Помеѓу 90 и 95 проценти од вкупниот извоз на сурова нафта на Иран поминува низ терминалите на овој остров.
Американскиот претседател Доналд Трамп потврди дека американската војска извршила воздушни напади на островот Харг , клучна точка на иранската економија и нервен центар на неговата нафтена индустрија.
Иако станува збор за мало парче земја во Персискиот Залив, околу една третина од големината на Менхетен, неговото стратешко значење е огромно.
Нападот врз воени цели на островот претставува најсериозна ескалација на конфликтот досега, со потенцијално несогледливи последици за глобалниот пазар на енергија.
Островот Харг, кој се наоѓа на помалку од 30 километри од иранскиот брег, со децении беше и останува незаменлив центар за извоз на иранска нафта.
Според проценките на енергетските експерти, помеѓу 90 и 95 проценти од вкупниот извоз на сурова нафта на Иран оди преку терминалите на овој остров.
Неговата клучна предност лежи во географијата. Длабоките води што ја опкружуваат овозможуваат пристанување на најголемите супертанкери во светот, што е невозможно по поголемиот дел од плиткото крајбрежје на Иран. Нафтоводите од најголемите ирански полиња на југозападот од земјата, како што се Ахваз и Марун, завршуваат токму тука, каде што нафтата се складира и товари на танкери, главно за кинескиот пазар. Кина, и покрај западните санкции, е главен клиент, а продажбата на нафта во таа земја сочинува околу шест проценти од економијата на Иран и финансира речиси половина од државниот буџет.
Приходите од нафта, кои се проценуваат на околу 50 милијарди долари годишно, се клучен извор на финансирање за моќната Револуционерна гарда. Како што објасни Емануел Аш, директор за истражување во Институтот за меѓународни и стратешки односи (IRIS), за RFI, „парализирањето на извозот преку Карго би можело да го парализира самиот режим“. Свесни за опасноста, Иранците драстично го зголемија извозот во неделите пред нападот, кој во еден момент достигна повеќе од три милиони барели дневно, речиси три пати повеќе од нормалното ниво.
BREAKING: Trump releases footage of US bombing on Iran’s Kharg Island, which handles 90% of the nation’s oil exports pic.twitter.com/i6liQnoNAG— Rapid Report (@RapidReport2025) March 14, 2026
Американските воени претставници нагласија дека воздушните напади во петокот биле насочени исклучиво кон воени објекти на островот. Целите се депоа за ракети и мини за кои Вашингтон тврди дека Иран ги користел за блокирање на меѓународните бродски патишта во Ормутскиот теснец. Нафтената инфраструктура, барем засега, остана недопрена. Сепак, претседателот Трамп издаде јасно предупредување.
– Уништивме воени објекти. Исто така, би можеле да нападнеме енергетски објекти ако Иран продолжи да го попречува движењето низ Ормутскиот теснец, рече Трамп.
Оваа изјава ја открива стратешката дилема со која се соочува Вашингтон. Целосното уништување на терминалот во Харг би ја фрлило иранската економија на колена, но во исто време би предизвикало хаос на светските пазари. Енергетските аналитичари предупредуваат дека таков потег речиси сигурно би ја покачил цената на барел нафта на 150 долари или повеќе. Иранските власти изјавија по нападот дека експлозиите биле „огромни и разорни“ и го потресле островот речиси два часа „како земјотрес“, според „Њујорк тајмс“.
Ова не е прв пат Харг да биде во центарот на конфликтот. За време на Иранско-ирачката војна во 1980-тите, ирачките сили под водство на Садам Хусеин постојано го бомбардираа во обид да ја уништат иранската економија. Иако објектите претрпеа голема штета, Иран успеа да ги обнови и модернизира. Иронично, терминалот првично го изгради американскиот нафтен конзорциум Амоко, но беше преземен од Иран по Исламската револуција во 1979 година. Неговата стратешка позиција го направи цел со векови, па европските сили како Португалија и Холандија се обидоа да го контролираат во минатото. Денес, островот е силно утврдена воена зона под строга контрола на Револуционерната гарда, со многу ограничен пристап за цивилите.
The post ЕВЕ КАКО АМЕРИКАНЦИТЕ ГО СРАМНИЈА СО ЗЕМЈА ОСТРОВОТ ХАРГ: Дури 95 проценти од вкупниот извоз на нафта на Иран поминува низ терминалите на ова место (ВИДЕО) appeared first on Во Центар.
