Додека кревките преговори на САД со Иран започнаа минатиот викенд во Швајцарија, претседателот Трамп фрли неочекувана „бомба“, заканувајќи се на социјалните мрежи дека ќе го нападне Иран ако не престане да ја финансира својата сојузничка либанска милиција, Хезболах, пишува WSJ.
Мохамед Багер Галибаф, главниот преговарач на Иран, не бил свесен за ова бидејќи го оставил телефонот надвор од преговарачката сала. Кога еден советник го информирал за изјавата на претседателот, тој се свртел да го прекори својот американски колега, Џ.Д. Венс, велат луѓе запознаени со ситуацијата.
Галибаф мирно му кажа на потпретседателот дека заканите се прекршување на првиот став од меморандумот за разбирање потпишан од Трамп само неколку дена претходно, во кој САД и Иран ветија дека нема да се напаѓаат ниту да се закануваат едни со други. Потоа неговата делегација ги прекина директните преговори.
„Му реков на Венс: „Денес вашиот претседател упати закани. Ве молам разберете дека ние никогаш не преговараме под закани или притисок.“
Луѓе запознаени со ситуацијата дадоа сличен опис на конфликтот.
Во просторијата, Венс им кажал на Иранците дека Трамп смета дека САД ќе реагираат доколку Техеран го прекрши договорот, изјавил американски функционер запознаен со преговорите. Венс побарал пауза во разговорите за да им се даде време на Иранците да ги разгледаат предлозите, а не поради објавата на Трамп на социјалните мрежи, изјавил функционерот. Подоцна тој го бранел Трамп, велејќи дека одговара на иранските „провокации“ за да „ги исправи фактите“, без понатамошно разјаснување.
Ова не беше прв пат објавите на Трамп на социјалните мрежи да станат фактор на нарушување на преговорите. Медијаторите постојано ги предупредуваа САД за време на долгите преговори дека ваквите откривања ги загрозуваат напорите за постигнување договор. Тие се обидуваа да го убедат Иран да го игнорира она што Трамп го кажуваше јавно и да се фокусира на она што неговите преговарачи го кажуваа приватно.
Овој процес ја нагласува новата реалност што Трамп ја создаде за дипломатијата со својот необуздан, многу јавен стил и потпирање на нетрадиционални пратеници наместо на искусни дипломати.
Целата размена има многу театралност. Откако во април упати предупредување полно со пцовки до Иран да го отвори Ормутскиот теснец, додавајќи „фала му на Аллах“, Трамп му рече на еден советник дека сака да изгледа што е можно понепредвидлив за да изврши притисок врз Иран да седне на преговарачка маса. Подоцна се закани дека ќе го уништи извозниот терминал на Иран на островот Харг, електраните и нивната цивилизација.
Откако Иран соопшти дека ги откажува разговорите закажани за викендот, Галибаф и неговата делегација пешачеа од луксузното место на разговорите до малиот хотел каде што престојуваа. Преговорите продолжија индиректно преку пакистански и катарски посредници, велат упатените.
Сепак, иранските дипломати велат дека необичниот стил на претседателот ги наведува да ја прочитаат неговата книга од 1987 година, „Уметноста на договорот“, во која Трамп ги опишува своите преговарачки тактики како магнат за недвижности. Бестселерот советува користење на екстремни, непредвидливи барања за да се предизвика неизвесност и да се изнудат отстапки од противниците.
Иранските преговарачи им кажале на медијаторите дека ангажирале тим психолози за да го разберат начинот на размислување на претседателот, рекоа некои медијатори. Иранските дипломати работат со овие експерти за да се обидат да ги предвидат реакциите на јавноста на Трамп на нивните предлози.
Лице запознаено со иранската дипломатија во Швајцарија изјави дека нивниот преговарачки тим таму не вклучува психолози и дека земјата не сака да се вклучува во психолошки шпекулации за мотивите или одлуките на Трамп.
Политичките аналитичари и медијатори велат дека гласните закани на Трамп досега не донеле дополнителни отстапки од иранската страна.
„Трамп ги применува лекциите од „Уметноста на договорот“, користејќи екстремни закани за да ја тестира решителноста на другата страна. Но, Иранците се свесни за неговата тактика. Тоа нема да ја промени динамиката“, рече Мохамед Амерси, експерт за Иран и член на Глобалниот советодавен совет на Центарот Вилсон, тинк-тенк од Вашингтон.
Откако ги продолжија преговорите преку медијатори, Техеран успешно ги блокираше обидите на САД да ја вклучат Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), која ја надгледува нуклеарната програма на Иран, во конечната изјава, и беше договорено дека САД ќе дозволат продажба на иранска нафта во долари, велат изворите. Друго лице од американска страна рече дека Иран не го блокирал обидот и дека улогата на МААЕ требало да се разгледа одделно во секој случај.
Сепак, иранските претставници и медијатори велат дека објавите на Трамп на социјалните мрежи им го отежнале на умерените во Техеран да ги убедат тврдокорните дека на САД може да им се верува.
На почетокот на април, Трамп се закани дека ќе ги бомбардира иранските електрани, а подоцна и дека ќе ја уништи земјата.
Во тоа време, САД бараа 45-дневен прекин на огнот, период за кој Иран се плашеше дека Вашингтон и Израел би можеле да го искористат за да ги зголемат своите сили. Иран одлучи да ја игнорира заканата на Трамп, гледајќи ја како преговарачка тактика, и го доби она што го сакаше, 15-дневно примирје, изјавија ирански претставници и медијатори. Американско лице запознаено со ова прашање рече дека Трамп бил сериозен и дека неговата објава довела до комуникација со Иран.
Десет дена подоцна, втората објава на Трамп дополнително го продлабочи јазот меѓу умерените и тврдокорните во Иран. Една минута откако иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, објави дека Ормутскиот теснец е целосно отворен по прекинот на огнот во Либан, Трамп се огласи на социјалните мрежи за да каже дека блокадата на САД останува на сила.
Иранските безбедносни сили, спротивставени на какви било отстапки кон САД, ја искористија најавата на претседателот, подоцна тврдејќи дека теснецот останува затворен.
The post Откриени детали од преговорите: Иранската делегација темелно го анализирала Трамп, притисокот не ги загрижува appeared first on Во Центар.
