Дознајте што навистина прави високиот холестерол со вашето тело и како може да влијае на вашето здравје во иднина.
Едноставен крвен тест може да утврди дали имате покачено ниво на холестерол.
Што се смета за опасно висок холестерол?
Може да ви биде дијагностициран гранично висок или висок холестерол ако резултатите од вашата крвна слика покажат:
вкупен холестерол поголем од 200 милиграми на децилитар (mg/dL)
LDL („лош“) холестерол поголем од 100 mg/dL
триглицериди над 150 mg/dL анализа
HDL („добар“) холестерол помал од 40 mg/dL
Што навистина значат овие бројки за вашето здравје?
Иако високиот холестерол не предизвикува симптоми што би ги забележувале секојдневно, тоа значи дека сте изложени на ризик од – или веќе имате – срцеви заболувања , што е една од водечките причини за смрт и кај жените и кај мажите.
Сакате да дознаете повеќе? Еве ги одговорите на 11 од најчестите прашања за високиот холестерол.
Како влијае покачениот холестерол врз телото?
Високиот холестерол може да доведе до задебелување и стеснување на артериите . Натрупувањето на плаки – комбинација од холестерол, масти, отпадни производи од клетки, калциум и фибрин (протеин кој помага во згрутчувањето на крвта) – може да го намали или целосно да го блокира протокот на крв низ артериите. Затоа холестеролот е важен: недоволниот проток на крв до мозокот или срцето може да доведе до мозочен удар или срцев удар.
Високиот холестерол може да доведе до задебелување и стеснување на артериите
Зошто имам висок холестерол?
За многу луѓе, начинот на живот игра голема улога во развојот на оваа состојба.
– Често станува збор за комбинација од исхрана, ниво на физичка активност и генетска способност на телото да произведува холестерол – вели д-р Раџ Кандвала, кардиолог и директор за образование во областа на кардиоваскуларното здравје во болницата „Седарс-Синај“ во Лос Анџелес.
Прекумерната тежина и пушењето исто така го зголемуваат ризикот од висок холестерол.
Како е можно да имам висок холестерол ако се хранам здраво? Дали е тоа генетика?
Ако се храните здраво и вежбате редовно, а сепак имате висок холестерол, вашата ДНК може да има поголемо влијание од начинот на живот. Станува збор за фамилијарна хиперхолестеролемија , наследно нарушување кое предизвикува висок холестерол.
За жал, според Фондацијата за семејно срце, дури 90 проценти од луѓето со оваа состојба не знаат дека ја имаат. Проверката на холестерол е единствениот начин да се открие ова нарушување. Затоа Американската академија за педијатрија препорачува сите деца да имаат барем еден скрининг за холестерол на возраст помеѓу 9 и 11 години.
Ако вашиот LDL е над 100 mg/dL, тој веќе се смета за покачен. Ако е над 190 mg/dL, може да имате фамилијарна хиперхолестеролемија, според водечките здруженија за срце, како што се Американската асоцијација за срце и Американскиот колеџ за кардиологија. Ако едниот родител има FH, постои можност и детето да ја има.
Како можам природно да го намалам холестеролот?
За многу луѓе, промените во секојдневните навики можат значително да го намалат холестеролот.
– Постојат голем број промени во животниот стил што можат да се воведат, првенствено во исхраната и физичката активност – вели д-р Кандвала.
Започнете со здрава исхрана за срцето : Намалете го внесот на црвено месо и полномасни млечни производи, кои содржат заситени масти кои го зголемуваат холестеролот. Наместо тоа, фокусирајте се на посни протеини – пилешко, мисиркино, риба – и зголемете го внесот на растворливи влакна од овошје, зеленчук и овес.
Аеробната физичка активност повеќето денови од неделата може да помогне и во намалувањето на холестеролот.
Може ли високиот холестерол да предизвика замор?
Високиот холестерол обично не предизвикува замор, но може да доведе до срцеви заболувања, како што е коронарна срцева болест , која може да ја предизвика. Во оваа состојба, вишокот LDL холестерол создава плаки во малите артерии на срцето, предизвикувајќи нивно стеснување и губење на еластичноста. Ова го намалува протокот на крв, што може да предизвика замор, отежнато дишење и болка во градите .
Доколку земате статини, можните несакани ефекти може да вклучуваат замор, како и губење на меморијата, заборавеност и конфузија, иако тие се многу ретки. Доколку забележите слични симптоми, задолжително консултирајте се со лекар.
Може ли високиот холестерол да предизвика мозочен удар?
Ако имате висок холестерол, имате и зголемен ризик од мозочен удар поради вишокот холестерол во крвта. ЛДЛ холестеролот се акумулира во артериите и го забавува или блокира протокот на крв богата со кислород и хранливи материи до мозокот. Стеснувањето и стврднувањето на артериите може да доведе до формирање на згрутчувања на крвта , кои, ако стигнат до мозокот, можат да предизвикаат мозочен удар.
Мозочниот удар е петта водечка причина за смрт и една од водечките причини за инвалидитет, но во голема мера може да се спречи – а контролата на холестеролот е еден клучен чекор.
Ако имате висок холестерол, имате и зголемен ризик од мозочен удар поради вишокот холестерол во крвта.
Дали високиот холестерол ќе ме натера да се чувствувам лошо?
Кај повеќето луѓе, високиот холестерол нема симптоми. Меѓутоа, ако доведе до натрупување на плаки во поголемите артерии на срцето, може да доведе до коронарна срцева болест, која се манифестира како стегање во градите, болка во градите, неправилен срцев ритам и отежнато дишење, што може да ве натера да се чувствувате исцрпено.
Многу луѓе не се свесни дека имаат коронарна срцева болест сè додека не доживеат срцев удар . За нив, тоа е првиот знак дека имаат покачен холестерол со години.
Контролата на холестеролот се препорачува на секои четири до шест години, почнувајќи од 20-годишна возраст, а почесто кај лица со зголемен ризик. Доколку вредностите се покачени, можно е да се намали ризикот од срцев и мозочен удар со правилна исхрана, редовно вежбање и, доколку е потребно, земање терапија.
Може ли високиот холестерол да предизвика еректилна дисфункција?
Се смета дека самиот покачен холестерол не предизвикува еректилна дисфункција, но стеснетите артерии полни со плаки можат, бидејќи добриот проток на крв е неопходен за ерекција. Премногу холестерол може да влијае и на производството на тестостерон , како и на азотен оксид, кој помага во опуштањето на ткивото на пенисот. Овие фактори можат да придонесат за еректилна дисфункција.
Добрата вест е дека кај постари мажи со покачен холестерол и еректилна дисфункција, земањето статини е поврзано со значително подобрување на сексуалната функција.
Дали стресот предизвикува висок холестерол?
Иако стресот не е главната причина за покачен холестерол, тој може да има влијание врз неговите вредности. Истражувањата покажаа дека кај луѓето кои се под стрес поради работа или лични конфликти, повисокото ниво на стрес е поврзано со покачен холестерол.
Исто така, кога сте под стрес и брзате, помала е веројатноста да се држите до здрави навики, како што се правилна исхрана и вежбање. Редовната физичка активност има силен заштитен ефект.
Истражувањата покажаа дека кај луѓето кои се под стрес поради работа или лични конфликти, повисокото ниво на стрес е поврзано со покачен холестерол. Фотографија: Shutterstock
Кога е потребно да се третира покачен холестерол со лекови?
Доколку сте имале срцев удар или мозочен удар, имате дијабетес или ви е дијагностициран наследен висок холестерол, треба да земате еден или повеќе лекови за намалување на холестеролот, заедно со внимателна исхрана и вежбање.
– Статините имаат огромен ефект во намалувањето на LDL холестеролот – вели д-р Кандвала.
Покрај статините, постојат и други лекови, како што се фибрати, ниацин, PCSK9 инхибитори, секвестранти на жолчни киселини и инхибитори на апсорпција на холестерол.
Дали е можно да се живее долго со висок холестерол?
Нелекуваниот или недоволно лечениот висок холестерол е поврзан со пократок животен век поради зголемен ризик од срцев удар и мозочен удар. Сепак, можно е да се живее долго со висок холестерол ако се придржувате до здрав начин на живот и се лекувате кога е потребно.
Според истражувањата, здравиот начин на живот — кој вклучува непушење, умерена физичка активност, одржување здрава телесна тежина и правилна исхрана — е поврзан со просечно 14 години подолг живот кај жените и 12 години кај мажите.
The post Единаесет од најчесто поставуваните прашања за холестеролот: Зошто е тоа тивок проблем и како да се држи под контрола? appeared first on Во Центар.
