Користејќи го вселенското летало TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) на американската вселенска агенција НАСА и опсерваторијата ASTEP (Antarctic Search for Transiting ExoPlanets) на Антарктичката висорамнина, астрономите открија редок и уникатно необичен планетарен систем.
Екстрасоларните планети, или егзопланетите, што орбитираат околу ѕвездата TOI-201, имаат орбити што се менуваат толку брзо што астрономите можат да ги видат промените во реално време. Однесувањето на системот, кој се наоѓа на околу 370 светлосни години од Земјата, е нешто што научниците никогаш порано не го виделе.
TOI-201 е 1,3 пати поголема од масата на Сонцето и исто така има дијаметар 1,3 пати поголем од оној на нашата ѕвезда-домаќин. Егзопланетите што орбитираат околу ѕвездата вклучуваат карпеста супер-Земја со шест пати поголема маса од нашата планета, чија година трае само 5,8 Земјини дена. Нејзини планетарни роднини се гасен џин со половина од масата на Јупитер, кој завршува орбита на секои 53 дена и е означен како TOI-201b, како и друг гасен џин кој е 16 пати поголем од масата на Јупитер и завршува орбита на секои 2.883 дена (околу 7,9 години).
„Повеќето планетарни системи изгледаат како „грашок во мешунка“, што значи дека планетите имаат сличен опсег на параметри и делат слична орбитална рамнина. Ова не е случај во системот TOI-201, кој содржи три објекти во многу различни орбити кои гравитационо комуницираат“, рече членот на тимот Амори Тријауд од Универзитетот во Бирмингем во Велика Британија.
Промените во планетарниот систем и орбиталните поместувања не се уникатни за TOI-201, но овие трансформации обично се случуваат на временски скали од милиони или дури милијарди години.
TOI-201 се одликува со екстремно сплесната или елиптична и наклонета орбита на надворешната планета, која гравитациски ги привлекува внатрешните светови. Ова предизвикува промени во ориентацијата на орбитите на внатрешните планети и промени во времето на нивните „транзити“, времињата кога планетата поминува директно преку површината на нејзината матична ѕвезда. Ситуацијата е толку екстремна што за околу 200 години, планетите воопшто нема да се порамнат пред нивната ѕвезда.
„Во Сончевиот систем, речиси сите планети се копланарни, но овде тоа не е случај и секоја планета е различна. Ова укажува на одредена активна орбитална реорганизација во рамките на системот, што ни дава увид во тоа што се случува кратко време по формирањето на планетите“, рече Тристан Гијо, астроном во опсерваторијата Азурен Брег.
Гијо е водечки истражувач на проектот ASTEP, опсерваторија на станицата Конкордија на Антарктикот, која се наоѓа на врвот на глечер длабок 3,2 километри во една од најизолираните средини во светот и ги користи долгите поларни ноќи за набљудување на други планетарни системи.
„Целта беше да се карактеризира планетарниот систем TOI-201 за да се разбере не само кои планети постојат, туку и како тие динамички комуницираат. Ова им помага на научниците да разберат како планетарните системи како нашиот Сончев систем се формираат и еволуираат со текот на времето“, рече водачот на истражувачкиот тим Исмаел Мирелес, докторант на Универзитетот во Ново Мексико.
TESS го забележа реткиот транзит на надворешна планета, додека телескопите ширум светот ја видоа гравитацијата на објектот како го влече TOI-201. Потоа астрономите забележаа доцнења во транзитот на TOI-201b.
„Обично планетите се како метерономи, каде што секој транзит пред ѕвезда се случува точно еден орбитален период по друг. Сепак, го следевме TOI-201b и одеднаш планетата почна да транзитира со задоцнување од околу половина час. Овој ненадеен скок беше многу изненадувачки и ние ги објавивме нашите набљудувања. Други астрономи ширум светот, исто така, забележаа интригантни сигнали, и со заедничка работа, тимот можеше да почне да го разбира овој систем. Ова откритие беше овозможено со тоа што имаше телескоп на Антарктикот. Иако вклучената логистика е тешка, нејзината единствена локација и пристапот до оптимални астрономски услови се клучни за проучување на егзопланетарни системи со долги орбитални периоди како TOI-201“, заклучи Тријо.
The post Вселенското летало TESS на НАСА откри чуден егзопланетен систем што никогаш порано не е виден appeared first on Во Центар.
