Во периодот од 10 до 19 јануари, до Богојавление, во народната традиција трае посебен и мистериозен циклус познат како некрстени денови. Според старите верувања, тоа е времето помеѓу Христовото раѓање и неговото крштевање, кога светот сè уште не е целосно осветен, а границата помеѓу видливото и невидливото станува потенка од вообичаеното. Токму затоа нашите предци во тие денови живееле според посебни правила, потпирајќи се на обичаи, симболи и заедница како форма на заштита.
Ноќи што разбудија страв
Се верувало дека ноќите во текот на некрстените денови се особено опасни. Според легендата, на зајдисонце излегувале несвети сили и талкале до првите петли. Затоа се советувало да не се излегува од куќата ноќе, освен ако не е апсолутно неопходно. Ако патот не можел да се избегне, луѓето носеле лук, крст или остар метален предмет со себе, бидејќи се верувало дека таквите симболи го одбиваат злото и го штитат патникот.
Куќни правила што не се прекршуваат
Во деновите на некрстените деца, во домаќинствата важеле строги правила. Жените не пределе ниту ткаеле, а се избегнувало перење алишта. Посебно се внимавало да не се остава белата постелнина надвор, бидејќи се верувало дека може да привлече зли духови. Најголемо внимание било насочено кон децата – се верувало дека тие се најранливи и дека преку нивната облека или работи може да се нанесе болест или магија.
Скриената светлина и тишината на домот
Во некои региони, особено во источна Србија и влашките села, куќите се држеле во полутемница ноќе. Прозорците биле затворени, завесите биле спуштени, а светлината била скриена за да не привлече она што не треба. Водата што стоела во садовите ноќе не се пиела, бидејќи постоело верување дека злите духови можат да влезат во неа и да му наштетат на оној што ја користи без размислување.
Деца родени во некрстени денови
Посебни верувања биле поврзани со децата родени во овој период. Се сметало дека се придружени со лошо здравје или немирен живот. Како форма на заштита, постарите лица имале посебен обичај. Секоја година, во текот на некрстените денови, детето било облечено во кошула исткаена до огништето. Огнот бил симбол на живот, топлина и безбедност во народната свест, па затоа се верувало дека таквата кошула има моќ да го заштити детето од зло.
Со маски и бучава против темнината
За да го потиснат стравот, луѓето му се спротивставувале со радост. Во деновите на некрстените, се организирале поворки од коледари – луѓе маскирани во страшни ликови оделе низ куќите, пеејќи и правејќи бучава. Иако маските изгледале страшно, нивната цел била токму спротивна: да се потсмеваат, збунуваат и одбиваат злото со моќта на смеата и заедништвото.
Интересно е што во овој период немало строг пост, дури ни во среда и петок, освен на денот на Крстовден пред Богојавление. Се верувало дека целосниот оброк, разговорот и семејните собири имаат посебна моќ. Ситоста, смеата и блискоста се сметале за посилен штит од кој било страв што ги придружувал некрстените денови.
The post Некрстените денови започнуваат денес: До Богојавление, овие обичаи строго се почитуваат, особено ноќе (фото) appeared first on Во Центар.
