Силни израелски воздушни напади ги погодија главните градови на Иран и Либан во раните утрински часови во петокот, додека САД очигледно таргетираа ирански носач на беспилотни летала на море како дел од нивната тековна кампања против флотата на воени бродови на Иран.
На крајот од цела недела бомбардирања, Иран започна нови одмазднички напади на Блискиот Исток, за кои американскиот министер за одбрана Пит Хегсет предупреди дека „драматично ќе ескалираат“.
Израелската војска во петокот наутро соопшти дека започнала „серија широки напади“ врз Техеран. Сведоците ги опишаа израелските воздушни напади како особено интензивни, велејќи дека ги потресле куќите во областа. Други пријавија експлозии околу иранскиот град Керманшах, во зона каде што се наоѓаат повеќе ракетни бази.
Израелската војска соопшти дека нападите веќе уништиле поголем дел од иранската воздушна одбрана и ракетни лансери.
Војната се прошири и ги погодува земјите низ Блискиот Исток и пошироко.
Во раните утрински часови во петокот, Иран испука ракети и изврши напади со беспилотни летала врз Кувајт, Катар, Саудиска Арабија и Бахреин, сите земји каде што се стационирани американски сили. Немаше непосредни извештаи за жртви.
Во Либан, каде што војната повторно ги разгоре судирите меѓу Израел и Хезболах, милитантна група блиска до Иран, Израел доцна во четвртокот започна серија воздушни напади во јужните предградија на Бејрут и други области. Возачите ги блокираа патиштата обидувајќи се да избегаат или да побараат засолниште.
САД и Израел со денови го бомбардираат Иран со воздушни напади низ целата земја, насочени кон неговите воени капацитети, лидерство и нуклеарна програма.
Освен Израел, иранските напади беа насочени и кон арапските соседи, нарушувајќи ги испораките на нафта и комплицирајќи го глобалниот воздушен сообраќај. Според официјалните лица на тие земји, во војната загинаа најмалку 1.230 луѓе во Иран, повеќе од 120 во Либан и околу десетина во Израел. Загинаа и шест американски војници.
Американската војска рано наутро во петокот соопшти дека погодила ирански носач на беспилотни летала, предизвикувајќи го пожарот.
Носачот на беспилотни летала „ИРИС Шахид Багери“ е пренаменет контејнерски брод со писта за дронови долга 180 метри. Според претходните извештаи, бродот може да патува до 22.000 наутички милји без да застанува во пристаништата за полнење гориво.
Адмиралот Бред Купер, командант на Централната команда на САД, го опиша носачот на авиони како „голем колку носач на авиони од Втората светска војна“.
„И додека зборуваме, тој е во оган“, им рече Купер на новинарите.
Порано оваа недела, иранска фрегата беше потопена од американска подморница покрај брегот на Шри Ланка, при враќањето од вежба организирана од индиската морнарица, на која ѝ се придружија и САД. Во потонувањето загинаа најмалку 87 морнари.
Под закрила на темнината во петокот наутро, невидливите бомбардери Б-2 фрлија десетици таканаречени „пенетраторски“ бомби врз длабоко закопани лансери на балистички ракети во Иран, рече Купер.
„Исто така, го погодивме иранскиот еквивалент на Вселенската команда, што ја намалува нивната способност да им се закануваат на Американците“, рече Купер.
Зборувајќи заедно со Купер, Хегсет понуди малку детали кога ја објави претстојната ескалација.
„Станува збор за повеќе борбени ескадрили, поголем капацитет, поголем одбранбен капацитет“, рече Хегсет. „И повеќе бранови бомбардери, почесто“.
Министерството за одбрана на Катар рано утрово објави дека пресретнало напад со беспилотни летала насочен кон базата Ал Удеид, каде што се наоѓа седиштето на Централната команда на САД.
Саудиска Арабија пресретна и уништи три балистички ракети испукани рано наутро во петокот кон базата „Принц Султан“ јужно од Ријад, во која се сместени американските сили, изјави портпаролот на саудиското Министерство за одбрана.
Сирени за воздушен напад се огласија во Бахреин, каде што Министерството за внатрешни работи соопшти дека иранските напади биле насочени кон два хотела и една станбена зграда. Тие изјавија дека нема жртви. Во Кувајт, каде што во неделата беа убиени шест американски војници, кувајтската војска соопшти дека активирала воздушна одбрана откако ракетни и беспилотни летала го нарушиле кувајтскиот воздушен простор.
Купер рече дека нападите на Иран досега погодиле дванаесет земји, за кои рече дека се добредојдени да играат поактивна улога во конфликтот.
„Тие 12 земји воопшто не се задоволни и со нетрпение очекувам соработка со сите партнери кои се подготвени да ни се придружат“, рече тој.
Во краткото обраќање во Белата куќа, американскиот претседател Доналд Трамп повторно го повика иранскиот народ да „помогне да си ја вратите земјата“. Овој пат тој вети дека САД ќе им обезбедат „имунитет“ во услови на војна и тековните опасности под сегашниот ирански режим.
„Значи, ќе бидете целосно безбедни со целосен имунитет“, рече Трамп, без да разјасни точно што значи тоа. „Или се соочувате со апсолутно загарантирана смрт“.
Сепак, Купер и Хегсет ги предупредија Иранците да не излегуваат на улиците додека конфликтот сè уште трае.
„Здравиот разум вели: не излегувајте на протести додека паѓаат бомби“, рече Хегсет.
„Најдоброто нешто што можат да го направат сега е да се држат настрана“, додаде Купер.
Во интервју за новинската веб-страница „Аксиос“, Трамп рече дека треба да игра улога во изборот на нов ирански врховен лидер кој ќе го наследи ајатолахот Али Хамнеи, кој беше убиен во почетните фази од војната. Трамп го потцени синот на Хамнеи, Моџтаба Хамнеи, како фаворит за наследување на својот татко, нарекувајќи го „лесен избор“.
„Сакаме некој што ќе донесе хармонија и мир во Иран“, рече Трамп.
Иранската државна телевизија во петокот објави дека советот на раководството започнал дискусија за тоа како да се свика Собранието на експерти, телото кое ќе избере нов врховен лидер.
Советот на раководството го сочинуваат претседателот Масуд Пезешкијан, врховниот судија Голам Хосеин Мохсени Еџехи и свештеникот ајатолах Али Реза Арафи.
Во соопштението не е наведена временска рамка за изборот на Врховен лидер, ниту е објавено дали Собранието на експерти ќе се состанува во живо или гласањето ќе се одржи од далечина.
Зградите поврзани со Собранието на експерти, религиозно тело од 88 члена, беа цел на напади за време на израелско-американските воздушни напади.
Израел изврши најмалку 11 воздушни напади доцна во четврток и рано во петок, насочени кон јужните предградија на Бејрут. Пожарите избувнаа во близина на бензинската пумпа.
Израелската војска издаде предупредување во четврток навечер, повикувајќи ги жителите да „спасат животи и веднаш да ги напуштат своите домови“. Две болници евакуираа пациенти и персонал. Немаше непосредни извештаи за жртви.
Министерството за здравство на Либан соопшти дека бројот на жртви се искачил на 123 од повторното избувнување на непријателствата меѓу Израел и Хезболах, кои го погодија Израел во првите денови од војната.
Портпаролот на мировните сили на Обединетите нации во јужен Либан, Тилак Похарел, изјави во четврток дека мировниците виделе и слушнале судири, вклучително и копнени борби, во јужен Либан, додека повеќе израелски сили ја преминувале границата.
The post Силните утрински напади на Израел врз Техеран и Бејрут, Иран одговори со беспилотни летала и ракетни напади appeared first on Во Центар.
