Во христијанската традиција, Велики петок се смета за најтажен ден во годината. На овој ден, верниците се сеќаваат на страдањето и распнувањето на Исус Христос на Голгота. Овој ден поминува во мир и осаменост – без бучава, радост и секојдневна врева и гужва, со молитва и најстрог пост.
На Велики петок, Црквата се сеќава на целиот пат на Христовото страдање – од моментот кога бил изведен пред судот на Понтиј Пилат, до неговото распнување, симнување од крстот и положување во гроб чуван од војници.
Зошто има тишина во црквите?
На овој ден не се служи литургија, освен во ретки ситуации кога се совпаѓа со празникот Благовештение.
Исто така, од Велики четврток до Велигден, црковните ѕвона не се ѕвонат. Во православието, ѕвоната симболизираат радост, а овој период е посветен на жалост и сеќавање на Христовата жртва, па затоа владее целосна тишина.
Плаштот како симбол на Христовото страдање
Посебно место во прославата на овој ден зазема Плаштаницата – ткаенината во која, според традицијата, било завиткано телото на Исус Христос откако било симнато од крстот.
Во првите векови на христијанството се чувало во тајност, додека подоцна го чувале византиските императори. На Велики петок се носи во црква и се става на украсена маса, каде што верниците доаѓаат да го бакнат.
Во некои региони е зачуван обичајот верниците да минуваат под Плаштаницата, верувајќи дека тоа носи здравје, заштита и духовно прочистување.
Постот и како да се прослави
Велики петок е ден на најстрог пост – на вода, без масло и риба. Верниците се повлекуваат во тишина, се посветуваат на молитва и размислување, а во многу домови на тој ден ништо не се готви.
Ова е време на внатрешен мир и размислување, кога акцентот е ставен на духовноста, а не на секојдневните обврски.
Боење јајца – традиција што е зачувана
Во повеќето делови од Србија, подготовките за Велигден започнуваат на Велики петок, со вапцање јајца. Ова најчесто се прави рано наутро или попладне.
Првото јајце, познато како домаќинка, традиционално се бои црвено и се чува во текот на целата година како симбол на заштита на домот и семејството.
Обичаи и верувања
По Велики петок следат голем број правила и верувања кои се почитуваат и денес. Се верува дека на тој ден треба да се избегнува каква било тешка работа – и дома и на нивите. Не се користат игли, конец или шајки, ниту пак се работи со остри предмети, бидејќи се верува дека тоа симболично би ги повредило Христовите рани.
Затоа чевларите и кројачите традиционално не работат. Исто така, постојат верувања дека не треба да се јаде коприва или да се пие вино, бидејќи тоа ја симболизира крвта Христова.
Фолклорот, исто така, вели дека овој ден може да претскаже каква ќе биде годината – ако врне, се верува дека жетвата на овошје ќе биде лоша, додека сончевото време најавува изобилство. Во некои региони, постои обичај да се изметува куќата, а потоа да се фрли метлата, со цел симболично да се отстрани негативната енергија од домот.
Исто така, Велики петок се смета за поволен за калемење овошје, па затоа многумина го избираат за таа задача.
The post Ова мора да го исфрлите од дома: Денес е ВЕЛИКИ ПЕТОК а овој обичај што не треба да го заборавите appeared first on Во Центар.
