Во последните децении, светот забележува јасен тренд – сè повеќе земји ја укинуваат смртната казна од своето законодавство или не ја применуваат во пракса. На почетокот на 2026 година, околу 112 земји целосно ја укинаа оваа санкција , додека неколку десетици формално ја задржаа, но не ја спроведуваат со години.
Сепак, и покрај глобалниот бран на укинување, бројот на егзекуции низ целиот свет повремено се зголемува бидејќи помалку земји извршуваат егзекуции во големи размери.
Во 2024 година, потврдени се повеќе од 1.500 егзекуции (без податоци за Кина), додека се проценува дека повеќе од 28.000 луѓе чекаат егзекуција низ целиот свет. Европа е речиси целосно ослободена од оваа казна – нејзиното укинување е услов за членство во Европската унија и Советот на Европа – додека најголемата примена е регистрирана во Азија и Блискиот Исток.
Кина – најголем број егзекуции, но нема официјални податоци
Кина се смета за земја со најголем број егзекуции во светот , иако точните бројки се државна тајна. Организациите за човекови права проценуваат дека илјадници луѓе се егзекутираат секоја година , веројатно повеќе од остатокот од светот заедно.
Смртната казна се изрекува за широк спектар на кривични дела , од отежнато убиство и трговија со дрога до одредени форми на корупција. Најчестиот метод е смртоносна инјекција, додека стрелањето сега се користи поретко отколку во минатото.
Иран – речиси илјада егзекуции годишно
Според јавно достапните податоци, Иран има најголем број потврдени егзекуции. Во 2024 година, околу 970 лица биле егзекутирани, додека во 2025 година тој број надминал 1.500.
Голем дел од казните се однесуваат на злосторства поврзани со дрога. Егзекуциите се извршуваат со бесење, понекогаш јавно. Иран е меѓу ретките земји што егзекутираат луѓе осудени за злосторства извршени како малолетници, што предизвика силни меѓународни критики.
Саудиска Арабија – шеријатски закон и обезглавување
Во Саудиска Арабија, смртната казна се применува во согласност со шеријатскиот кривичен закон. Се изрекува за убиство, тероризам, трговија со дрога и одредени верски прекршоци.
Егзекуциите обично се извршуваат со отсекување на главата со меч. Во текот на 2025 година, 356 лица беа егзекутирани, што ја рангира оваа земја меѓу земјите со најголем број егзекуции.
Соединетите Американски Држави – единствената западна демократија со редовни егзекуции
Соединетите Американски Држави се единствената западна демократија која сè уште редовно ја извршува смртната казна. Иако некои држави ја укинаа оваа санкција или воведоа мораториум, таа сè уште е легална на федерално ниво и во поединечни држави.
Околу 2.000 осуденици се во таканаречената „смртна казна“ . Најчестиот метод е смртна инјекција, додека некои држави дозволуваат и електрична столица или азотна хипоксија. Во 2025 година, 47 лица беа егзекутирани.
Ирак и Египет – казни за тероризам
Во Ирак, смртната казна најчесто се изрекува за тероризам и вооружен бунт, а егзекуциите се извршуваат со бесење.
Слична практика е присутна и во Египет, каде што се изрекуваат голем број смртни казни, но бројот на егзекуции е помал отколку во Иран или Саудиска Арабија. Во текот на 2025 година, најмалку 15 лица биле егзекутирани.
Јапонија и Сингапур – ретки, но присутни егзекуции
Во Јапонија, смртната казна се извршува со бесење. Осудениците често дознаваат за датумот на нивното погубување дури на денот на погубувањето. По три години без погубување, едно лице е погубено во 2025 година.
Сингапур ја применува смртната казна првенствено за сериозни кривични дела поврзани со дрога. Методот е бесење а во текот на 2025 година беа извршени најмалку 17 егзекуции.
Северна Кореја и Виетнам – нема транспарентни податоци
Во Северна Кореја, смртната казна се користи и за политички прекршоци, а егзекуциите се извршуваат со стрелање, понекогаш јавно.
Слична е ситуацијата и во Виетнам, каде што егзекуциите се извршуваат со смртоносна инјекција, но официјалната статистика не е целосно достапна.
Африка и Блискиот Исток – нестабилност и зголемена употреба
Во Сомалија и Авганистан, егзекуциите се извршуваат со стрелање, често во контекст на борбата против тероризмот или според толкувањето на шеријатскиот закон.
Јужен Судан и Јемен, исто така, продолжуваат да ја користат смртната казна, иако податоците честопати се несигурни поради воени и политички околности.
Белорусија – последната европска земја со смртна казна
Белорусија е единствената европска земја која сè уште ја задржува и извршува смртната казна. Методот е еден истрел во тилот , а семејствата на осудените обично се информираат дури по егзекуцијата.
The post Во овие земји, смртната казна сè уште се извршува: осудените луѓе понекогаш дознаваат дури на денот на погубувањето, а тие користат различни методи (фото) appeared first on Во Центар.
Пронајдете не на следниве мрежи:
