Смртта на легендата на југословенскиот и хрватскиот фудбал Иван Гудељ повторно ја отвори за јавноста приказната за болеста која, дури и на врвот на неговата кариера, му го промени животот од корен.
Кога Гудељ имал само 26 години, дознал дека боледува од хепатитис Б, поради што морал да ја прекине својата брилијантна фудбалска кариера и да се откаже од големиот трансфер во Реал Мадрид. Иако успеал да се бори со инфекцијата децении подоцна, хепатитисот Б останал еден од најтешките здравствени предизвици со кои се соочил.
Оваа болест често може да помине речиси незабележано, без јасни симптоми, но кај некои заразени лица може да се претвори во хронична болест и со текот на времето да доведе до сериозно оштетување на црниот дроб, цироза или рак на црниот дроб. Токму затоа хепатитисот Б се нарекува и „тивок“ непријател – лицето може да не знае дека е заразено со години.
Клиничкиот термин „вирусен хепатитис“ се однесува на воспаление на црниот дроб предизвикано од еден од шесте вируси познати до денес. Меѓу вирусните хепатитиси, најпознат е секако хепатитисот Б, кој се смета за една од најраспространетите болести во светот. Според податоците на Светската здравствена организација, околу 50 милиони луѓе заболуваат годишно во светот, а постојано се откриваат нови случаи.
Инкубацијата (периодот од моментот на инфекцијата до манифестацијата на првите знаци на болеста) се движи од 50 до 80 дена, а најчесто е 100 дена. Клиничкиот тек на инфекцијата е под влијание на бројни фактори, од кои најважен е возраста на пациентот. Инфекцијата на новороденчиња и мали деца обично се јавува без клинички манифестации, но до 90% од случаите доведува до хронично пренесување на вирусот. Кај возрасните, една третина од инфекциите се јавуваат без клинички јасни симптоми, а во 6-10% од случаите се развива хронично пренесување, вели професор д-р Мирослав Спасиќ, раководител на Одделот за епидемиологија на Медицинскиот факултет во Ниш, пишува stetoskopinfo.rs.
Во природните средини, единствениот резервоар на инфекција е лице кое страда од акутен хепатитис Б, хронични заболувања на црниот дроб предизвикани од вирусот Б, како и асимптоматски носители на вирусот. И покрај фактот дека вирусот може да биде присутен во повеќето телесни течности, најважни извори на инфекција се крвта, спермата и вагиналните секрети. Инфекцијата на пациент со акутен хепатитис Б е релативно долга и може да се продолжи во случај на хроничен носител на вирусот.
„Главниот пат на пренесување на болеста е директен контакт, преку перкутана инокулација (за време на инјекции, земање крв, вакцинации, тетоважи, разни хируршки процедури). Вирусот може да се пренесе и со користење на вообичаени предмети (бричеви, четки за заби) кои се контаминирани со заразена крв“, додава професорот Спасиќ.
Инфекцијата е можна и кога заразената крв ќе дојде во контакт со микролезии на кожата (невидливи повреди), бидејќи само милионити дел од милилитар крв е доволен за да предизвика инфекција. Преносот преку мукозната мембрана (сексуален контакт), како и вертикалниот пренос (од болна или заразена мајка на фетусот) е многу чест начин на пренос. Денес, преносот преку трансфузија на крв, крвни деривати и трансплантација на органи не е од значење, бидејќи е воведено задолжително тестирање за присуство на вирусот.
Заштитата од хепатитис Б е комплексна и вклучува цела низа мерки, а најчесто зборуваме за општи и специфични мерки за заштита. Од општите мерки, најважна е ригорозната стерилизација на медицинските инструменти, како и употребата на материјали за еднократна употреба според системот „Едно лице, еден шприц, една игла“.
The post Болеста што ја заврши кариерата на Иван Гудељ: Може да се крие во телото со години без симптоми appeared first on Во Центар.
