Ситуацијата околу Гренланд се влошува од ден на ден. Трамп најави царини за осум земји од ЕУ за испраќање војници за поддршка на Данска.
Американскиот претседател Доналд Трамп им се закани на европските сојузници со воведување нови царини, кои ќе останат на сила сè додека Соединетите Американски Држави не добијат можност да го купат или преземат островот Гренланд .
Како што изјави во објава на социјалната мрежа Truth Social, Трамп објави дека почнувајќи од 1 февруари ќе бидат воведени царини од 10 проценти за стоки од Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Велика Британија, Холандија и Финска .
Според него, овие мерки ќе бидат дополнително заострени на 1 јуни, кога царините ќе се зголемат на 25 проценти , и ќе се применуваат сè додека не се постигне договор за американското купување на Гренланд.
Трамп истакна дека одредени европски земји водат, како што рече, „исклучително опасни политики“ во однос на Гренланд, предупредувајќи дека светскиот мир е загрозен од ова. Неговите изјави предизвикаа остри реакции од земјите на кои им се закани со царини.
Лидерите на тие земји рекоа дека нема да подлегнат на притисок и најавија координиран одговор.
Во меѓувреме, амбасадорите на земјите од Европската Унија се поканети на итни консултации во Брисел , а според три дипломатски извори за Ројтерс, состанокот треба да се одржи денес попладне.
Вчера на Гренланд се одржаа големи антиамерикански демонстрации и протести против политиката на Трамп и намерата овој остров да се припои кон САД.
Фон дер Лајен разговараше со Макрон, Стармер, Мерц и Мелони: Го штитиме суверенитетот на Гренланд и Данска
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, се осврна на актуелната криза околу Гренланд.
„Разговарав со генералниот секретар на НАТО, Емануел Макрон, Кир Стармер, канцеларот Мерц и Џорџ Мелони. Заедно, остануваме цврсти во нашата посветеност на зачувување на суверенитетот на Гренланд и Кралството Данска.“
I spoke to @SecGenNATO, @EmmanuelMacron, @Keir_Starmer, @bundeskanzler and @GiorgiaMeloni.Together we stand firm in our commitment to uphold the sovereignty of Greenland and the Kingdom of Denmark.We will always protect our strategic economic and security interests. We…— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 18, 2026
Секогаш ќе ги штитиме нашите стратешки економски и безбедносни интереси. Ќе се соочиме со овие предизвици за европската солидарност со смиреност и решителност.“
Кошта свика вонреден состанок на Европскиот совет
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, одлучи да свика вонреден состанок на Европскиот совет како одговор на моменталната криза.
Кошта објави на социјалната мрежа X дека овој чекор е неопходен поради новата ситуација. Членовите на Европскиот совет се шефовите на држави или влади на сите 27 членки на Европската Унија, заедно со претседателот на Европскиот совет и претседателот на Европската комисија.
My consultations with member states on the latest tensions over Greenland reconfirm our strong commitment to the following: Unity on the principles of international law, territorial integrity and national sovereignty; Unity in support of and solidarity with Denmark and…— António Costa (@eucopresident) January 18, 2026
Оваа средба на највисоко ниво следеше веднаш по денешниот итен собир на амбасадорите во Брисел. Главна тема ќе биде координацијата на заедничкиот одговор на заканите на Трамп за царини и заштитата на суверенитетот на земјите-членки.
Ова не е прв пат САД да се обидат да го преземат Гренланд.
Ова не е прв пат САД да се обидат да ја преземат контролата врз Гренланд – најголемиот остров во светот. Не е ни прв пат Доналд Трамп да се обиде да ја купи таа територија.
Новинарите на Би-Би-Си направија хронолошки преглед на досегашните напори на САД да го освојат овој арктички остров:
1867: Американскиот државен секретар Вилијам Сјуард предлага анексија на Гренланд, заедно со Исланд.
1910: Морис Франсис Еган, американскиот амбасадор во Данска, ѝ нуди на данската влада размена: Гренланд во замена за Холандските Антили и филипинскиот остров Минданао.
1946: Американскиот државен секретар Џејмс Бирнс ја дава првата официјална понуда за купување на островот за 100 милиони долари во златни прачки – што денес би вредело околу 1,5 милијарди долари.
2019: Трамп првпат покажува интерес за купување на Гренланд, што данската премиерка Мете Фредериксен веднаш го отфрла, опишувајќи го предлогот како „апсурден“.
Се дискутира за воведување царински давачки во вредност од 93 милијарди евра
Во Брисел е во тек итен состанок на европските амбасадори за да се разговара за евентуален одговор на американските царини воведени од Доналд Трамп. Според „Фајненшл тајмс“, на маса се неколку опции.
Една од главните мерки што се дискутира е воведувањето царини за американски производи во вредност од 93 милијарди евра. Овој пакет контрамерки беше привремено суспендиран во август минатата година, откако беше постигнат трговски договор со САД. Таа шестмесечна суспензија истекува следниот месец, освен ако Европската комисија не одлучи да ја продолжи.
Ограничувањето на пристапот на американските компании до пазарот на Европската Унија се споменува како друга можност. Се очекува францускиот претседател Емануел Макрон да побара и активирање на Инструментот против принуда, кој ѝ овозможува на Европската Унија да возврати со возвратни мерки против трети земји кои вршат економски притисок врз нејзините членки да ги променат своите политики.
Стармер му рече на Трамп: Воведувањето казнени царини е грешка
Британскиот премиер Кир Стармер оствари серија итни телефонски повици со Доналд Трамп и европските лидери, обидувајќи се да ја ограничи новата криза предизвикана од заканите на Трамп за царини.
Стармер директно му кажа на Трамп дека воведувањето казнени царини врз сојузниците поради нивната улога во НАТО е сосема погрешен потег. Тој нагласи дека безбедноста на Далечниот Север е заеднички приоритет на алијансата, а не причина за трговска војна.
Пред разговорите со Белата куќа, Стармер се согласи со данската премиерка Мете Фредериксен, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен и шефот на НАТО Марк Руте.
Тој потврди дека Лондон цврсто стои на ставот дека суверенитетот над Гренланд е исклучиво прашање на Данска и локалното население.
Канада: Иднината на островот ја одлучуваат Гренланд и Данска
Канадскиот премиер Марк Кирни вечерва изјави дека Канада универзално ги поддржува принципите на суверенитет и територијален интегритет, вклучително и нивната примена на Гренланд и Кралството Данска.
„Како што постојано истакнуваме, иднината на Гренланд ја одлучуваат единствено Гренланд и Данска.“
Canada supports the principles of sovereignty and territorial integrity universally, including as they apply to Greenland and the Kingdom of Denmark. As we have consistently stated, the future of Greenland is for Greenland and Denmark alone to determine. The security of the…— Mark Carney (@MarkJCarney) January 18, 2026
Безбедноста на Арктикот – северниот и западниот дел на НАТО – е од суштинско значење за нашата Алијанса. Канада цврсто верува дека најдобриот начин за обезбедување на Арктикот е соработка во рамките на НАТО. Канада е загрижена поради неодамнешната ескалација.
Канада значително ја зголемува безбедноста на Арктикот – преку зајакнување на нашата војска и инвестирање во критична инфраструктура. Ќе продолжиме да работиме со нашите сојузници за да го заштитиме овој критичен регион, бидејќи сите сме посилни кога работиме заедно.“
Норвешки министер: Осло нема да попушти под притисок
Норвешкиот министер за надворешни работи Еспен Барт Ајде изјави дека Норвешка и нејзините сојузници нема да попуштат под притисокот.
На прес-конференцијата во Осло, која ја одржа со својот дански колега, Ејде нагласи дека живееме во „историски и драматични времиња“. Тој отворено ги нарече царините што ги објави Доналд Трамп „закани“, но рече дека Норвешка и другите сојузници стојат зад својата позиција и нема да подлегнат на таква уцена.
The post ОДГОВОР ОД 93 МИЛИЈАРДИ ЕВРА: ЕУ разгледува драстични мерки против САД, Макрон бара остар удар (ФОТО/ВИДЕО) appeared first on Во Центар.
