понеделник, 16 ноември 2026
Најново

Каква ќе биде Русија по Путин? Најбогатите Руси сакаат крај на владеењето на еден човек и враќање во 1990-тите

Претпочитан извор Додај го Пулс24 во твоите извори на Google Додај

Неколку часа по почетокот на инвазијата на Украина, најбогатите Руси молчешкум го слушаа Владимир Путин во Кремљ. Речиси пет години подоцна, некои од нив, според анализата на Би-Би-Си, веќе размислуваат за тоа каква би можела да биде Русија кога тој ќе си замине.

Анализата, напишана од Виталиј Шевченко, главен аналитичар во BBC Monitoring, а спроведена од луѓе кои со години ја следат руската бизнис елита, заклучува дека тајкуните молчат јавно, но дека некои од нив веќе пресметуваат што ќе следи по Путин.

ПУЛС24.МК - 14 ГОДИНИ

На состанокот во Кремљ на 24 февруари 2022 година, Путин побара од поканетите милијардери поддршка за војната. Никој не проговори. Еден од соговорниците на Би-Би-Си опиша како луѓето кои се сметаат себеси за „алфа мажи на стероиди“ се претвориле во „подредени, речиси очајни ученици“ во присуство на Путин.

Путин ги покори олигарсите во првите години од власта, по 2000 година. Најпознат пример е Михаил Ходорковски, некогаш најбогатиот Русин, кој помина десет години во затвор и секогаш ги негираше обвиненијата.

Според „Форбс“, Русија сега има 155 милијардери, со вкупно богатство од речиси 700 милијарди долари (околу 1.190 милијарди кумови). Оние кои ја критикуваа војната останаа без средства, додека лојалистите добија профитабилни државни договори поврзани со војната.

„Тие се богати затоа што имаат врски со Путин, а не обратно“, изјави за Би-Би-Си Дмитриј Некрасов, поранешен советник во Кремљ.

Но, тишината неодамна е прекината. Андреј Мелниченко, најбогатиот руски производител на ѓубрива, даде ретко интервју за „Економист“. Тој не повика Путин да си замине, но се залагаше за крај на владеењето на еден човек и поголема отвореност кон светот.

Аркадиј Островски, новинар на „Економист“ кој поминал часови разговарајќи со Мелниченко, верува дека милијардерот не зборувал само во свое име. Тој вели дека се случува „историска, политичка промена“ во начинот на кој најбогатите луѓе во Русија ја гледаат иднината на земјата. Многумина од нив, додава тој, сметаат дека војната ги оставила во целосен ќорсокак, без иднина. Аналитичарката Александра Прокопенко го гледа интервјуто како повик до другите богати луѓе да проговорат.

Ставот кон самиот Путин исто така се промени. Тајкуните порано го нарекуваа „Началник“ (шеф), „Первиј“ (прв) или „ВВ“, а денес, според Прокопенко, го нарекуваат „Дед“, односно дедо, зад грб, и тоа со „допир на презир“.

Доколку Путин си замине, уставот би му дозволил на премиерот Михаил Мишустин привремено да ја преземе функцијата. Соговорниците на Би-Би-Си гледаат три можни патишта: демократија, која ја сметаат за најмалку веројатна бидејќи институциите беа уништени во времето на Путин, нова автократија или враќање на олигархиски систем сличен на оној од 1990-тите. Аналитичарите велат дека второто би им одговарало најмногу на тајкуните, еден вид „олигархиска република“, како што ја нарекува Островски.

Според Прокопенко, богатите Руси сакаат враќање на времето кога се барало нивното мислење, кога нивниот имот бил безбеден, а правилата на играта биле јасни. Некои од нив, исто така, сакаат „враќање на политиката во животот на луѓето“ – помалку репресија, повеќе слобода на говор и вистинска борба меѓу партиите и политичарите.

Малкумина веруваат дека нешто ќе се промени наскоро. Бил Браудер, американски финансиер и еден од најгласните критичари на Кремљ, и Мајкл Калви, американски инвеститор кој со години работел во Русија и бил уапсен таму во 2019 година, веруваат дека тајкуните нема да направат ништо додека Путин е жив. Тие се плашат од затворање и губење на имот.

Браудер оди чекор понатаму, верувајќи дека Путин ќе ги убие доколку му се спротивстават.

Поврзани вести