Додека елените имаат своја „рутина“, лисиците имаат пролетен екстази, а многу животни имаат прецизно одреден период од годината за размножување, луѓето не чекаат пролет или специфичен сигнал од природата .
За нашиот вид, размножувањето не е ограничено на една сезона. Тоа е потенцијално можно преку целата година – и тука започнува една од најинтересните приказни за човечката еволуција.
Митот за „сезоната на парење кај луѓето“
Во биологијата, сезоната на парење значи период кога животните влегуваат во фаза на репродуктивна подготвеност за да можат младите да пристигнат во оптимални услови – кога има храна и поволни температури.
Луѓето не се вклопуваат во тој образец. Еволутивно гледано, ние сме таканаречени континуирани репродуктивни суштества – способни да зачнуваме во текот на целата година.
Женките немаат изразен еструс како повеќето цицачи. Овулацијата се јавува приближно на секои 28 дена, без очигледни надворешни знаци на плодност. Мажите произведуваат сперматозоиди континуирано.
Овој феномен се нарекува скриена овулација – и се смета за клучна еволутивна промена.
Скриена овулација – еволутивна стратегија
Кај многу цицачи, женките јасно сигнализираат плодност – со промени во мирисот, однесувањето или физичките знаци. Кај луѓето речиси и да нема такво нешто.
Иако на прв поглед изгледа нелогично, скриената овулација има важна функција. Таа поттикнува долгорочни партнерства и стабилни врски, наместо кратки сезонски натпревари меѓу мажјаците.
Со други зборови, сексуалноста кај луѓето не е само репродуктивен механизам, туку и средство за зајакнување на емоционалните и социјалните врски.
Дали сепак постојат сезонски модели?
Иако немаме биолошка сезона на размножување, истражувањата покажуваат дека постојат мали сезонски осцилации во стапките на зачнување.
Според анализите објавени во научни списанија, повеќето популации доживуваат варијации во бројот на раѓања во текот на годината. Сепак, тие промени се повеќе поврзани со:
температура
достапност на храна
во текот на денот
социјални околности
Интересно е што во многу земји има зголемување на раѓањата девет месеци по големите празници како што се Нова Година или Божиќ.
Студиите покажаа дека врвовите на сексуалниот интерес се совпаѓаат со празниците и периодите на колективно расположение – а не со биолошките сигнали.
Зошто еволуцијата го фаворизираше размножувањето преку целата година?
Еволутивните биолози наведуваат неколку клучни причини:
Долгорочна грижа за потомството
Човечките бебиња се исклучително зависни и бараат години грижа. За разлика од бебињата коњи или елени кои брзо стануваат мобилни, човечките деца бараат долгорочна родителска инвестиција.
Ова го поттикна развојот на стабилни партнерски односи и заедничко родителство.
Културата и технологијата го намалија сезонскиот притисок
За разлика од животните кои зависат од сезонската достапност на храна, луѓето развиле земјоделство, засолниште и складирање храна. Така, тие ги ублажиле сезонските осцилации во ресурсите.
Социјална комплексност и поврзување
Нашата еволуција е насочена кон зајакнување на социјалните мрежи и долгорочните врски. Сексуалноста, исто така, доби и социјална функција – како средство за поврзување, намалување на тензијата и зајакнување на интимноста.
Интересно е што дури и нашите најблиски роднини, како што се бонобите и шимпанзата, немаат строго дефинирана сезона на парење. Кај бонобите, сексуалното однесување игра важна општествена улога.
Комбинацијата на биологија и култура
Иако биологијата ја одредува нашата способност за репродукција, културата во голема мера одредува кога таа всушност се случува.
Работен распоред, празници, одмори, општествени норми – сето ова влијае на репродуктивните обрасци повеќе од самата биологија.
Токму затоа отсуството на сезона на парење не е случајност. Тоа е резултат на еволутивно поместување кон вид што ги комбинира биологијата, културата и општествените односи.
На крајот на краиштата, фактот дека немаме сезона на размножување кажува многу за тоа кои сме ние – вид кој ја претворил репродукцијата од краток сезонски импулс во континуирана, сложена и социјално обликувана димензија на животот.
The post Зошто луѓето немаат сезона на парење? Причината е фасцинантна appeared first on Во Центар.
