До крајот на 2025 година, Урсула фон дер Лајен имаше причина да се надева дека ќе има трговски договор со Соединетите Американски Држави, договор со Латинска Америка и договор со Индија. Но, за само неколку дена, Доналд Трамп стана непријателски настроен, преговорите со Индија се одолговлекуваа, а оваа недела Европскиот парламент го поткопа долгоочекуваниот трговски договор со блокот Меркосур, токму кога требаше да биде склучен, пишува Политико.
На клучното гласање во среда, европратениците побараа правно мислење за договорот со Меркосур, кој ги обединува Аргентина, Бразил, Парагвај и Уругвај, со што се одложува неговата ратификација за до две години. Со запирање на напредокот во договорот кој се работи повеќе од 25 години, Европската Унија испрати сигнал до светот дека е толку поделена од внатрешни соперништва што повеќе не може да ги исполни своите ветувања.
„Не знам точно кој ќе биде спремен да преговара за трговски договори со Европската Унија. Тоа ќе биде голем удар“, рече Игнасио Гарсија Берсеро, поранешен главен преговарач на Европската комисија за договори со САД и Индија.
Одложен пакт
„Ова ќе ја ослабне Комисијата многу, многу значително. Политички, ова е исто така многу силен сигнал дека Европската Унија стана толку свртена кон себе што всушност не е способна да дејствува однадвор“, додаде Гарсија Берсеро, кој стана виш соработник во тинк-тенкот Бругел откако се пензионираше од Комисијата во 2024 година.
Пресвртот е ненадеен и сериозен. Претседателот на Европската комисија штотуку потпиша долгоодложуван договор со Меркосур, го обнови партнерството на ЕУ со Мексико и ги заврши преговорите со Индонезија, и успеа да постигне договор за трговски договор со американскиот претседател. Кон крајот на 2025 година, изјави за ПОЛИТИКО комесарот за трговија на Урсула фон дер Лајен, Марош Шефчовиќ.
„Фактот што мојот телефон постојано ѕвони, а од другата страна се министрите за трговија од целиот свет, е доказ за кредибилитетот што го изградивме со децении, дека сме искрен партнер кој ги почитува договорите, фактот дека секој трговски договор што некогаш сме го потпишале доведе до драматично зголемување на трговијата.“ Денес, таа изјава повеќе не важи.
Длабоки внатрешни поделби
Агресивните царински политики на Трамп ги поттикнаа напорите на фон дер Лајен за диверзификација на трговските односи, но сè се промени оваа недела кога договорот со Меркосур, чија цел беше создавање зона на слободна трговија за 700 милиони луѓе, се сопна пред својата цел.
Поразот беше тесен, со само 10 гласа, што доведе до прашања за тоа дали Комисијата можеше да ја обезбеди победата со посилен политички ангажман. „Неуспехот со Меркосур е наша вина. Не можете да се справите со Трамп во секој случај“, рече еден функционер на ЕУ.
Иако трговијата е одговорност на Комисијата, таа мора да ги балансира интересите на 27 земји-членки, од кои некои се претпазливи да ги изложат своите избирачи на поевтина храна од Украина, Бразил или Мјанмар. „Лидерите постојано велат дека треба да се диверзифицираме, но како сакаме да го направиме тоа ако земјите потоа гласаат против договорот?“, рече дипломат на ЕУ од земја што ја поддржува слободната трговија.
Сагата околу договорот го продлабочи јазот меѓу Франција, која се бореше против договорот за да ги заштити своите земјоделци, и Германија, која сака да ги поттикне индустриските извозници погодени од царините на Трамп. И покрај напорите на Комисијата да ги смири француските загрижености, Франција не попушти.
Овие поделби се одразија на гласањето во Европскиот парламент, каде што дури и Европската народна партија (ЕПП), политичкото семејство на фон дер Лајен, се подели по национални линии. Француската европратеничка од ЕПП, Селин Имар, го прослави исходот како „голем удар“ за фон дер Лајен.
Најтешкиот дел доаѓа.
Следниот голем тест за геополитичките амбиции на блокот доаѓа веќе следната недела со познато тешкиот партнер: Индија. Брисел и Њу Делхи инвестираа значаен политички капитал во преговорите и сега се насочени кон билатерален самит во вторник во индискиот главен град за да се постигне договор.
Двете страни се вознемирени од царините на Трамп, при што Брисел е заинтересиран да ги зајакне трговските и одбранбените врски со Индија, која традиционално е наклонета кон Русија. Но, најчувствителните аспекти од разговорите сè уште се нерешени. ЕУ сака Индија да ги намали царините за автомобили, додека Њу Делхи бара гаранции дека нејзиниот извоз на челик нема да биде погоден од претстојните царини на ЕУ и новиот данок на јаглерод.
Доколку разликите не се премостат, се очекува двете страни да издадат друга политичка декларација наместо целосен договор, одложувајќи ги техничките детали за подоцна. За да се избегне повторување на сценариото со Меркосур, Комисијата се обидува да ја намали важноста на земјоделството во преговорите со Индија.
Индија е 11-ти најголем трговски партнер на ЕУ во увозот на земјоделски производи. Сепак, овој пристап има свои ограничувања. Прашањето за пристапот до земјоделските пазари беше тоа што го запре договорот со Австралија во 2023 година за квотите за говедско и овчо месо, покажувајќи дека земјоделската политика продолжува да доминира во трговската агенда на ЕУ.
The post ЕУ е во трговски проблеми по неуспехот на договорот со Меркосур appeared first on Во Центар.
