Еден месец по почетокот на конфликтот на Блискиот Исток, растечкиот недостиг на сурова нафта се заканува да се трансформира во нешто уште полошо – недостаток на речиси сè.
Конфликтот на Блискиот Исток го ограничи протокот на нафта и природен гас низ Ормутскиот теснец , намалувајќи ја глобалната понуда за околу една петтина. Ова нарушување не само што ги зголеми цените на горивата , туку и ја намали достапноста на петрохемикалии потребни за производство на секојдневни производи – како што се обувки, облека и пластични кеси.
Тој притисок сега се шири на секој сегмент од потрошувачкиот пазар, бидејќи цените на материјали како што се пластика, гума и полиестер растат на нафта и други суровини.
Азија прва погодена
Во Јужна Кореја, каде што луѓето почнаа панично да купуваат кеси за ѓубре, владата ги повика организаторите на настани да ја намалат употребата на производи за еднократна употреба.
Тајван отвори телефонска линија за производителите на кои им снемува пластика, додека одгледувачите на ориз им кажаа на локалните медиуми дека може да ги зголемат цените бидејќи не можат да добијат вакуумски кеси. Во Јапонија, нафтената криза ги поттикна стравувањата дека пациентите со бубрежни заболувања нема да можат да добијат третман поради недостаток на пластични медицински цевки што се користат при хемодијализа. Малезиските производители на ракавици предупредуваат дека недостатокот на нафтен производ потребен за производство на латекс ги загрозува глобалните залихи на медицински ракавици.
– Ова многу брзо се прелева во сè: пиво, тестенини, чипс, играчки, козметика – изјави за CNN Ден Мартин, копретседател на одделот за деловна аналитика во „Дезан Шира и соработници“.
Ова е затоа што пластичните капачиња, гајбите, кесите за грицки и амбалажата стануваат сè потешки и потешко достапни. Нафтените деривати се потребни и за производство на лепила за чевли и мебел, мазива за индустриски машини и растворувачи за процеси на боење и чистење.
– Пренесувањето на проблемите од нафтата и прекините во транспортот кон петрохемикалијата и стоките за широка потрошувачка се случува многу брзо – рече Мартин.
Ормутскиот теснец, 1 април
ММФ: Сите патишта водат кон повисоки цени и побавен раст
Прекините во производството и снабдувањето со стоки вршат притисок врз глобалната инфлација и го забавуваат економскиот раст. Производителите плаќаат повеќе за енергија и суровини, што ги намалува маржите на профит и почнува да ги зголемува цените за потрошувачите. Зголемувањето на цените на горивата ги нарушува патувањата и логистиката , додека ограничените залихи на други материјали од Блискиот Исток – како што се ѓубрива и хелиум – би можеле да доведат до поскапи производи за храна и електроника.
Меѓународниот монетарен фонд посочи дека ваквите сложени последици се случуваат во време кога многу економии имаат ограничен простор за апсорбирање на шокови.
– Иако војната може да ја обликува глобалната економија на различни начини, сите патишта водат кон повисоки цени и побавен раст – наведува ММФ.
Жителите на Сринагар, Индија, складираат гориво од страв од можен недостиг поради војната во Иран.
Цената на флашираната вода се зголемува, цените на тапите…
Земјите почнаа да ослободуваат рекордни количини нафта од стратешките резерви за да ги ублажат последиците од војната. Сепак, како што пишува CNN, голем дел од поширокиот недостиг произлегува од недостатокот на таканаречената лесна нафта, нафтен дериват кој е клучна суровина за синтетички материјали , чии резерви се значително помали и за кои нема замена.
Во последните недели, некои петрохемиски компании во Азија – која добива повеќе од половина од својата нафта од Блискиот Исток – го намалија производството или прогласија вонредна состојба поради недостиг на суровини. Додека производителите брзаат да обезбедат суровини, цените на пластиката и производите што ја содржат растат. Според организацијата ICIS, цените на пластичните смоли во Азија се зголемиле до 59% од крајот на февруари, кога Америка и Израел го започнаа нападот врз Иран .
Индиските медиуми известуваат дека цената на флашираната вода расте, додека цените на плутата се зголемија четирикратно од почетокот на војната.
Пластични капачиња
Шериен Го, аналитичарка на ICIS, рече дека производите што во голема мера зависат од пластична амбалажа, како што е козметиката , би можеле да бидат уште поранливи на недостиг.
– Производителите на готови производи моментално ги користат постојните залихи, но тие со текот на времето ќе се исцрпат. Верувам дека наскоро би можеле да им снема – изјави таа за Си-Ен-Ен.
Прелевање кон Запад
Проблемите со снабдувањето во Азија не се добар знак за остатокот од светот освен ако не се обнови производството и транспортот од Блискиот Исток. Регионот произведува околу:
17% од светското производство на лесна нафта
30% пластични смоли
45% сулфур за ѓубриво
33% хелиум за полупроводничката индустрија и медицината
22% од уреа и амонијак за земјоделство
Си-Ен-Ен известува дека американските земјоделци веќе плаќаат повеќе за ѓубриво.
Земјоделец
– Како и за време на пандемијата на ковид, шокот не се случува одеднаш, туку се шири постепено, нарушување на синџирот на снабдување што се движи кон запад – велат аналитичарите на JP Morgan.
– Главниот проблем повеќе не е цената, туку физичкиот недостиг. Азија повеќе не е во фаза на превенција – додадоа тие.
Што следно?
Некои производители ги одложуваат купувањата на суровини со надеж дека цените ќе паднат ако се реши конфликтот на Блискиот Исток. Други се обидуваат да ги намалат трошоците со намалување на употребата на пластика. Во Индонезија – каде што цените на пластиката се удвоија – компаниите ја намалуваат дебелината на пакувањето или разгледуваат алтернативи како што се хартија, стакло или алуминиум.
Сепак, тоа носи нови предизвици – од безбедносни стандарди до времето потребно за прилагодување на производството, кое може да трае од 6 месеци до една година. Исто така, преминувањето кон алтернативи може да биде скапо. Глобалните залихи на рециклирана и биопластика се ограничени, а биопластика е 5-7 пати поскапа од обичната.
– Дури и ако ситуацијата во Ормутскиот теснец се нормализира утре, ќе бидат потребни неколку месеци за ситуацијата во пластичната индустрија во Азија да се приближи до нормала – изјави за Си-Ен-Ен Стивен Мур, основач на компанијата „MLT Analytics“.
The post НЕДОСТИГОТ НА НАФТА СТАНА НЕДОСТИГ НА СÈ! Луѓето купуваат во паника, вреќи за ѓубре, тапи и гајби стануваат сè потешки за наоѓање поради војната во Иран: „Цените повеќе не се главен проблем“ appeared first on Во Центар.
