Тромбофилијата е нарушување на згрутчувањето на крвта што ја зголемува тенденцијата за формирање опасни згрутчувања на крвта.
Иако често поминува без симптоми, може да доведе до длабока венска тромбоза, белодробна емболија , па дури и фатални последици, особено во бременоста.
Тромбофилијата не е болест во класична смисла, туку состојба на зголемено згрутчување на крвта, која медицинските експерти ја нарекуваат и „хиперкоагулабилна состојба“. Под нормални околности, телото формира згрутчување на крвта за да го запре крварењето, како на пример по посекотина, а потоа го разградува кога повеќе не е потребно.
Кај луѓето со тромбофилија, овој механизам е нарушен: телото или создава премногу згрутчувања на крвта или не успева ефикасно да ги разгради. Резултатот е зголемен ризик од згрутчување на крвта во вените и артериите, а загрижувачкиот факт е дека огромен број луѓе, според некои проценки дури 90 проценти од оние со генетска предиспозиција, живеат без никаква свест за својата состојба сè додека не се појави сериозна компликација.
Според некои проценки, дури 90 проценти од оние со генетска предиспозиција живеат без никаква свест за својата состојба сè додека не се појави сериозна компликација
Отежнато дишење, остра болка во градите и забрзано чукање на срцето
Опасноста од тромбофилија лежи токму во овие компликации, бидејќи згрутчувањето на крвта може да ги затне крвните садови и да го прекине снабдувањето со кислород до виталните органи. Најчесто се манифестира како длабока венска тромбоза (ДВТ), обично во нозете, што предизвикува оток, болка, црвенило и чувство на топлина.
Сепак, вистинската опасност по животот настанува кога дел од тромбот ќе се откине, ќе патува низ крвотокот и ќе стигне до белите дробови, предизвикувајќи белодробна емболија – состојба која бара итна медицинска помош и може да биде фатална.
Симптомите вклучуваат ненадејно отежнато дишење , остра болка во градите и забрзан пулс. Во зависност од локацијата, згрутчувањата на крвта можат да предизвикаат и мозочен удар, срцев удар или откажување на бубрезите, што ја прави оваа навидум тивка состојба потенцијално катастрофална.
Постојат два главни вида на тромбофилија: наследна (генетска) и стекната. Наследните форми се предизвикани од генетски мутации кои се пренесуваат од родителите на децата. Од друга страна, стекнатата тромбофилија, која е почеста, се развива во текот на животот под влијание на различни фактори.
Најагресивната форма е антифосфолипидниот синдром, автоимуна болест , но продолжената неподвижност по операцијата, малигните заболувања, дебелината, пушењето и земањето одредени лекови како што се орални контрацептиви или хормонска заместителна терапија, исто така, го зголемуваат ризикот.
Посебна претпазливост е потребна кај бремени жени, бидејќи самата бременост е состојба на природно зголемена тенденција кон згрутчување на крвта. Кај бремени жени со тромбофилија, ризикот од венски тромбоемболизам се зголемува до десеткратно и е највисок во првите шест недели по породувањето.
Тромбофилијата е поврзана со голем број сериозни компликации кои можат да ги загрозат и мајката и детето, вклучувајќи повторени спонтани абортуси, мртвородено дете, прееклампсија (висок крвен притисок со оштетување на органите), ограничување на растот на фетусот и плацентарна абрупција. Затоа, на жените со историја на овие компликации или семејна историја на тромбоза им се препорачува да се тестираат пред или за време на бременоста.
Опасноста од тромбофилија лежи токму во овие компликации, бидејќи згрутчувањето на крвта може да ги блокира крвните садови и да го прекине снабдувањето со кислород до виталните органи.
Како да се препознае и дијагностицира тромбофилија?
Бидејќи самата тромбофилија не предизвикува симптоми, предупредувачките знаци се всушност симптоми на веќе формиран крвен згрутчок. Покрај симптомите на длабока венска тромбоза и белодробна емболија, згрутчувањето во абдоменот може да предизвика силна болка во стомакот и повраќање, додека згрутчувањето во мозокот може да предизвика ненадејна и силна главоболка, проблеми со видот, говорот или слабост на едната страна од телото.
Дијагнозата се базира на детална лична и семејна анамнеза и серија специјализирани крвни тестови и генетски тестови кои идентификуваат специфични мутации или недостаток на протеини. Важно е да се напомене дека не се препорачува рутински скрининг на целата популација.
Тестирањето е индицирано за луѓе кои доживеале тромбоза без очигледна причина, особено пред 50-годишна возраст, пациенти со рекурентна тромбоза или тромбоза на необични места и жени со историја на неуспешни бремености.
Доколку ризикот е висок или веќе се формирал згрутчување на крвта, главниот дел од третманот е антикоагулантна терапија, т.е. лекови за разредување на крвта.
Живот со тромбофилија и опции за третман
Третманот не е насочен кон самата тромбофилија, која е доживотна состојба ако е наследена, туку кон спречување и лекување на згрутчување на крвта. Доколку ризикот е висок или веќе се формира згрутчување, главната основа на третманот е антикоагулантна терапија, т.е. лекови за разредување на крвта .
Покрај терапијата, клучно е да се усвојат здрави животни навики: одржување здрава телесна тежина, редовно вежбање, откажување од пушење и избегнување на продолжено седење. Лицата на антикоагулантна терапија мора да бидат особено внимателни за да избегнат посекотини и повреди поради зголемениот ризик од крварење. Во секој случај, консултација со хематолог е неопходна за дијагноза и индивидуален план за лекување.
The post Сè за тромбофилија: Состојба која носи ризик од мозочен удар и спонтан абортус, а многу луѓе не знаат дека ја имаат appeared first on Во Центар.
