Сместен во ридовите на Коњик во Федерацијата БиХ (Босна и Херцеговина), бункерот на Тито, познат и како ARK D-0 , е еден од најфасцинантните реликвии од Студената војна.
Подземниот комплекс бил изграден за заштита на доживотниот југословенски претседател Јосип Броз Тито и до 350 членови на неговиот најтесен круг во случај на нуклеарен конфликт.
Скриена под навидум обична куќа, се протега 280 метри под земја и зафаќа околу 6.500 квадратни метри . Во нејзината изградба се инвестирани 4,6 милијарди долари, што е околу 10 милијарди американски долари во денешна вредност. Изградена е помеѓу 1952 и 1979 година, а нејзиното постоење е откриено дури во 1992 година од страна на таканаречената Армија на Босна и Херцеговина.
Што има во бункерот?
Проектот започна во 1953 година, по одлуката на највисокиот воен командант на СФРЈ. Тито и уште петмина високи функционери знаеле за плановите – никој друг немал целосен увид, ниту ја знаел целосната намена на објектот.
До засолништето се влегуваше низ три тешки метални врати , секоја дебела по еден метар. Се состои од 12 меѓусебно поврзани блокови кои вклучуваат станбени единици, конференциски сали, простории за стратешко планирање и комуникациски центри.
Овој подземен град е дизајниран да одржува живот шест месеци во случај на нуклеарна војна , со напредни системи за одржување на квалитетот на воздухот и температурата.
Дизајнот е софистициран, а дебелите лавиринтски ѕидови го зачувуваат акцентот на безбедноста и тајноста од таа ера. Исто така, вентилацијата е исклучителна, како и функционалните комуникациски простории, па дури и приватно кино. Изградени се повеќе од 100 простории , конференциски сали, оперативни центри , а дури имале и кабелска телевизија.
Бункерот има систем за заштита од нуклеарен напад, систем за противпожарна заштита, пет оперативни телефонски центри, два резервоари со 50 тони нафта, базен со 170 кубни метри вода , систем за снабдување со проточна и техничка вода од природен бунар што се наоѓа во планината. Исто така, постои и „принуден“ излез од зградата, кој не е обележан на мапата.
Зошто Коњиќ?
Бункерот бил изграден во близина на реката Неретва, која во овој дел сè уште е питка, што им овозможило на луѓето во бункерот непрекинато снабдување со вода.
Исто така, земајќи ја предвид Југославија во тоа време, Коњиц се наоѓал во центарот на земјата, што би го олеснило стигнувањето таму.
Фабриката за муниција исто така се наоѓала во близина, а бункерот е опкружен со планини, кои потенцијално би апсорбирале атомски удар.
Отворено за јавноста
Во 2011 година, бункерот беше декласифициран и отворен за јавноста, по што стана вистинска туристичка атракција. Откако беше отворен за јавноста, стана една од популарните дестинации, не само за туристите, туку можеби повеќе за љубителите на модерната историја од Студената војна. Денес функционира како комбинација од музејски и изложбен простор, во рамките на проектот Биенале, со цел зачувување, документирање и презентирање на неговата исклучителна историска и техничка вредност.
Бункерот може да се посети како дел од организирани тури што траат околу два часа.
The post Бункерот на Тито беше најголемата тајна на Југославија: Изградбата траеше 26 години, чинеше милијарди долари и е скриен под обична куќа (фото/видео) appeared first on Во Центар.
