Украинската металургија се соочува со една од најтешките кризи од почетокот на војната, откако серијата руски ракетни напади ги принуди трите главни преостанати челичарници во земјата да го запрат производството.
Олександр Водовиз, шеф на кабинетот на извршниот директор на украинската металуршка група Metinvest, за Financial Times изјави дека во сегашната ситуација Украина практично повеќе нема функционална челична индустрија. Станува збор за драматично намалување на капацитетите, но тврдењето дека „сите металуршки фабрики се уништени“ е пошироко од потврдените информации: трите клучни погони се запрени и сериозно оштетени, а не е утврдено дека сите украински металуршки капацитети се физички уништени.
Три фабрики произведуваа околу 90% од украинскиот челик
Најголемиот удар за Киев е фактот што погодените Zaporizhstal, Kamet Steel и ArcelorMittal Kryvyi Rih заедно обезбедувале околу 90 проценти од производството на челик во Украина. Metinvest управува со првите две, додека третиот комплекс е дел од ArcelorMittal.
Според Financial Times, балистички ракети ги погодиле клучните производствени делови на фабриките, вклучувајќи ги високите печки. Metinvest и ArcelorMittal потврдиле дека трите комплекси моментално не произведуваат челик. Повеќе од 15.000 работници се директно поврзани со погодените фабрики.
Водовиз вели дека компаниите во моментов не можат ниту да проценат колку ќе трае обновувањето.
„Не разбираме колку време ќе биде потребно за поправките – денови, недели, месеци или години“, изјави тој.
Особено тешка е ситуацијата во Zaporizhstal, еден од симболите на украинската тешка индустрија.
Фабриката престанала со производство по рускиот напад на 11 август, во кој, според Metinvest, загинале седум работници, а 21 биле повредени. Следувале нови напади, вклучувајќи четири балистички ракети на 12 септември и уште два проектила на 17 септември. Компанијата соопшти дека се оштетени производствената опрема, енергетската инфраструктура и железничките капацитети.
На 5 септември беше погоден и Kamet Steel во Kamianske. Пет лица загинаа, четворица беа повредени, а оштетувањата на синтер-погонот, високите печки, енергетската и транспортната инфраструктура доведоа до целосно запирање на производството.
Производството веќе драматично падна
Последиците веќе се гледаат во статистиката. Украинското производство на челик во август паднало на околу 277.000 тони, што претставува пад од 57,3% во однос на истиот месец минатата година и 39,4% во споредба со јули. Новите септемвриски напади дополнително ја влошија ситуацијата.
Проблемот за Украина не е само изгубеното производство. Металургијата традиционално е еден од клучните украински извозни сектори, обезбедува работни места, девизи и значителни даночни приходи. Затоа долготрајното запирање на фабриките може да создаде дополнителен притисок врз буџетот и трговскиот биланс.
Metinvest: Прашањето е дали индустријата ќе преживее
Metinvest уште пред последните напади предупредуваше дека секторот е во критична состојба поради комбинацијата од војната, проблемите со пристаништата, високите производствени трошоци и ограничувањата за извоз на европскиот пазар. Компанијата наведува дека трошоците за производство во текот на последната година пораснале за околу 30 проценти.
Сега ситуацијата е значително потешка.
Последните удари значат дека погоните што произведуваа околу девет десетини од украинскиот челик моментално се надвор од функција. Тоа е попрецизен опис од тврдењето дека буквално „сите металуршки фабрики во Украина се уништени“.
Доколку ремонтот трае со месеци или години, последиците би можеле да се почувствуваат далеку над самите фабрики – во рударството, железничкиот транспорт, извозот, вработувањето и украинските јавни финансии.
