Американскиот претседател Доналд Трамп во среда објави дека постигнал „рамковен договор“ со лидерите на НАТО за иднината на Гренланд.
Соопштението доаѓа по серија напнати денови и се чини дека ги оддалечува САД од можноста за воен и економски конфликт со сојузниците, иако деталите од самиот договор предизвикуваат конфузија и отпор.
Според извори запознаени со преговорите, додека Трамп го слави својот дипломатски успех, зад сцената се дискутира модел што би им дал на САД суверенитет над одредени делови од територијата за воени бази, по примерот на статусот што го има Велика Британија на Кипар.
Модел на „британски бази на Кипар“
Трамп објави на својата социјална мрежа Truth Social дека тој и генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, „формирале рамка за иден договор во врска со Гренланд и целиот арктички регион“.
Иако Трамп не даде детали, високи функционери открија за „Њујорк тајмс“ дека е разговарано за компромис во кој Данска ќе им го отстапи суверенитетот на САД над мали „џебови“ од Гренланд каде што САД би можеле да изградат воени бази.
Еден функционер го спореди овој концепт со базите на Обединетото Кралство на Кипар, кои се третираат како британска територија, а не како изнајмена земја.
Ова соопштение означи значајна промена во реториката. Трамп ги повлече заканите за дополнителни царини за европските сојузници кои се спротивставија на неговата идеја за купување на островите. Уште поважно, тој експлицитно ја отфрли употребата на воена сила за да се потврди американското сопствеништво.
„Веројатно немаше да добиеме ништо освен ако не одлучам да употребам прекумерна сила и сила… Но, нема да го направам тоа. Тоа е веројатно најголемата изјава, бидејќи луѓето мислеа дека ќе употребам сила. Не морам да употребам сила. Не сакам да употребам сила“, рече Трамп.
Сепак, во својот говор во Давос претходно истиот ден, Трамп ги исмеа европските земји како зависни од САД и повтори дека не е заинтересиран за договори за закуп. „Кој, по ѓаволите, сака да брани договор за лиценцирање или закуп? Потребна е сопственост за да се брани“, рече американскиот претседател.
Реакции: „Ништо за нас без нас“
Додека Трамп и НАТО разговараат за рамката, политичките претставници на Гренланд изразуваат гнев и збунетост. Аја Кемниц, членка на данскиот парламент од Гренланд, остро ги отфрли обвинувањата на Трамп.
„Она што го гледаме овие денови во изјавите на Трамп е целосно апсурдно. НАТО нема апсолутно никаков мандат да преговара за било што без нас во Гренланд“, напиша Кемниц на социјалните мрежи, додавајќи го принципот: „Ништо за нас без нас“.
Во официјално соопштение, НАТО беше повнимателен, наведувајќи дека преговорите меѓу Данска, Гренланд и САД ќе продолжат со цел да се обезбеди „Русија и Кина никогаш да не добијат упориште, економски или воено, во Гренланд“.
Расмус Јарлов, претседател на одборот за одбрана на данскиот парламент, изрази олеснување што воената опција е исклучена, велејќи дека „слушнале многу полоши работи“, но го повтори ставот на Данска: „Секако, ние сè уште инсистираме да не го предаваме Гренланд“.
The post Решение за Гренланд е на повидок: Трамп би можел да го добие кипарскиот модел, суверенитетот во „џебови“ appeared first on Во Центар.
