За LDL холестеролот како значаен фактор на ризик за срцеви и крвни садови, методи на лекување и превенција, доц . д-р Милан Добриќ, кардиолог од Институтот за кардиоваскуларни заболувања во Дедиње.
– Имаме многу пациенти со атеросклеротични заболувања, но има и срцеви заболувања кои не се само последица на атеросклероза . За голем број заболувања, како што се коронарна артериска болест, ангина пекторис, миокарден инфаркт, коронарна болест, забележуваме дека бројот на пациенти се зголемува.
Зошто е важна раната превенција?
Решението за сето ова лежи во добрата превенција, истакнува д-р Добриќ.
– Доколку овие луѓе имаа свест и едукација пред 20-30 години да ги препознаат тие скриени ризици во себе, кои често не предизвикуваат симптоми, како што се висок холестерол или покачен крвен притисок , и доколку ја започнеа превенцијата пред неколку децении и пред манифестациите на болеста, можеа да ги заобиколат агресивните интервенции, агресивните терапии.
Србија спаѓа во групата земји со многу висок ризик од кардиоваскуларни заболувања , а експертите секогаш истакнуваат дека секоја превенција е подобра од терапијата.
– Не е исто ако работиме на здравјето на пациент на 20 или 30 години со изразени фактори на ризик, туку кога болеста веќе се манифестира со срцев удар или срцева слабост . Секако можеме ефикасно да ги третираме сите овие болести, но долгорочните ефекти не се исти како кога рано ги препознаваме ризиците.
Препорачани вредности на LDL холестерол
– Секој возрасен треба да има LDL холестерол под 3 mmol/l, а идеално под 2 mmol/l, додека кај пациенти кои веќе преживеале кардиоваскуларен настан или им е вграден стент или бајпас, целните вредности не треба да надминуваат 1,4 mmol/l. Важно е да се истакне дека дури и умерено покачените вредности носат поголем ризик, на пример, LDL холестерол од 3,37 mmol/l, што е околу 20 проценти над препорачаната граница, ја зголемува веројатноста за сериозен кардиоваскуларен настан за речиси 18 проценти – објаснува д-р Добриќ.
Она што можеме да го направиме, забележува нашиот соговорник, е да ги едуцираме пациентите за тоа кои се сите фактори на ризик , што можеме да направиме во врска со тоа и дека не е сè прашање на генетика.
– Ако го третираме покачениот холестерол и ја намалиме неговата вредност за една единица, го намалуваме ризикот од кардиоваскуларни заболувања за над 20%. Некои работи можеме да ги корегираме со навики, додека некои работи мора да ги земаме со лекови со помош на лекар. Она што е важно да се напомене е дека постојат многу митови кога станува збор за лековите, дека тие се штетни, па пациентите сами ја менуваат или корегираат терапијата, што понекогаш се покажува како фатално, а тоа треба да се прави само во консултација со лекар. Нашата цел не е да постигнеме одредена бројка во лабораторијата, туку да имаме помалку смртни случаи, помалку срцеви удари, помалку интервенции, што ќе го подобри преживувањето на пациентите и ќе им овозможи да живеат подолго и со подобар квалитет.
Високиот холестерол не е штетен.
Проблемот е што покачените масти во крвта речиси и да не даваат никакви симптоми, и затоа лекарите често откриваат фактори на ризик само кога пациентот има мозочен удар или срцев удар и бил „навидум здрав“.
– Пациентите кои веќе доживеале проблем се повеќе или помалку свесни дека мора да земаат терапија. Многу потешко е за поединци кои немале никакви симптоми, кои се, како што велиме, „навидум здрави“, да им се објасни дека мора да земаат доживотна терапија бидејќи таа ќе даде ефект за некои 20-30 години. Тоа е посебен предизвик, бидејќи тука не е доволен еден преглед, тоа е процес, тоа се повторени контроли и дискусии со пациенти кои самите се изложени на голема количина информации од различни извори.
Зголемените телесни масти не се единствениот фактор на ризик. Исто така, тука се и пушењето, потоа високиот крвен притисок, за кој многу луѓе дури и не знаат дека го имаат, потоа лошите навики, лошите модели на однесување, истакнува кардиологот .
– Кај пациенти кои имаат слични проблеми во семејството, ако роднините од прв степен можеби починале рано од кардиоваскуларно заболување, нивните потомци често се загрижени и се поподготвени да прифатат ран третман. Сепак, ова не мора да значи дека секој член на семејството ќе ги има овие проблеми бидејќи секој пациент е индивидуа. Генетиката е важна работа, но не значи дека сигурно ќе го наследиме тој ген. Затоа се препорачува овие лица да ги проверат своите липиди веќе во своите дваесетти години .
Срцев удар може да се случи без претходни тегоби
– Може да се случи пациентот да има некое незначително стеснување кое пукне, формира тромб и ја затнува артеријата. Понекогаш тоа може да биде прва манифестација на болеста. Но, секако секогаш кога пациентот чувствува болка во градите, стегање, лесно заморување, задушување, особено ако симптомите се предизвикани од физички напор, тогаш е потребно да се контактира кардиолог – нагласува доц. д-р Добриќ.
Статини – златен стандард во терапијата
Една од заблудите што ги имаат пациентите е дека нивото на лош холестерол може да се корегира само со исхрана.
– Важно е да се напомене дека не можете, на пример, да ги намалите вредностите на LDL холестеролот со диета. Особено не во секундарната превенција, особено кај луѓе кои имале, да речеме, срцев удар. Исто така, она што го знаеме е дека не постои нешто како премногу низок LDL холестерол. Може да биде и во вредност од 0,5 и ништо нема да му се случи на тој пациент.
Статините секако се златен стандард во терапијата препорачана за покачени нивоа на холестерол , но постојат и други опции.
– Статините се најтестирани лекови, но не се единствените. Имаме и други лекови кои можат да ја зголемат ефикасноста на статините, лекови кои се користат еднаш месечно или еднаш на секои шест месеци, кои можат драматично да ги намалат нивоата на LDL холестерол. Тие се индицирани кај пациенти кај кои не успеваме да ги намалиме нивоата на холестерол со максимални дози на статини или кај пациенти кои имаат несакани ефекти ако земале статини.
The post ЛДЛ холестеролот е тивок непријател на срцето: Кардиолог објаснува што значи да се биде навидум здрав appeared first on Во Центар.
