Во Србија се забележува зголемена побарувачка за евра, а дел од менувачниците се соочуваат со повремен недостиг на девизна готовина. Ситуацијата ја натера Народната банка на Србија (НБС) да преземе дополнителни мерки за обезбедување ликвидност на менувачкиот пазар, иако институцијата уверува дека нема системски недостиг на странска валута.

Според податоците на НБС, само во октомври, заклучно со 27 октомври, граѓаните купиле 571,6 милиони евра, додека на менувачниците им продале 515,3 милиони евра. Тоа значи дека нето-побарувачката изнесувала 56,3 милиони евра, што укажува на засилен интерес за купување на европската валута.

Претставникот на Здружението на менувачи, Борислав Брујиќ, на 30 октомври потврдил дека одредени менувачници повремено остануваат без девизи, особено помалите објекти кои располагаат со ограничени готовински резерви.

Како одговор на зголемената побарувачка, Народната банка на Србија на 27 октомври донела мерка со која рокот за враќање на девизите од менувачниците кон банките е продолжен од 15 на 30 дена. Мерката, која треба да важи до 10 декември, има цел да овозможи поголема флексибилност и полесно снабдување со девизна готовина.

Од централната банка, сепак, уверуваат дека побарувачката е задоволена и дека финансискиот систем располага со доволно девизни средства.

## Зголемена неизвесност на финансискиот пазар

Развојот на ситуацијата отвора прашања за довербата на граѓаните во домашната валута и стабилноста на финансискиот систем.

Во услови на економска или политичка неизвесност, зголеменото купување евра често претставува обид на граѓаните да ја заштитат вредноста на своите заштеди. Сепак, само зголемената побарувачка за девизи не е доволен доказ дека започнало масовно повлекување на средства од банките или бегство од динарот.

Дополнително внимание привлекуваат и случувањата во српскиот банкарски сектор, вклучително и одлуката за одземање на дозволата за работа на АЛТА банка, што може дополнително да ја засили загриженоста кај дел од јавноста. Засега, меѓутоа, нема потврдена директна поврзаност меѓу проблемите на банката и зголемената побарувачка за евра.

Клучно за понатамошниот развој на ситуацијата ќе биде дали побарувачката ќе продолжи да расте, дали менувачниците ќе успеат редовно да се снабдуваат со готовина и дали Народната банка ќе биде принудена да преземе дополнителни мерки.

Иако официјален Белград уверува дека нема причина за загриженост, повременото исчезнување на еврата од одделни менувачници претставува сигнал што финансиските институции внимателно ќе мора да го следат.

Nema evra u menjačnicama, a vi jeste li probali da kupite? pic.twitter.com/4jrEjnLkTe

— N (@nestasanX) October 31, 2026