Американскиот претседател Доналд Трамп официјално го основа својот „Одбор за мир“.
Ова е иницијатива која првично беше замислена како механизам за ставање крај на војната во Газа, но која оттогаш прерасна во тело со многу пошироки глобални амбиции, предизвикувајќи загриженост во Европа дека би можела да ја поткопа улогата на Обединетите нации.
Идејата за формирање на Комитетот се појави како дел од мировниот план на Трамп за Газа, а неговото создавање беше поддржано од Резолуцијата 2803 на Советот за безбедност на ОН. Иако прекинот на огнот во Газа, договорен уште во октомври, е кревок со месеци, а Израел и Хамас се обвинуваат меѓусебно за кршење на договорот, Трамп сè уште тврди дека прекинот на огнот претставува „мир на Блискиот Исток“.
Трамп првично го замислуваше Комитетот да ја надгледува Палестинската преодна администрација во Појасот Газа. Палестинските фракции го поддржаа планот, а израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху ја прифати поканата за приклучување. Сепак, амбициите брзо пораснаа. Трамп сега го гледа телото како клуч за решавање на конфликтите низ целиот свет, а статутот на комитетот, кој го виде Ројтерс, го задолжува да „промовира мир низ целиот свет“.
Скептицизмот на сојузниците и отфрлањата на големите сили
Пред нејзиното лансирање, иницијативата наиде на мешани реакции. Освен Соединетите Американски Држави, ниту една од другите постојани членки на Советот за безбедност на ОН (Велика Британија, Франција, Русија, Кина) не се обврза да се придружи.
Трамп побара постојаните членки да помогнат во финансирањето на Комитетот со исплата на по 1 милијарда долари, што предизвика негодување. Франција ја одби поканата, додека Кина се воздржа. Русија доцна во средата соопшти дека „го проучува предлогот“.
Одбивањето на Велика Британија особено резонираше. Британската министерка за надворешни работи, Ивет Купер, во четврток изјави дека Велика Британија „засега“ нема да го потпише пристапувањето, наведувајќи загриженост околу правната природа на договорот, како и потенцијалното членство на Владимир Путин.
„Имаме загриженост дека претседателот Путин е дел од нешто што зборува за мир, кога сè уште не сме виделе никакви знаци на посветеност на мирот во Украина“, рече Купер.
Церемонија во Давос: „Сите ми се пријатели“
Церемонијата на потпишување се одржа во Давос, Швајцарија, за време на Светскиот економски форум. На Трамп на сцената му се придружија 19 лидери, меѓу кои и претставници од Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати, Египет, Турција, Унгарија (Виктор Орбан), Аргентина (Хавиер Милеи) и косовската претседателка Вјоса Османи, единствената жена меѓу лидерите на сцената.
Во своите воведни зборови, Трамп се осврна на стравувањата дека Комитетот се стреми да ги замени ОН. Иако претходно одговараше на прашањата на новинарите за тоа дали телото може да ги замени ОН со „Можеби“, тој ја ублажи својата реторика на церемонијата.
„Ќе соработуваме со многу други, вклучувајќи ги и Обединетите нации“, рече Трамп, додавајќи дека Комитетот ќе дејствува во согласност со ОН.
Атмосферата на потпишувањето беше обележана со препознатливиот стил на Трамп. Опишувајќи ги присутните лидери, тој рече:
„Тие се мои пријатели… Обично имам двајца или тројца што не ми се допаѓаат. Но, не овој пат. Всушност, ми се допаѓа целата група. Секој од нив поединечно. Можете ли да верувате?“
Предупредување до Хамас и визија за „побезбеден свет“
Откако ја потпиша основачката резолуција и повелба на Комитетот, Трамп објави дека 59 земји се вклучени во мировните напори на Блискиот Исток. Сепак, тој испрати строго предупредување до Хамас во врска со разоружувањето, клучна точка во втората фаза од примирјето.
„Ако Хамас не го исполни она што го вети… тие се родени со оружје во рацете. Тие мора да се откажат од своето оружје, а ако не го сторат тоа, тоа ќе биде нивниот крај“, рече Трамп.
Заклучувајќи го настанот, американскиот претседател даде изјава што е спротивна на перцепцијата на многу глобални аналитичари, велејќи дека светот денес е „побогат, побезбеден и многу помирен отколку што беше пред само една година“.
„Ги изгаснавме сите тие пожари. Многу луѓе дури и не знаеја, вклучувајќи ме и мене, дека некои од тие војни воопшто се водат“, заклучи Трамп, најавувајќи дека „Комитетот за мир“, откако ќе биде целосно формиран, ќе може да прави „што сака“.
The post Трамп официјално го започна контроверзниот „Комитет за мир“ во Давос: Дали крајот на ОН какви што ги знаеме е на повидок? appeared first on Во Центар.
