Претседателот на Србија , Александар Вучиќ, им се обрати на граѓаните од зградата на Претседателството.
– Сакаме да ве информираме дека рафинеријата НИС е во технолошки процес на таканаречена топла циркулација или во некаков вид тивка работа, сè уште не е затворена, но веќе е во режим на пониско читање во споредба со вообичаениот. Имаме уште четири дена до целосно исклучување на рафинеријата доколку лиценцата не биде одобрена од американскиот OFAC. Се надевавме и очекувавме дека ќе добиеме лиценца вчера, но од бројните причини што ги разговаравме вечерва со разни американски партнери разбравме дека сè уште има многу работи што тие сакаат да ги слушнат, видат и примат за да можат да разгледаат и евентуално да донесат позитивна одлука за доделување позитивна лиценца за следниот период од 45 до 60 дена – рече Вучиќ.
Тој рече дека или денес или утре ќе можеме да промениме нешто.
– Сè уште имаме четири дена да промениме нешто. Ако дојде четврток, рафиријата престанува. Последиците се такви што ни требаат 124 дена за повторно да започне и секако секогаш е повеќе од тоа. Ова значи дека е сигурно дека до нова година, а прашањето е како би било потоа, рафинеријата нема да работи – вели тој.
Како што вели тој, со почетокот на конфликтот во Украина во 2022 година, многумина во Србија мислеле дека работите можат лесно да се решат.
– Имавме право да се грижиме и држевме добра позиција во 2022 година како земја, апсолутно и целосно ја избегнавме енергетската криза. Денес не е прашање на Србија, нашата позиција станува сè потешка, станавме предмет на жестоки напади и уцени, ниту виновни ниту обврзани. Кога воведувате санкции против Русија и нејзините компании, тие фундаментално влијаат на нашата земја – длабоко, стратешки и на секој начин – вели Вучиќ.
Тој нагласи дека нема лесни решенија.
– Нашиот клучен приоритет од самиот почеток беше зачувувањето на интересите на Република Србија и целосна транспарентност. Сè уште имаме време денес и утре да се обидеме да добиеме лиценца за работа – рече тој.
Потоа претседателот рече дека ќе зборува за последиците, како и за што не се согласуваме со Американците.
– Кои се последиците од прекинот на функционирањето? Прво на сите, станува збор за секундарни или секундарни санкции. Народната банка доби предупредување дека може да стане предмет на санкции. Со тоа ги ставаме во опасност нашите комерцијални банки и нашата централна банка. Ова значи дека може да има целосно прекинување на платните трансакции и услугите за населението, прекин на функционирањето на платежните картички, прекин на функционирањето на издавањето кредити и сè друго. Јас лично добив усни гаранции од Американците дека до понеделник, кога требаше да се донесе одлуката за лиценцата за работа, нема да има такви санкции за НБС и комерцијалните банки. Тој усен договор функционираше и ќе продолжи да функционира денес и утре. Додека Американците не ја информираат јавноста дали прифатиле или одбиле – рече тој.
Како што вели тој, ако Американците одбијат, функционирањето на здравствениот систем ќе биде загрозено.
– Прво, Итната помош како нешто што е од суштинско значење. Се погриживме барем до 15 јануари да работи без проблеми. Потоа, загрозување на функционирањето на сите трговски синџири и снабдувањето со основни прехранбени производи. Пирана не е само нафта во нафтените деривати. Би рекол дека целиот живот во Република Србија е во прашање тука. Производството на сите клучни ресурси, вклучително и производството на електрична енергија, би било загрозено, што може да предизвика несогледливи последици, како во економијата, така и за секој граѓанин на оваа земја – вели Вучиќ.
Како што вели тој, општата безбедност би била загрозена и поради ограничувања или помало функционирање на полицијата и другите органи. Би било загрозено функционирањето на целиот транспортен систем на Република Србија, како за стока, така и за јавен превоз.
– Неизбежноста на зголемувањето на цените на горивата, а не поради зголемување на цените во котациите, веруваме дека ќе ги намалиме цените на горивата во петок. Но, ако не добиеме лиценца, тогаш сме во голема неволја. Мора да земете предвид дека НИС е најголемиот трговец на големо, дека земаат мали пумпи од НИС. Ако мора да увезувате нафтени производи, тие трошоци за транспорт се зголемуваат, цената се зголемува, тоа ја зголемува инфлацијата и носи нови проблеми. Ова ни го отежнува правењето на она што е многу важно – повластена цена за земјоделците – вели Вучиќ.
Тој наведува дека рафинеријата е влезена во технолошкиот процес на топла циркулација и дека ќе може да биде во тој статус до 29 ноември.
НИС веќе почна да ги троши своите оперативни резерви и ќе го потроши поголемиот дел во периодот помеѓу 28, 29 ноември и 1 декември. Доколку нема прилив на нафта, сето тоа под услов да не добиеме лиценца во следните 35 или 36 часа, бидејќи не е реално да се очекува одлука во четврток, ќе останат резерви на НИС од 55 илјади тони дизел и 50 илјади тони бензин, што е доволно за нивниот малопродажен лимит до крајот на декември. Потоа, без оглед на планираниот увоз на други компании, проценуваме дека ќе има недостиг од околу 50 илјади тони дизел и ние сме подготвени, како држава, веднаш да интервенираме за да нема недостиг. Имаме 185 илјади тони дизел и веднаш ќе го ставиме на располагање на сите трговци на големо. Важно ни е во секое село и во секое населено место сите мали трговци да можат да ги снабдуваат своите пумпи, за да не го загрозиме рамномерниот развој на земјата. Тоа е од клучно значење за нас – вели Вучиќ.
Тој додава дека државата има резерва од 19.172 тони бензин.
– Добрата вест е дека имаме доволно мазут, 68.166 тони, што е доволно за една година работа – вели тој.
Како што истакнува тој, санкциите што беа воведени се резултат на политички притисок, а не на права и правда, и за тоа нема сомнение. Тие санкции влијаат врз животите на српските граѓани на најбрутален начин.
– Дури и во тие услови, се однесувавме коректно и бевме фер. Во 2008 година имавме договор за продажба помеѓу Државата Србија и Гаспром, каде што тие станаа сопственици на мнозинскиот удел во Српската нафтена индустрија. Имавме 45 проценти, но се откажавме од повеќе од 13 проценти, во таканаречениот мал пакет акции. Некој намерно ни ја отстрани можноста за контрола и надзор. Она што денес ни е проблем во мрежата за рамномерен развој е што бројот на пумпи е намален од 497 на 327. Ова ни претставуваше проблем во функционирањето на помалите градови и села. Секако, нема сомнение дека е извршена огромна модернизација, дека рафинеријата беше во голема мера уништена за време на бомбардирањето во 1999 година. Кога Русите влегоа, ја реновираа и воведоа модерна технологија. Создадоа помодерна компанија, во меѓувреме сите наши нафтени извори беа исцрпени. Цело време, гласавме за секој нивни предлог и извештај. Патем, на крајот на август 2008 година, Делоит го процени дождот на 2,2 милијарди никели. Беше продадено за 400 милиони. За овие пари ја продадовме зградата на НИС на Гаспром во Белград, зградата на НИС во Нови Сад, рафинеријата во Панчево, рафинеријата во Нови Сад, рафинеријата за гас во Елимир. 497 бензински пумпи, 1600 интерни бензински пумпи, 44 магацини за снабдување со керозин, резервоари за транспорт на течни горива со вкупен капацитет од 18.250 тони, 10.000 квадратни метри продажен простор за моторно масло и маст, акции во други компании, нафтени полиња во Војводина, концесија на нафтено поле во Ангола и така натаму. – рече претседателот.
– Сакам да истакнам дека дури и во тешки моменти, кога санкциите веќе беа откриени, ние никогаш не се спротивставувавме. Сметавме дека кој и да купил, мора да биде добар домаќин и да направи сè за работите да функционираат според законите на земјата. Не сакавме да ги расипеме политичките односи – додаде Вучиќ.
Тој посочи дека сопственоста на НИС се променила три пати оваа година.
– Во согласност со санкциите, ја разбираме руската страна. Тие сакаа да се прилагодат, да го прилагодат својот бизнис на санкциите на САД и да можат да продолжат да работат. Ова е таканаречено одење на акции, од една ќерка компанија до друга итн. Ние секогаш имавме право на прво одбивање. Го имавме ова право и во февруари 2025 година, и во мај 2025 година, и во септември 2025 година, и во 2022 година, кога Европа воведе санкции. Имавме право на прво одбивање четири пати. Никогаш не го направивме тоа, им дозволивме на Русите да им го продадат на Русите. Со ова сакавме да покажеме почит кон руската страна и фер став кон нив, бидејќи не ги сметаме санкциите за произволни – вели Вучиќ.
– Ја повикувам OFAK, владата на САД, да ни даде лиценца за работа во период од 50 дена. Тоа е мое барање и молба. Мислам дека е фер. Ќе постапиме во согласност со зборот што го дадов – изјави Вучиќ.
The post „Можно е целосно прекинување на платежните трансакции, картичките, кредитите“: Вучиќ ја објави тешката вест appeared first on Во Центар.
