Најновата анализа на Visual Capitalist открива дека Европа убедливо доминира на листата на земји во кои домаќинствата плаќаат највисоки сметки за енергија. Дури 24 од првите 30 земји со најголеми годишни трошоци се наоѓаат токму на Стариот континент, а на самиот врв се Шведска, Финска и Австрија.

Иако Македонија не е меѓу државите со највисоки номинални сметки, експертите предупредуваат дека реалната слика е многу посложена. Причината е едноставна – македонските домаќинства имаат значително пониски приходи од просекот во Европската Унија, па дури и пониските сметки претставуваат сериозен товар за семејниот буџет.

Во споредба со западноевропските земји, граѓаните во Македонија плаќаат помалку за електрична енергија благодарение на регулираниот пазар и државните мерки, но ако се земе предвид куповната моќ, издатоците за енергија се далеку почувствителни отколку што покажуваат самите бројки.

L

Дополнителен предизвик е начинот на греење. Голем дел од македонските домаќинства и понатаму користат огревно дрво, додека значителен број се греат на струја, што во зимските месеци носи значително повисоки сметки. Во последните години сè повеќе семејства преминуваат на инвертер-клими и други поефикасни системи, но тие бараат почетна инвестиција што не секој може да си ја дозволи.

Слична е состојбата и во останатите земји од Западен Балкан. Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора и Македонија имаат пониски цени на електричната енергија од поголемиот дел од Европската Унија, но и значително пониски плати. Затоа, процентот од приходите што граѓаните го издвојуваат за енергија често е повисок отколку во многу побогати европски држави.

Енергетските аналитичари предупредуваат дека во наредните години клучен предизвик ќе биде одржувањето на стабилни цени, особено поради постепената либерализација на пазарот, инвестициите во нови енергетски капацитети и потребата од поголема енергетска ефикасност.

Пораката од глобалната анализа е јасна – високите сметки не се единствениот показател. Она што навистина ја покажува тежината на енергетските трошоци е колкав дел од месечниот приход мора да се одвои за струја, греење и останатите енергенси. Во тој поглед, македонските домаќинства и натаму се меѓу оние што најсилно го чувствуваат притисокот врз домашниот буџет.