Иако во Европа полнењето гориво е нешто што мора да биде вклучено во планираните месечни трошоци, има места каде што возачите само го собираат кусурот во џеб и го полнат резервоарот до полн џеб.
Иран, иако добро се одржа на Светското првенство на американска почва , на крајот не успеа да ја помине групата. Од една страна, тие се многу тажни поради тоа, додека од друга страна, цената на нафтата во нивната земја сигурно нема да ги расплаче. Тој контраст на пумпите не е само последица на цената на нафтата, туку и на длабоки политички и економски одлуки.
Во време кога цените на горивата продолжуваат да влијаат на меѓународните тензии, постои една земја каде што цената по литар ги надминува сите познати стандарди. Во Иран, литар бензин чини околу 0,021 евра (според најновите податоци од април 2026 година), додека цената на дизелот паѓа на приближно 0,005 евра за литар. Овие бројки, кога се применуваат на резервоар со просечна големина, го прават полнењето гориво речиси симболичен трошок.
Едноставна споредба е доволна за да се разбере обемот: полнењето на компактен автомобил до крај може да чини помалку од две евра . Во Европската Унија, истата операција лесно надминува 70 или 80 евра, во зависност од моделот и горивото.
Државните субвенции се клучен фактор
Клучот за ваквите цени не лежи на пазарот, туку во директната државна интервенција. Иранскиот систем одржува регулирани и субвенционирани цени, што му овозможува да одредува износи далеку под реалната цена на производот.
Сепак, овој модел не е целосно бесплатен. Најниската цена се однесува на ограничена количина на гориво месечно, обично околу 60 литри по возило. Над тој праг, цената прогресивно се зголемува во рамките на повеќеслојниот систем. Целта е двојна: да се гарантира основен пристап до енергија, а во исто време да се ограничи прекумерната потрошувачка.
И покрај ова, дури и најскапите категории остануваат далеку под европските цени. Овој пристап одговара на внатрешни фактори, како што е потребата за контрола на јавните трошоци и избегнување на нерамнотежи во сложен економски контекст.
Даночни оптоварувања: Светот во споредба со Европа
Разликата во споредба со европските земји не е исклучиво поврзана со пристапот до нафта. Во Европа, значителен дел од цената на горивото се состои од даноци, кои во многу случаи надминуваат 50 проценти од конечната цена. Ова објаснува зошто, дури и кога цените на суровата нафта паѓаат, цената на бензинската пумпа не паѓа пропорционално. Даночната структура, трошоците за логистика и маржите за дистрибуција имаат исто толку влијание како и самата цена на нафтата на акциите.
Во случајот на Иран, тој даночен товар практично исчезнува и е заменет со систем на директни субвенции што целосно го менува конечниот резултат. Ако ја прошириме перспективата, контрастот останува очигледен:
Соединети Американски Држави: Литар бензин чини околу 1,26 евра, а литар дизел чини околу 1,27 евра. Северноамериканскиот пазар го комбинира домашното производство со значително поумерено оданочување.
Израел: Цените се повисоки од 2 евра за литар, што го рангира меѓу најскапите земји (слично на европскиот врв). Тука цената точно ги одразува меѓународните трошоци и високиот даночен товар.
Јасно е дека цената на горивото не зависи само од тоа дали земјата има нафта, туку првенствено од тоа како земјата одлучува да го пренесе тој трошок (или данок) на потрошувачот.
Другата страна на медалот: Стандард и куповна моќ
Сепак, постои клучна нијанса што целосно го менува толкувањето на овие податоци. Во Иран, просечната месечна плата е помеѓу 300 и 500 евра, додека минималните плати варираат од 180 до 200 евра, во контекст обележан со ненадејна девалвација на националната валута.
Ова значи дека, иако горивото има речиси симболична цена во евра, куповната моќ на граѓаните е исклучително ниска. Затоа, вистинскиот финансиски товар што го претставува полнењето гориво за локалното население всушност не е толку далеку од она што го соочува просечниот европски возач кога го полни резервоарот.
The post Во оваа земја, бензинот е буквално поевтин од водата: Само ситниш од џебот е доволен за полн резервоар appeared first on Во Центар.
