Руските шпиони претвориле имоти низ Западна Европа во мрежа од „тројански коњи“ дизајнирани да започнат координирани саботажи , предупредија разузнавачките службеници.
Искористувајќи ја слабата законска рамка, тајните руски единици се осомничени за купување чувствителни недвижности во близина на воени и цивилни објекти во најмалку десетина европски земји.
Во обид да ја ескалираат својата „хибридна војна“ на Запад, руските разузнавачки агенции наводно стекнале летниковци, колиби, магацини, напуштени училишта, градски станови, па дури и цели острови со намера да ги користат како лансирни рампи за координиран надзор, саботажи и тајни напади .
Активни и поранешни функционери во три европски разузнавачки агенции за британскиот „Телеграф“ изјавија дека се плашат дека Русија можеби веќе има експлозиви, беспилотни летала, оружје и тајни оперативци на некои од локациите, подготвени да бидат активирани во случај на криза.
Дејствијата на саботажа поврзани со Москва – од палежи во Лондон и Варшава до пакет-бомби, заговори за атентат и обиди за излетување на возови од шините – се зголемија по руската инвазија на Украина пред четири години. Некои во западната разузнавачка заедница стравуваат дека овие инциденти може да бидат малку повеќе од „тест-возења“.
Наместо да започне конвенционален воен напад, разузнавачките претставници велат дека Кремљ би можел да се обиде да ја тестира решителноста на НАТО во „сивата зона“, организирајќи напади од поголем обем, кои можат да се негираат, со цел да се осакатат транспортните, комуникациските и енергетските мрежи, а воедно да се комплицира какво било повикување на клаузулата за колективна одбрана од Член 5 на алијансата.
„Саботажната кампања има помала веројатност да доведе до консензус за Член 5 отколку конвенционалната руска воена операција“, рече еден разузнавачки офицер.
„Негирањето – веројатно или не – го отежнува припишувањето, а без сигурност станува многу потешко да се добие поддршка“, додаде тој.
Велика Британија е „ранлива“ на напад
Блез Метревели, новиот шеф на МИ6, го искористи својот прв говор на функцијата за да предупреди дека Велика Британија сега „дејствува во просторот помеѓу мирот и војната“.
„Русија нè тестира во сивата зона со тактики што се веднаш под прагот на војна“, рече Метревели во декември.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски предупреди за време на викендот дека рускиот претседател Владимир Путин веќе започнал трета светска војна против Западот.
„Русија сака да наметне поинаков начин на живот на светот и да ги промени животите што луѓето ги избрале за себе“, рече тој.
Москва е осомничена за користење шпионски бродови и тајни бродови на флотата за поставување сензори и далечинско активирање експлозиви во близина на подводни кабли во британските води и на други места. Со стекнување средства во близина на воени бази или витална цивилна инфраструктура, официјалните лица веруваат дека Русија можеби спроведува слична стратегија на копно.
„Критичната национална инфраструктура е исклучително ранлива на злонамерни државни активности“, рече еден разузнавачки службеник.
„Дозволувањето на руските граѓани во голема мера непречено да инвестираат во стратешки недвижности претставува значаен вектор на закана на кој треба итно да се одговори“, додаде тој.
Велика Британија се смета за ранлива на таков напад. Иако се истражувани сомнителни аквизиции на имот во близина на седиштето на MI6 во Воксхол, централен Лондон, и амбасадата на Соединетите Американски Држави во Најн Елмс, безбедносните експерти и некои политичари стравуваат дека Русија можеби стекнала – или ќе се обиде да стекне – оддалечени имоти со поглед на подморничката база „Тридент“ во Фаслејн во западна Шкотска или на точките за поставување подморнички кабли на Шетландските Острови. Постојат стравувања дека Русите можеби купиле куќи околу RAF Акротири на Кипар.
Финска загрижена за „воениот“ остров
На европските држави им е кажано да го следат примерот на Финска, која во јули воведе речиси целосна забрана за Русите и Белорусите да купуваат недвижнини, предизвикувајќи верижна реакција во балтичките држави кои усвоија слични закони.
Сепак, малку други европски земји отишле толку далеку, а постојат загрижености дека Велика Британија останува ранлива на дупки во законите за имот, дури и по заострувањето на правилата за објавување.
Финската претпазливост се темели на искуство. Разузнавачките службеници ја сметаат за епицентар на тајната стратегија на Русија за стекнување стратешки лоцирани средства – модел за кој се верува дека Москва сега го реплицира низ цела Европа.
Ниту еден случај не ги вознемирил финските власти повеќе од „Аиристон Хелми“, кој тивко стекнал 17 имоти околу Архипелашкото Море, многу од нив близу до клучни бродски линии и телекомуникациска инфраструктура во близина на пристаништето Турку, седиштето на финската поморска индустрија и поморска команда.
Најимпресивен од нив беше островот Сакилуото. Утрото на 22 септември 2018 година, жителите од другата страна на каналот со неверица гледаа како хеликоптери и моторни чамци слетаат стотици камуфлирани командоси на островот.
Она што го откриле истражителите било извонредно. Имотот имал девет пристаништа, хелиодром, безбедносни камери и детектори за движење, камуфлажни мрежи и згради слични на касарни, секоја опремена со сателитски антени и современа комуникациска опрема.
Финска одлучи да не се соочи директно со Москва, обвинувајќи го рускиот сопственик на компанијата, Павел Мељников, за измама. Минатата година му беше изречена условна казна.
Руската влада ги отфрли сомневањата за шпионажа, а Дмитриј Медведев, поранешниот претседател, тврдеше дека само „болен ум“ може да извлече такви заклучоци. Финските политичари беа помалку убедени, забележувајќи дека „Аиристон Хелми“ купил и вишок десантни пловила од руската морнарица.
Од инвазијата на Украина во 2022 година, официјалните лица велат дека Русија во голема мера ги напуштила таквите грандиозни проекти, фокусирајќи се наместо тоа на реплицирање на „Еристон Хелми“ „во минијатура, но во голем обем“, претворајќи стотици, можеби илјадници, инаку неописливи згради низ Европа во места за прислушување, безбедни куќи и потенцијални складишта за оружје.
Некои се отворено во сопственост на руската држава, иако се наменети за наводно бенигни цели. Западните влади почнаа да затвораат неколку од нив. Полска го затвори рускиот конзулат во Гдањск минатиот ноември, додека Велика Британија минатата година му го одзеде дипломатскиот статус на руски имот во Источен Сасекс откако соседите објавија дека од имотот биле распоредени дронови за надзор.
Латвија ги затвори одморалиштата од советската ера долж балтичкиот брег поради стравувања дека би можеле да се користат како појдовна точка за тајни операции.
Потешко е да се следи многу поголемиот број имоти во сопственост на руски поединци и компании. Во Норвешка, колибите поврзани со личности поврзани со Кремљ се наоѓаат во близина на чувствителни воени локации во Арктикот. Тука спаѓаат куќите во Малселв Фјеландсби, со поглед на воздухопловната база Бардуфос во Тромсе, една од најважните воени бази во земјата, опремена со планински хангари за заштита на авионите Ф-35 стационирани таму.
Руската православна црква – која долго време се сметаше за тесно поврзана со Кремљ од страна на западните разузнавачки агенции – стекна средства во близина на поморските бази и радарските инсталации во Норвешка и Шведска, што предизвика загриженост за безбедноста.
Во Норвешка, со поглед на поморската база Хаконсверн во Берген, се наоѓа Молитвениот дом Сореиде, кој го купи Руската православна конгрегација во 2017 година.
Службениците во тоа време предупредија дека Русите би можеле да ги попречат сигналите и да контролираат беспилотни летала оттаму, како и да сместат Руси кои можеби ќе сакаат да ја мапираат областа.
Во шведскиот град Вестерос, црква патролирана од кучиња за напад и опкружена со ограда и камери е изградена во 2023 година во близина на стратешки важен аеродром, а подоцна шведската разузнавачка служба ја оценила како потенцијална платформа за шпионажа. Свештеникот што ја надгледувал црквата добил медал од СВР, главната руска цивилна служба за надворешно разузнавање, соопштија официјални лица.
Фотографија: Викимедија
„Повеќе од една деценија, руските субјекти систематски купуваат недвижности во Финска, Шведска и Норвешка во непосредна близина на воени бази, пристаништа и стратешки линии за снабдување“, рече Чарли Едвардс, виш соработник за стратегија и национална безбедност во Меѓународниот институт за стратешки студии во Лондон.
„Она што некогаш изгледаше како сомнителна комерцијална активност, еволуираше во препознатлив вектор за хибридно војување, надзор и потенцијална саботажа“, рече тој.
Надвор од нордискиот регион, европските разузнавачки агенции пријавија аквизиции поврзани со Русија во близина на поморските бази и стратешките водни патишта на Сицилија, Крит и континентална Грција, како и во близина на чувствителни локации во Лондон, Париз и Женева.
Преземањето на градските станови за поткопување на непријателските држави е тактика од Студената војна, забележа Чарли Салониус-Пастернак, раководител на Канцеларијата за Нордик Вест, геополитички тинк-тенк со седиште во Хелсинки.
„Познато е дека Советскиот Сојуз имал низа станови во Хелсинки за сè, од шпионажа и надзорни стапици до криење оружје за да се овозможи побрзо преземање на градот“, рече тој.
Швајцарија се јавува како особена загриженост. Разузнавачките претставници велат дека руските оперативци користеле објекти во близина на федералниот Институт за хемиска одбрана што ги истражува труењата во Солсбери за да пресретнат Wi-Fi мрежи и да следат експерти за оружје. Зголемување на руските купувања е пријавено и во селата во близина на Големиот хадронски сударач, во близина на Женева, што ги зголемува стравувањата од потенцијална саботажа на далноводи и кабли за податоци.
The post МРЕЖА ТРОЈАНСКИ КОЊИ: Русија купува куќи и станови во близина на воени бази низ Европа, подготвува тајни напади? appeared first on Во Центар.
