да ги убеди лидерите на ЕУ да користат 210 милијарди евра замрзнати руски средства за да ѝ помогнат на Украина се врати како бумеранг кога сфати дека неговиот клучен сојузник, францускиот претседател Емануел Макрон, му го врти грбот.
Макрон не се спротивстави јавно на тоа, но…
Иако Макрон јавно не се спротивстави на германскиот предлог во неделите пред самитот во Брисел, неговиот тим приватно изрази резерви во врска со легалноста на планот и предупреди дека Франција, како презадолжена земја, ќе има тешкотии да се обврзе на национална гаранција во случај средствата да мора да се вратат во Москва.
Откако други земји, како што е Италија, ѝ се придружија на Белгија во опозиција, Макрон официјално застана на нивна страна, со што целата идеја пропадна.
„Макрон го предаде Мерц и знае дека ќе мора да ја плати цената“, рече висок дипломат на ЕУ запознаен со разговорите.
„Но, тој е толку слаб што немаше друг избор освен да се повлече зад Џорџија Мелони“.
Нова динамика на моќ
Судирот истакнува нова динамика меѓу двете најголеми европски сили: Германија, која се залага за иницијативи, и Франција, која ги спречува. Во Берлин има нова решителност откако Мерц ја презеде власта во мај и деблокираше околу еден трилион евра за одбрана и инфраструктура.
Од друга страна, Париз беше попречен од високиот јавен долг и политичката нестабилност во втората половина од мандатот на Макрон, што ги уништи надежите за рестартирање на француско-германскиот мотор што некогаш ги придвижуваше најголемите чекори на ЕУ.
„Во Брисел постои чувство дека Берлин е големиот играч и дека Франција нема влијание“, вели Џорџина Рајт од американскиот тинк-тенк „Герман Маршалов фонд“.
По доаѓањето на власт, Мерц го постави како приоритет обновувањето на односите со Франција, вети зајакнување на европската одбрана, откажување од спротивставувањето на нуклеарната енергија и намалување на регулативите на ЕУ. Сепак, наскоро се соочи со фактот дека влијанието на Макрон е сериозно ограничено, особено кога станува збор за финансиски обврски.
„Тоа е целосен пресврт на улогите помеѓу Макрон и Мерц“, вели Муџтаба Рахман од тинк-тенкот „Евразија груп“.
,,Во последните години, тезата во Елисејската палата беше дека германската слабост ја спречува Европа. Сега имаме канцелар кој ја разбира геополитиката и сака да направи повеќе за Европа, но Париз е тој што не може да го исполни својот дел од договорот.“
Спорот околу Меркосур
Друга пречка на самитот беше трговскиот договор на ЕУ со латиноамериканската група Меркосур. По повеќе од 25 години преговори, Мерц со месеци инсистираше договорот да биде потпишан до крајот на декември. Но, Макрон најде уште еден неочекуван сојузник во италијанската премиерка Џорџа Мелони, која обезбеди одложување од неколку недели, негирајќи му на Мерц уште една политичка победа.
„Двете страни се свесни дека односот треба да биде поефикасен бидејќи не функционираше под Шолц“, вели политикологот Даниела Шварцер.
„Но, Франција е под многу поголем притисок, што предизвикува повторно појавување на фундаментални разлики, а трговијата е една од тие области.“
Напредок и покрај несогласувањата
И покрај очигледното несогласување, на самитот беше постигнат напредок. Блокот се согласи да ѝ обезбеди на Украина заем од 90 милијарди евра, поддржан од буџетот на ЕУ. Службеник на Елисејската палата инсистираше дека Макрон одиграл клучна улога во постигнувањето на договорот: „Целта на Франција отсекогаш била да ѝ обезбеди на Украина финансиска видливост во следните две години. Бевме отворени за предложените финансиски аранжмани и работевме на наоѓање решение што ќе ја исполни таа цел“.
Во меѓувреме, Мелони вети дека ќе го поддржи договорот од Меркосур следниот месец, отворајќи го патот за негово потпишување и покрај француските приговори.
„Во врска со Меркосур, Франција можеби доби две или три недели, но ја изгуби битката“, рече Жозеф де Век од Институтот за истражување на надворешната политика.
„Нема заедничко лидерство за двете прашања, Мерц е тој што врши притисок“.
Идни тензии и парадокси
Дополнителен товар врз француско-германските односи во наредните недели ќе биде ставен со одлуката за заеднички проект за борбени авиони вреден 100 милијарди евра, бидејќи француските „Дасо“ и „Ербас“ не можат да се договорат како да ја поделат работата.
Сепак, и покрај нивните несогласувања, Франција и Германија ретко биле поусогласени по клучните стратешки прашања, како што се справувањето со американските тарифи, поддршката за Украина и потребата Европа да преземе поактивна улога во мировните преговори.
Мерц ги прифати концептите што долго време ги застапуваше Париз, вклучувајќи ја стратешката автономија и преференцијата „купи европски“ производи за набавки во одбраната.
„На некој начин, ЕУ никогаш не била толку француска – прифаќајќи ја индустриската и безбедносната политика, во голема мера благодарение на Макрон – во време кога самата Франција се повлекува“, истакнува Рајт.
„Но, во Брисел расте чувството дека Франција ги става националните интереси пред сè… Старата поговорка дека „Франција е само разговор, разговор и разговор, но никаква акција“ повторно се враќа.“
Политички последици за Мерц
Мерц се соочува со растечко нетрпение дома поради дипломатските неуспеси. Самиот канцелар изјави дека е задоволен од исходот од самитот, тврдејќи дека заемот е подобро решение и дека руските средства сè уште можат да се користат за негово враќање.
„Ние вршиме авансна уплата, но таа е обезбедена со руски средства“, рече тој.
Сепак, критики стигнаа од крајно десничарската Алтернатива за Германија, чија копретседателка Алис Вајдел тврдеше дека „германскиот даночен обврзник повторно ќе мора да ја плати сметката“. Аналитичарите, исто така, предупредуваат на политичката цена.
„Не е одлично да се оди дома без Меркосур или рускиот план за имот“, заклучи Гунтрам Волф од Бројгел. „Прашањето за Макрон е дали е мудро да му се наметнат политички загуби на Мерц по две големи прашања“.
The post Рамнотежата на моќта драматично се менува во Европа: „Макрон го предаде Мерц, тој ќе плати за тоа“ (фото/видео) appeared first on Во Центар.
