ЛАМАСУ: Митските чувари на Месопотамија!

Ламасу се јавуваат како митски суштества, слични на сфингата со глава на човек, тело на лав или бик и орловски крилја кои некогаш ги чувале градовите во Месопотамија. Ги сметале за моќни суштества кои служат како потсетник за власта на царот, а исто така биле симбол на духови-чувари на целиот народ.Најпознатите статуи Ламасу се откриени при ископувањата во асирските престолнини, основани од Асурназирпал II (владеел меѓу 883-859 г. пр.н.е.) и Саргон II (721-705 п.н.е.).
Прочуените крилести статуи од Нимрод во Ирак (древниот град Калху) биле заштита портите од градот, а во 2015 година беа уништени од Исламска држава.
Во секој значаен град ,Лимасу ја обезбедувале градската врата. Истовремено, биле направени уште по една крилеста сфинга на влезот кон салата во која се наоѓал тронот. Месопотамците верувале дека Ламасу ги бркаат силите на хаосот и носат мир во домовите на луѓето. На акадски јазик „Ламасу“ значел дух-бранител.
Небесни суштества
Ламасу често се наоѓаат во уметноста и митологијата на Месопотамија. Првиот отворен Ламасу бил создаден околу 3000 п.н.е. Понекогаш бил портретиран во вид на женско божество, но обично имал машка глава. Женските Ламасу биле нарекувани Аспасу.
Ламасу е небесно суштество, често споредувано со Инари, хетско-хуритската божица на дивите животни. Таа одговара на грчката божица Артемида.
Во епот за Гилгамеш и Енума Елиш, како Ламасу, така и Аспасу (Инари) се споменуваат како симболи на ѕвезденото небо, соѕвездија и Зодијакот. Без разлика дали во женска или машка форма, Ламасу секогаш ги претставуваат ѕвездите од соѕвездијата или Зодијакот.
Култовите за Лимасу и Шеду биле многу распространети меѓу жителите на Месопотамија од сумерскииот и вавилонскиот период. Тие се поврзани со чуварите на кралевите во различните култури. Акадците ги поврзале Ламасу со богот Папсукал (богот на пораки), а богот Исум (бог на огнот, светец и на вавилонските богови) – со Шеду.

Митски стражи
Ламасу биле духови-хранители не само на кралевите и дворјаните, туку и на секој поединец. Луѓето чувствувале поголема безбедност ако во близина имало дух чувар, затоа Ламасу бил врежан на глинени плочи кои се ставале под прагот од вратата.
Домот во кој присуствувал Ламасу се сметал за поволно место од оној каде што немало дух чувар. Археолошките истражувања покажуваат дека Ламасу имале многу важно место во сите култури кои живееле на земјиштето на Месопотамија.
Величествени споменици
Ламасу и до денес пленат со изгледот. Тие се направени од цели камени блокови. Најстарите монументални скулптури се направени од алабастер и достигнуваат висина помеѓу 3-4 метри. Постојат значителни разлики во формата на телото меѓу раните Ламасу и скулптурите од подоцнежниот период. При првите форми на Ламасу телото било на лав, а Ламасу од палатата на Саргон II е со тело на бик. Уште еден интересен детаљ – Ламасу на Саргон се смешка.
Во 713 п.н.е. Саргон одлучил дека духовите чувари треба да се наоѓаат на секоја страна од седумте врати како стражари. Тие се јавуваат не само како стража и импресивни декоративни компоненти, туку и извршувале архитектонска функција, носејќи врз себе дел од товарот на сводот.
Саргон II пројавувал голем интерес за Ламасу. За време на неговото владеење биле создадени бројни скулптури и споменици на овие митски суштества. Главата на Ламасу имала уши на бик и машко лице со брада и тенки мустаќи.
За време на ископувањата под водство на Пол Бот во почетокот на 1843 година, археолозите откриле неколку скулптури кои биле испратени во Лувр во Франција. Тогаш Европејците за првпат ги виделе митските сфинги на Месопотамија.
Денес, Ламасу се претставени во Британскиот музеј во Лондон, Метрополитен во Њујорк, Институтот за Истокот во Чикаго. Копии од фигурите Шеду во природна големина се претставени во Државниот музеј за ликовни уметности „Пушкин“ во Москва.
За време на операциите во Ирак и Иран во 1942-1943 година, британската армија дури го избрала Ламасу за свој симбол.Најпознатите статуи Ламасу се откриени при ископувањата во асирските престолнини, основани од Асурназирпал II (владеел меѓу 883-859 г. пр.н.е.) и С

Пронајдете не на следниве мрежи: