Додека од Белата куќа пристигнуваат вести дека американскиот претседател Доналд Трамп сериозно ја разгледува можноста за купување на Гренланд, данските медиуми истовремено објавуваат изјави од официјални лица кои нагласуваат дека данската територија не е на продажба и шпекулираат за можната цена на најголемиот остров во светот.
Аналитичарите од холандската финансиска група „Рабобанк“ дури објавија и образложена проценка дека Американците би можеле да понудат 50 милијарди долари за Гренланд. Тоа е, околу 1 милион долари за секој од приближно 50.000 жители на Гренланд, објавува данскиот новински портал „БТ“.
Повеќе моркови, помалку стапчиња
„Иако директното преземање на власта од страна на американската војска изгледа малку веројатно, дипломатското маневрирање е друго прашање. Пристапот на Трамп често се опишува како „премногу стап, премалку морков“. Во случајот со Гренланд, би можеле да видиме малку повеќе морков“, се вели на веб-страницата на Рабобанк.
Ниту еден од коментаторите не верува дека таквата трансакција е реална, но речиси сите истакнуваат дека малкумина ќе останат рамнодушни кон оваа привлечна и поттикнувачка на размислување понуда. Покрај тоа, данскиот устав и закони предвидуваат можност Гренланд да стане независен.
БТ дури објавува и интересна изјава на данскиот претприемач Мартин Торборг: „Доколку жителите на Гренланд навистина добијат добра понуда да прифатат американски пасоши, би било сосема разбирливо да ја прифатат. Ние, Данците, не треба да ги спречуваме да го сторат тоа“.
Меѓу другите дански и гренландски функционери, Аварак Олсен, градоначалник на Нук, главниот град на Гренланд, цврсто ја отфрли можноста за продажба во интервју за CBS News: „Се чувствуваме како да не се третираат како луѓе што живеат во сопствената земја. Не третираат како предмет на продажба, што е навредливо. Навистина сакаме да го спречиме тоа.“
„Ги отфрливме сите американски понуди“
„Нашиот свет не е ист откако слетаа првите авиони на Трамп пред една година (мислејќи на посетата на синот на Трамп на Гренланд во јануари 2025 година, ур.). Ги отфрливме сите американски понуди уште напролет минатата година“, додаде Олсен.
Сепак, притисокот од САД и заканата од анексија се чини дека предизвикаа раскол меѓу гренландските и данските лидери. На состанокот на Комитетот за надворешни работи на данскиот и гренландскиот парламент во вторник, се појави предлог за воспоставување директен дијалог меѓу Нук и Вашингтон, без учество на Данска.
Ова би било спротивно на данскиот устав, кој налага данската влада да спроведува надворешна политика низ целото кралство. Во пракса, ова значи дека министерката за надворешни работи на Гренланд не може да се сретне со својот американски колега Марко Рубио без данскиот министер за надворешни работи.
Предлогот наводно дошол од редовите на гренландската опозиција, која инаку се залага за независност, но дневниот весник „Јиландс-Постен“ пишува дека данските лидери биле изненадени од поддршката на претставниците на владејачката коалиција.
„Ние, Гренландците, сме возрасни луѓе. Имаме парламент. Имаме министри кои можат да зборуваат во наше име. Да, можеме сами да разговараме со други земји без да се држиме за раце со данските министри“, изјави Пипалук Линге, претседателка на Комитетот за надворешна политика и безбедност на Парламентот на Гренланд, за данското јавно радио и телевизија.
Состанокот, пишува „Јиландс-Постен“, беше карактеризиран со многу лоша атмосфера и обвинувања од гренландската страна дека данските лидери кријат релевантни информации. Состанокот се одржа на „Тимс“ и требаше да трае еден час, но гледајќи дека дискусијата се претвораше во расправија, еден по еден данските претставници се повлекоа.
„Која беше целта на таквите агресивни изјави?“
Министерката за надворешни работи на Гренланд, Вивијан Мотцфелд, тврди дека веќе воспоставила директна линија на комуникација со САД.
Таа за гренландскиот весник „Сермицијак“ изјави: „На Гренланд му се потребни САД, а на САД им е потребен Гренланд кога станува збор за безбедноста на Арктикот. Која беше поентата на таквите агресивни изјави? Ние сме пријатели и сојузници. Се надевам дека состанокот со САД следната недела ќе доведе до нормализација на односите.“
TRUMP SKAL HAVE EN KONTANT AFVISNING – DET ER DET ENESTE SPROG, HAN FORSTÅRUgen har været en farce. Trumps udtalelser om Danmark og Grønland er fuldstændigt uacceptable. Vi skylder os selv at sige det tydeligt:Grønland er dansk. Punktum.Danmark bøjer sig ikke for trusler –…— Morten Messerschmidt (@MrMesserschmidt) January 7, 2026
Данската влада е критикувана и од опозициските политичари, кои сметаат дека премиерката Мете Фредериксен требало да заземе поцврст став против тврдењата на Трамп. Мортен Месершмит, лидер на десничарската Данска народна партија, смета дека воопшто нема причина за средбата меѓу данскиот и американскиот министер за надворешни работи, најавена за следната недела.
„Немаме за што да разговараме со луѓе кои ни се закануваат. Единственото нешто со кое Трамп мора да се соочи е целосно јасно отфрлање на неговите барања. Ако Путин сакаше да го заземе Борнхолм (дански остров во Балтичкото Море, оп.а.), дали би побарале средби со рускиот министер за надворешни работи?“, рече Месершмит.
The post Трамп нуди милион долари за секој жител на Гренланд? appeared first on Во Центар.
