Во заедничка акција на Специјалното обвинителство и косовската полиција, во неделата на Косово беа уапсени пет лица како дел од истрагата за воени злосторства во случајот познат како „Рачак II“.
Според Специјалното обвинителство, уапсените се осомничени дека биле дел од специјалните полициски единици на Србија кои учествувале во акцијата на 15 јануари 1999 година во селото Рачак.
Специјалниот обвинител Мир Морина изјави дека истрагите за злосторствата во Рачак продолжиле дури и откако обвинението против 21 лице било поднесено во отсуство во декември минатата година.
Според него, во изминатите шест месеци се добиени нови докази што овозможиле идентификација на уапсените. Тој посочи дека идентификацијата на осомничените е извршена преку видео снимки и други докази, вклучувајќи материјали претходно објавени од медиумите во Косово и Србија.
Морина нагласи дека истрагата не е фокусирана само на директните сторители на злосторството, туку и на неговите организатори и начела.
За време на операцијата во недела, беа извршени претреси на неколку локации, при што беа запленети документи, униформи, полициска опрема и други материјали релевантни за истрагата. Шестиот осомничен во овој случај не беше пронајден во својот дом и во моментов е недостапен за властите.
На прес-конференцијата, Обвинителството објави дека сите уапсени се од српска националност и дека се поранешни припадници на Министерството за внатрешни работи (МВР) на Србија. Четворица од нив се пензионирани, додека еден сè уште работи во поштенските служби во Србија. Косовската полиција прецизираше дека еден од осомничените бил приведен во раните утрински часови на граничниот премин Бела Земја, додека другите четворица биле лоцирани и уапсени на различни локации во Косово.
Остри реакции од функционерите и Српската листа
По операцијата, министерот за внатрешни работи на Косово, Џелал Свечла, објави на Фејсбук дека воените злосторства нема да останат неказнети и дека гонењето на одговорните ќе продолжи без никаков компромис.
Од друга страна, Српска листа, најголемата партија на косовските Срби, која ужива поддршка од властите во Белград, остро реагираше на апсењата. Оваа партија тврди дека станува збор за „нов бран на заплашување и прогон на Србите во Штрпце и Гњилане преку неосновани апсења“.
„Она што го гледаме е чисто институционално насилство и политички мотивиран притисок врз српскиот народ. Пред години, преку вакви акции, Приштина се обиде да изгради опасен наратив според кој секој Србин кој бил полнолетен во 1999 година може да биде обвинет за најтешки злосторства без никаква основа“, објави „Српска листа“ на Фејсбук, додавајќи дека целта на акцијата е да се создаде атмосфера на страв и несигурност.
Контекстот на масакрот во Рачка и судењето во отсуство
Во декември минатата година, Специјалното обвинителство на Косово поднесе обвинение во отсуство против 21 лице осомничено за воени злосторства против цивилното население во врска со масакрот во Рачак на 15 јануари 1999 година, кога беа убиени 42 албански цивили.
Ваквите судења во отсуство беа овозможени со измени на Законот за кривична постапка на Косово од 2022 година. Сепак, законот предвидува дека ваквите процеси можат да се одржат само под услов обвинителството и судот претходно да ги исцрпиле сите средства за да обезбедат присуство на обвинетиот. Во исто време, Законот гарантира дека лицата на кои им се суди во отсуство имаат право на безусловно повторно судење во моментот кога се уапсени.
Масакрот во Рачак беше пресвртница што ја поттикна НАТО алијансата да започне воена интервенција и бомбардирање за да се стави крај на војната во Косово во 1998-1999 година, што доведе до прогласување на независноста на земјата неколку години по ослободувањето.
За време на војната во Косово, беа убиени повеќе од 13.000 цивили, додека илјадници се водат како исчезнати. Денес, сè уште се бараат повеќе од 1.500 луѓе, претежно Албанци. Стотици убиени косовски Албанци претходно беа пронајдени во масовни гробници во Србија, каде што нивните тела беа преместени од српските сили во обид да ги прикријат извршените злосторства.
The post Голема акција во Косово: Петмина поранешни припадници на српските специјални сили беа уапсени за масакрот во 1999 година appeared first on Во Центар.
