Досието на Удба за пејачот Иво Робиќ открива дека државната служба на пејачот со години ги следела и снимала неговите настапи, патувања и познанства.
Хрватскиот пејач Иво Робиќ стекна голема популарност во поранешна Југославија благодарение на хитовите „Morgen“, „Strangers At Night“, „Samo Jednom Se Ljubi“, „Seventeen“, „Serenade Opatija“, „Mona Lisa“, „Pjesma Otoka“, „La Paloma“, „Say You Love Me“ и други.
Сепак, пред неколку години беше објавено дека државната тајна служба го следела со години.
„Роден на 29 јануари 1923 година во Гарешница, син на Стјепан и Марија Легин, по професија пејач во РТ Загреб, оженет со Марта бр. Голеш, без деца, со постојано живеалиште во Загреб“, се вели на самиот почеток од белешките.
Тој ја прекина својата кариера за кратко време поради војната, и тогаш ја запозна својата идна сопруга.
„За време на војната, тој бил мобилизиран во 1942 година и припаѓал на таканаречената кадетска чета. Целиот престој во војската го поминал во Загреб. Кон крајот на 1942 година или почетокот на 1943 година, ја запознал Марта, со која подоцна се оженил“, пишува, меѓу другото, во досието.
По завршувањето на војната, се преселил во Загреб, каде што го поминал поголемиот дел од својот живот .
„Како пејач, тој стекна голема популарност и, со оглед на тоа, имаше голем број пријатели, не само во Југославија, туку и во странство и во други земји, а воедно снима плочи за некои радиостаници, па затоа неговите приходи се многу високи“, се наведува во резимето на податоците за Робиќ.
Неговиот пријател дал дополнителни информации за пејачот. Според нивниот колега, Иво не можел да постигне поголем успех во НДХ, бидејќи не бил доволно близок со нив.
Покрај тоа, таа откри и дека славата „го однела“, односно дека неговото однесување драстично се променило откако станал популарен и ценет.
Од досието на Удба
„Го познавам Иво Робиќ уште од детството, кога игравме заедно како деца во Бјеловар. Неговиот татко беше дворски чувар и се сметаше за многу чесен човек. Има уште еден брат. И двајцата беа многу добри деца. Неговата пејачка кариера всушност започна во НДХ, дури тогаш му беше многу тешко да се пробие, бидејќи беше потиснат од познат усташки пејач на радио станицата – Конц. Сепак, по стрелањето на Конц во 1945 година, Робиќ останува сам. На радио станицата заработува многу, нема деца и никогаш не би можеле да кажете дека е истиот Робиќ од Бјеловар, германски јазик итн. Особено слушнав од неколку страници дека Робиќ се однесувал особено непријатно и дека едноставно, како што буквално ми кажаа, „лаел“: дека уметниците во нашата земја се платени многу лошо, дека е многу тешко да се живее во Југославија, дека уметниците не се ценети и дека е тешко да се заработи за живот итн. Робиќ постигна голем успех во Западна Германија и заработи многу пари. Дури купи и автомобил таму горе. По враќањето, настапува во Вариете. Тој пее хитови на сите странски јазици и слушнав дека на една претстава публиката го замолила да пее на хрватски, а тој одговорил: „Ќе пеам, ако не сум заборавил“, се наведува во извештајот на соработник чиј псевдоним е Љуба.
Познато е дека Удба има свои соработници низ целиот свет, а еден од нив го опишал враќањето на Робиќ од Западна Германија, каде што се сретнал со еден мајор кој му открил непознати детали за маршалот Јосип Броз Тито.
„На 6 април 1958 година, околу 16:00 часот, Иво Робиќ, пејач во загрепската радио станица, кој живее во Загреб, дошол во својот стан во Вараждин. Се вратил на гореспоменатото место откако се вратил од Западна Германија со автомобил. Кога дошол во станот, го отворил касетофонот и присутните членови на домаќинството пееле, а тој снимал на касетофонот. Платил 600 марки за касетофонот. Во оваа прилика, рекол дека доаѓа од Западна Германија и дека зел разни работи во вредност од 800.000 динари. Понатаму рекол дека кога бил таму, се сретнал со еден мајор од западногерманската армија, кој е од хрватско потекло. Во разговорот со овој мајор, тој вели дека Тито повеќе не е важен ниту за Американците ниту за Русите, и дека кога Тита ќе остане без пари, споменатиот мајор му го кажал тоа на Робиќ . Документот е потпишан со иницијалите Н.М.
Им пееше на усташите и четниците.
Неговите чести патувања станаа сомнителни за државната служба и беше поканет на интервју за да се истражат неговите познанства со емигранти.
„На 26 ноември 1964 година го поканив Иво Робиќ на разговор во врска со приложените податоци. Тој изјави дека во Германија никогаш не го контактирал ниту го познавал емигрантот Ш.Р. „Ќе ме интересира ако застане во Билефелд“, ако дознае нешто, ќе ми каже. Во разговорот беше коректен, пријателски расположен и отворен. Сакаше да добие впечаток дека е политички позитивен и дека не сака да има контакти со политички емигранти во странство. П.С. Не му поставив прашање за градоначалникот Јожица од Швајцарија “, се вели во досието.
Тој беше обвинет и дека им пеел на четничките и усташките емигранти во САД.
„Еден емигрант во САД, додека бил во посета на своите роднини, им кажал на некои луѓе дека пејачот Иво Робиќ, за време на неговата посета на САД, пеел и во државата Охајо, односно во градот Кливленд. Токму во тоа време, усташките и четничките емигрантски организации ги одржувале своите концерти во Кливленд, па така Иво Робиќ исто така пеел на тие концерти“, се вели во документот на Вараждинската удба.
Сплитската Удба имаше слични наоди.
„Според информациите, Иво Робиќ е најпопуларен меѓу екстремните усташки емигранти во Торонто бидејќи наводно им ги пеел песните што ги сакале“, пишува во информацијата број 312 на сплитската удба.
Пеење за Тито
Гореспоменатиот соработник на службата на НМ рече дека Робиќ му признал дека бил близок со Тито.
„Пеев пред него околу педесет пати. Првиот пат, тоа беше во раните педесетти години, живеевме во хотелот „Кварнер“ во Пула, каде што и пеевме. Обично се шетавме по настапот, јадевме ракчиња, тивко слушавме музика и се враќавме во хотелот околу еден или два часот наутро“, рече Робиќ во 1986 година во интервју за белградскиот неделник „Дугу“.
„Еднаш, јас и сопругата заспавме само околу три часот, кога некој затропа на вратата. Скокнавме, се погледнавме и јас полузаспан прашав: „Кој е?“. „Отвори“, рече некој. Двајцата бевме исплашени, а гласот повторно рече: „Колку време ќе ти треба да се облечеш?“ Помислив: „Облечи свечено одело“. Што се однесува до тие вечери, тие поминуваа само со музика. Никогаш немаше можност да разговараме, иако живеев во куќата на Тито во Ужичка. Некако се покажа дека разговарам само за музика со Тито. Останувавме до раните утрински часови и, се сеќавам, пиевме „Балантини“. Двајцата, Михаљинац и јас, едвај допивавме едно шише виски, а Тито допиваше друго сам. Сами ги биравме песните, додека тој седеше или шеташе со цигара, а кучињата дремеа “, откри Робиќ во тој разговор, пренесува „24sata.hr“.
The post Конечно откриено досието на Удба! Чудното однесување на пејачот ги излуди оперативците – Еве што напишале во тајните белешки appeared first on Во Центар.
