Иран ќе бара превозните компании да плаќаат патарини во криптовалути за танкерите со нафта што минуваат низ Ормутскиот теснец, додека се обидува да ја одржи контролата врз преминот низ клучниот воден пат за време на двонеделното примирје.
Хамид Хосеини, портпарол на Унијата на извозници на нафта, гас и петрохемикалии на Иран, за „Фајненшл тајмс“ изјави дека Иран сака да наплаќа такси за секој танкер што поминува низ него и да ги проверува сите бродови.
„Иран мора да следи што влегува и излегува од теснецот за да се осигури дека овие две недели нема да се користат за трансфер на оружје. Сè може да се случи, но постапката ќе трае за секој брод, а Иран не брза“, рече Хосеини, чие здружение тесно соработува со државата.
Одлуките за условите за минување низ теснецот ги донесува Врховниот совет за национална безбедност на Иран. Изјавите на Хосеини сугерираат дека Иран ќе бара од сите танкери да ја користат северната рута по должината на неговиот брег, што го поставува прашањето дали бродовите поврзани со западните или земјите од Персискиот Залив ќе бидат подготвени да ризикуваат транзит.
Хосеини рече дека секој танкер мора да ги извести властите за својот товар преку е-пошта, по што Иран ќе го извести износот на надоместокот што треба да се плати во дигитални валути.
Тој додаде дека царината е еден долар за барел нафта и дека празните танкери можат да поминат без надомест.
„Откако ќе пристигне е-поштата и Иран ќе ја заврши проценката, на бродовите им се даваат неколку секунди да платат во биткоин, со што се осигурува дека не можат да бидат следени или запленети поради санкции“, рече Хосеини.
Во среда, танкерите во Заливот добија радио порака со предупредување дека ќе бидат цел на воени напади доколку прво не добијат одобрение од иранските власти.
„Доколку кој било брод се обиде да помине без дозвола, ќе биде уништен“, се вели во пораката на англиски јазик, според видео споделено со Financial Times.
Судбината на транзитот низ теснецот е едно од најтешките прашања со кои се соочуваат преговарачите додека се обидуваат да го претворат привременото примирје во траен мир, при што желбата на Иран да го задржи влијанието врз овој клучен воден пат се судира со силно противење од сојузниците на Америка во Заливот.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави во вторник вечерта дека прекинот на огнот е условен од „целосно, итно и безбедно отворање на Ормутскиот теснец од страна на Исламската Република Иран“, според објава на социјалните мрежи.
Во соопштението од Врховниот совет за национална безбедност на Иран се наведени 10 точки што ја формираат основата на преговорите со САД, вклучувајќи го и новиот „протокол за безбеден премин“ низ теснецот во координација со вооружените сили на Иран.
Западните бродосопственици во средата изјавија дека имаат претпазлив пристап додека чекаат детали за тоа како и дали теснецот ќе биде повторно отворен, при што во моментов нема бродови кои се обидуваат да поминат, освен два поврзани со Иран.
„Маерск“, втората најголема бродска компанија во светот, соопшти дека „итно работи“ на разјаснување на условите.
„Примирјето може да создаде можности за транзит, но сè уште не обезбедува целосна безбедност во поморскиот сообраќај“, соопшти компанијата, додавајќи дека ќе продолжи со „претпазлив пристап“ и засега не менува специфични услуги.
Дозволувањето на Иран да продолжи да го контролира овој клучен воден пат веројатно ќе биде неприфатливо за земјите од Персискиот Залив, вклучувајќи ги Саудиска Арабија, Катар и ОАЕ.
Исто така, ова покренува прашања за ОПЕК+, групата за производство на нафта, при што аналитичарите предупредуваат дека давањето контрола врз Хормуз на Иран би можело фундаментално да го промени балансот на моќ во рамките на организацијата, давајќи му на Техеран потенцијално вето врз извозот на конкурентските членки.
Али Шихаби, коментатор близок до саудискиот кралски двор, рече дека кралството ќе бара „непречен“ пристап до глобалните пазари.
„Дозволувањето на Иран за каква било форма на контрола врз теснецот би било црвена линија. Приоритет мора да биде непречен премин низ теснецот“, рече Шихаби.
Во среда, клучниот саудиски гасовод Исток-Запад, кој кралството го користи за пренасочување на извозот кон Црвеното Море, беше погоден од дрон, според извори запознаени со ситуацијата, и покрај прекинот на огнот.
Според најновите податоци, околу 175 милиони барели сурова и рафинирана нафта моментално се натоварени на 187 танкери во Заливот, кои сега би можеле да почнат да се движат, во зависност од ситуацијата во теснецот.
Раководителите на индустријата проценуваат дека помеѓу 300 и 400 бродови чекаат да го напуштат Заливот штом преминот биде безбеден, а еден од нив ја опишува ситуацијата како „паркинг“.
Неколку трговци веруваат дека ситуацијата во наредните денови ќе личи на системот развиен во изминатите две недели, во кој на помал број бродови одобрени од Иран им е дозволено да поминат низ одредена рута.
За време на конфликтот, ова главно се однесуваше на бродови кои претходно соработуваа со Иран и не беа поврзани со САД, Израел или земјите од Заливот кои обезбедуваа логистичка поддршка за нападите.
Мартин Кели, директор на консултантската служба во групата за поморско разузнавање EOS Risk, рече дека „нема шанси“ застојот на бродовите што чекаат да заминат да биде расчистен во рок од две недели.
Според него, околу 10 до 15 бродови можеле да поминат низ теснецот дневно, бидејќи процесот е „доста долг“, што е значително намалување во споредба со 135 бродови дневно пред војната.
The post Иран ќе наплаќа еден долар за секој барел нафта што поминува низ Ормускиот теснец, но во криптовалута appeared first on Во Центар.
