На 15 јануари 2026, Википедија одбележa 25 години од лансирањето на проектот што го промени начинот на кој светот бара и проверува информации. Од експеримент со неколку десетици страници во 2001 година, енциклопедијата денес е инфраструктура на интернетот: милиони текстови, на стотици јазици, уредувани од заедница што работи без централен уредник и без класична редакција.
Јубилејот доаѓа во момент кога Википедија се соочува со нова реалност: содржината сè почесто се „вшмукува“ од алатки со вештачка интелигенција, а дел од сообраќајот што порано завршуваше на страниците, сега се пренасочува во резимирања во пребарувачи и чатботи. Токму затоа Фондацијата Викимедија ја отвори годишнината со порака дека моделот останува ист – човечки уредувано, проверливо знаење – но дека одржливоста станува уште поскапа и покомплицирана во ерата на масовно машинско користење.
Во оваа глобална приказна, македонската Википедија има свој тивок, но значаен јубилеј. Изданието на македонски јазик е пуштено во септември 2003 година и денес брои околу 158.000 статии, со неколку стотици активни уредници. Тоа е бројка што ја прави една од поголемите бази на содржини на македонски јазик воопшто – не само по обем, туку и по ширина: од историја и географија, до медицина, технологија и култура.
Она што ретко се забележува однадвор е дека македонската верзија не е само „превод“ на светот на локален јазик. Таа е и дигитален запис за локални поими, топоними, личности и настани што инаку остануваат расфрлани по архиви, медиумски текстови и лични сеќавања. Во таа смисла, растот на бројот на статии е важен, но уште поважно е прашањето колку тие статии се ажурираат, колку се поткрепени со извори и колку се отпорни на притисоци – од дезинформации до организирано „уредување“ од интересни групи.
По 25 години, Википедија веќе не е само енциклопедија. Таа е тест за тоа дали интернетот може да произведе знаење што ќе преживее политички циклуси, технолошки бранови и нови навики на читање. А македонската Википедија, во својата 23-та година, останува еден од ретките простори каде што македонскиот јазик има шанса да расте како јазик на факти, не само на мислења.
The post 25 години Википедија, македонската верзија влегува во 23-та година со речиси 158.000 статии appeared first on Во Центар.
