Постојат растечки знаци дека месеците преговори меѓу САД и Иран конечно би можеле да резултираат со мировен договор, со клучно посредништво на Пакистан.
Според извори на Ал Џезира, се очекува „голем чекор напред“ во решавањето на прашањето за нуклеарната програма на Иран и завршувањето на конфликтот што одзеде илјадници животи.
Пакистанските власти веруваат дека е постигнат вистински напредок во размената на пораки меѓу двете страни, во обид да се премостат разликите што доведоа до пропаѓање на претходната рунда разговори во Исламабад.
Оптимизмот се зголеми во среда кога во Техеран пристигна висока пакистанска делегација, предводена од началникот на армијата Асим Мунир. Според иранската Прес ТВ, Мунир пренел пораки од Вашингтон до раководството во Техеран, а бил примен од иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи, изразувајќи благодарност за „гостопримството и дијалогот“. Целта на оваа посета е да се подготви теренот за втората рунда американско-ирански преговори.
Нуклеарната програма и „каменот на сопнување“
Новинарот на Ал Џезира, Осама Бин Џаваид, кој ги следи преговорите, наведува дека делегатите постојано разменуваат пораки меѓу Вашингтон и Техеран и дека се очекува „голем пробив на нуклеарниот фронт“.
Главен камен на сопнување останува времетраењето на забраната за збогатување на ураниум, како и судбината на 440-те килограми високо збогатен ураниум што ги поседува Иран.
„Знаеме дека обете страни се заглавени во опсегот помеѓу пет и 20 години од забраната за збогатување, а решението е некаде на средина. Постојат неколку опции за 440 килограми ураниум – од испраќање во странство до трета страна, до негово осиромашување до неговата природна форма до три проценти“, истакнува Бин Џаваид. Извори тврдат дека е постигнат значителен напредок и дека Пакистан би можел успешно да го убеди Техеран да се согласи.
„Шатл дипломатија“ и поширокиот контекст на конфликтот
Тековните напори доаѓаат откако разговорите во Исламабад завршија за време на викендот без договор за прекин на војната. Медијаторите сега бараат компромис за три клучни прашања: нуклеарната програма на Иран, контролата врз Ормутскиот теснец (кој Техеран ефикасно го затвори, предизвикувајќи скок на цените на нафтата) и надомест за воената штета.
Војната, започната на 28 февруари од страна на САД и Израел, резултираше со смрт на повеќе од 3.000 луѓе во Иран, што предизвика ирански одмазднички напади врз земјите од Заливот. Конфликтот, исто така, ја разгоре војната меѓу Израел и Хезболах во Либан, каде што израелските сили убија повеќе од 2.000 луѓе од 2 март. Иако прекинот на огнот од 8 април ги запре директните судири меѓу САД и Иран, израелските напади врз Либан продолжуваат.
Медијациската мисија на Пакистан е дел од „двојна стратегија“. Додека военото раководство разговара со Техеран, пакистанскиот премиер Шехбаз Шариф започна регионална турнеја во која се вклучени Саудиска Арабија, Катар и Турција. Целта е да се неутрализираат таканаречените „прекинувачи на договорите“ – фракции во Вашингтон, Техеран, а особено Израел, за кои аналитичарите тврдат дека „не сакаат мировен договор и се стремат кон трајна војна во регионот“.
Трамп: Војната е многу блиску до крајот
Дипломатските напори добија дополнителен поттик зад оптимистичките изјави на американскиот претседател Доналд Трамп. Тој во вторник вечерта изјави дека светот треба да се подготви за „неверојатни два дена“ и нагласи дека војната со Иран е „многу блиску до крајот“.
Портпаролката на Белата куќа, Каролин Ливит, потврди дека разговорите во Пакистан биле „продуктивни“ и дека следната рунда разговори веројатно треба да се одржи во Исламабад. Од друга страна, портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, потврди дека „преку Пакистан се разменети бројни пораки“.
Сепак, ситуацијата е сè уште исклучително кревка. Морската блокада на иранските пристаништа од страна на САД, која започна по завршувањето на разговорите во Исламабад, останува на сила во Ормутскиот теснец. Централната команда на САД (CENTCOM) соопшти дека до среда вратила девет бродови.
Иранската војска ја осуди блокадата како директно кршење на прекинот на огнот од 8 април, а новинската агенција Фарс објави дека еден санкциониран ирански супертанкер успеал да помине низ теснецот и покрај блокадата.
Командантот на заедничката воена команда на Иран, Али Абдолахи, издаде строго предупредување: ако САД не ја укинат блокадата, Иран ќе возврати со целосно прекинување на трговијата преку Црвеното Море, Оманскиот Залив и Персискиот Залив.
The post Голем пробив во преговорите: Историски договор меѓу Иран и САД на повидок, еве што е на маса appeared first on Во Центар.
