Центарот за светско наследство на УНЕСКО инсистира регионот на Охрид да биде вклучен во Листата на светско наследство во опасност. Во нивниот неодамна објавен документ што содржи анализа на состојбата на природното и културното наследство, се оценува дека заканите за извонредната универзална вредност на регионот на Охрид сè уште не се елиминирани. Според проценката на УНЕСКО, напредокот во спроведувањето на препораките останува ограничен и регионот продолжува да се соочува со сериозни ризици поради слабости во управувањето, неконтролирана урбанизација, неовластена градба, загадување и доцнења во клучните инфраструктурни проекти. Главната забелешка е дека системот за заштита не функционира како единствена целина. Иако постојат институции, комисии, стратегии и планови, УНЕСКО оценува дека тие не донеле одржливи промени потребни за зачувување на регионот.
Организацијата повикува управувањето со охридскиот регион да биде навистина заедничко и прекугранично, меѓу Северна Македонија и Албанија. Еден од главните проблеми е недостатокот на целосна Стратешка оцена на влијанието врз животната средина, која треба да ги покаже кумулативните последици од сите проекти за инфраструктура, туризам и урбан развој.
УНЕСКО предупредува дека без таква анализа е невозможно прецизно да се процени притисокот што планираните или тековните проекти го вршат врз езерото, неговите брегови, природните живеалишта и културното наследство.
Посебно внимание е потребно за големите инфраструктурни проекти, вклучително и оние поврзани со Коридорот 8, за кои треба да се утврди дали можат да имаат директно или индиректно влијание врз заштитеното подрачје. Нелегалната градба останува еден од најголемите проблеми со кои се соочува Охридскиот регион. Во документот се наведува дека не е јасно дали во текот на извештајниот период се срушени нелегално изградени објекти. УНЕСКО повторно бара детална анализа на сите нелегални градби и проценка на нивното влијание врз наследството. Структурите што претставуваат закана треба да се отстранат или нивното негативно влијание да се намали. Случајот со хотелот Лагадин повторно се споменува како пример за проблеми во спроведувањето на законот. УНЕСКО, исто така, оценува дека нема напредок во однос на 19-те детални урбанистички планови, за кои претходно беше утврдено дека имаат негативно влијание врз светското наследство. Се бара да се суспендираат новите урбанистички промени додека не се заврши целосната стратешка проценка, како и да се забрза подготовката на генералните урбанистички планови за Охрид и Струга. Особена загриженост е изразена и за комплексот „Горица 3“. УНЕСКО бара градежните активности да се запрат додека не се извршат потребните анализи за влијанието врз заштитеното подрачје. Управувањето со отпадните води и отпадот, исто така, остануваат сериозни проблеми.
Според УНЕСКО, напредокот во оваа област е ограничен, додека загадувањето продолжува да претставува закана за екосистемот на Охридското Езеро. Проектите за рехабилитација и проширување на колекторскиот систем се одложени, додека проблемите со отпадните води во Струга сè уште не се целосно решени.
Северна Македонија и Албанија се повикуваат итно да ги забрзаат проектите за собирање и третман на отпадни води, како и да создадат соодветна регионална инфраструктура за управување со отпад. УНЕСКО, исто така, предупредува дека законската заштита на клучните природни подрачја се одложува. Прогласувањето на Охридското Езеро за споменик на природата и Студенчиштевото мочуриште за природен парк е во тек од 2021 година, но сè уште нема јасни рокови за негово завршување. Нацрт-одлуката треба да се гласа од страна на Комитетот за светско наследство на неговата 48-ма седница, која ќе се одржи од 19 до 29 јули во Бусан, Јужна Кореја. Комитетот може да ја усвои одлуката, да ја измени или повторно да го одложи гласањето.
Владата на Северна Македонија претходно изрази оптимизам дека Охрид ќе го задржи сегашниот статус. Вицепремиерот и министер за транспорт, Александар Николоски, изјави дека очекува позитивен исход, потсетувајќи дека сличен предлог во 2025 година беше одложен по интервенцијата на земјите-членки.
The post Охрид на чекор од листата на светско наследство во опасност appeared first on Во Центар.
