Во првиот квартал од 2026 година, Европската Унија купи повеќе руски течен природен гас од кога било досега, во време кога Брисел најавува целосно затворање на вратите за руските производители на енергија.
Увозот, според податоците од Американскиот институт за енергетска економија и финансиска анализа, се зголемил за 16 проценти во споредба со истиот период минатата година. Затоа, бројките отвораат едно незгодно прашање за ЕУ: како да се стави крај на зависноста од рускиот гас ако европскиот пазар во криза го повлече уште повеќе?
Во текот на 2025 година, земјите од Европската Унија купија руски течен природен гас во вредност од 6,7 милијарди евра. Во исто време, уште 5,9 милијарди евра беа платени за гасот што доаѓаше од Русија преку цевководи.
Со други зборови, додека Брисел подготвува целосна забрана за рускиот гас , европскиот пазар сè уште го повлекува во огромни количини.
Војната на Блискиот Исток ја откри слабоста на европскиот план
Енергетската криза беше дополнително влошена од војната на Блискиот Исток . Наместо транзицијата кон течен природен гас да донесе поголема безбедност во Европа, се покажа дека континентот само ја замени едната форма на зависност со друга.
Европа сега е сè повеќе зависна од два клучни извори на течен природен гас – САД и Русија. Тоа е проблем што се мери не само во количините на гас, туку и во политичката цена што ЕУ мора да ја плати секој пат кога глобалниот пазар е потресен.
– Војната на Блискиот Исток ја направи Европа уште позависна од двата најголеми добавувачи на природен течен гас – Соединетите Американски Држави и Русија. Енергетската криза од 2026 година покажува дека сè додека европските земји избираат да се потпираат на гас, тие мора да ги прифатат поврзаните геополитички ризици – изјави водечкиот енергетски аналитичар на Институтот, Ана Марија Јалер-Макаревич.
Според проценката на Институтот, зависноста на Европската Унија од течен природен гас ќе продолжи да расте. Се очекува САД да ја престигнат Норвешка оваа година и да станат најголем извозник на течен природен гас во ЕУ.
До крајот на годината, Европската Унија би можела да увезува две третини од американскиот течен природен гас, додека до 2028 година тој удел би можел да достигне дури 80 проценти.
Брисел сакаше безбедност, доби нова зависност
Планот на Европската Унија беше едноставен на хартија: намалување на зависноста од рускиот гасовод, преминување на течен природен гас и со тоа обезбедување постабилно снабдување од повеќе извори.
Во пракса, пресметката се покажа како многу посложена. Течниот природен гас ѝ овозможи на Европа да избегне моментален енергетски колапс, но не ѝ донесе вистинска независност. Напротив, ја направи поранлива на цените, транспортните правци, кризите на Блискиот Исток и одлуките на големите извозници.
– Транзицијата на Европа од гас преку цевковод кон течен природен гас требаше да обезбеди безбедност на снабдувањето и диверзификација. Сепак, нарушувањата предизвикани од војната на Блискиот Исток и прекумерната зависност од американскиот течен природен гас покажуваат дека европскиот план не успеал во двата случаи. Природниот течен гас стана Ахилова пета на европската стратегија за енергетска безбедност, оставајќи го континентот изложен на високи цени на гасот и нови форми на прекини во снабдувањето – оцени Јалер-Макаревич.
Најголемиот парадокс е што сето ова се случува во време кога Европската Унија веќе усвои рокови за забрана на рускиот гас. На 26 јануари, Советот на ЕУ одобри целосна забрана за испораки на руски течен природен гас почнувајќи од 1 јануари 2027 година.
Доставата на гас од руските цевководи треба да биде суспендирана од 30 септември 2027 година, додека краткорочните договори за гас преку цевководи мора да бидат завршени до 17 јуни 2026 година.
Сепак, рекордниот увоз на руски течен природен гас покажува дека политичките одлуки во Брисел не ја следат лесно реалноста на европскиот пазар. Европа се обидува да ја затвори вратата за рускиот гас, но во исто време, поради кризата и сопствената зависност, купува повеќе од него отколку порано.
The post Путин ја отвори славината, тече како никогаш досега: Брисел падна на колена пред Русија, ова никогаш не се случило appeared first on Во Центар.
