Иако официјалната невработеност во Русија останува на рекордно ниско ниво, сè повеќе компании воведуваат неплатен одмор и намалување на платите, додека реалните приходи на граѓаните опаѓаат, а цивилниот сектор тоне.
Во изминатите три години, руските компании спроведоа мерки за штедење против вработените најмалку 6.600 пати – испраќајќи ги на неплатен одмор, скратувајќи го работното време, намалувајќи ги платите или вршејќи отпуштања. Овие податоци ги објави „Новаја Газета Европа“ во анализа заснована на следење на медиумските извештаи, каналите на Телеграм и јавно достапните информации.
Скриената невработеност е во пораст
Бројот на случаи на таканаречена скриена невработеност – неплатено отсуство, работа со скратено работно време и намалување на платите – се зголеми за 73 проценти во 2025 година во споредба со претходниот период. Само минатата година, ваквите мерки беа воведени 40 проценти почесто отколку порано, погодувајќи најмалку 2.500 компании. Ова се податоци собрани од јавно достапни извори, а не од официјална статистика.
Најпогодени се клучните сектори на руската економија – индустријата за јаглен, автомобилската индустрија и нафтената индустрија. Во рударскиот сектор, според достапните информации, заостанатите плати надминале пет милиони евра, додека се проценува дека помеѓу 10.000 и 20.000 работници би можеле да ги изгубат своите работни места. Автомобилската индустрија, која профитираше во првите години од војната по заминувањето на западните брендови, сега страда од пад на побарувачката и зголемување на трошоците. Нафтениот сектор се соочува со последиците од санкциите, пониските цени на енергијата и недостатокот на инвестиции. Дополнителен удар претрпе зголемениот даноци, укинувањето на бенефициите и високите каматни стапки на Централната банка на Русија.
Рекордно ниска, но измамничка невработеност
И покрај сè, официјалната стапка на невработеност во Русија во декември минатата година изнесуваше само 2,2 проценти – историски минимум. Властите ја користат оваа бројка како доказ за стабилноста на економијата. Сепак, се занемарува фактот дека илјадници работници се формално вработени, но всушност немаат работа или се на неплатен одмор. Така, статистиката бележи „недостаток на работна сила“, додека реалните приходи на граѓаните опаѓаат.
Синдикатите со години предупредуваат за зголемувањето на бројот на работници на скратено работно време или без плата. А претседателот Владимир Путин минатото лето призна дека бројот на вакви случаи речиси се дуплирал од почетокот на годината. Анализите покажуваат дека трендот се забрзува и влијае и на големите државни компании.
Граѓаните сè повеќе го стегаат ременот
Падот на реалните приходи ги принудува граѓаните да ги намалат трошоците. Продавниците, кафулињата и рестораните се затвораат, а во Москва повеќе ресторани се затворија во 2025 година отколку за време на пандемијата. Слабата куповна моќ дополнително влијае на малите и средните претпријатија, кои веќе се оптоварени со повисоки даноци и скапи кредити.
Русија се соочува со сериозни социо-економски предизвици поврзани со војната во Украина во наредниот период. Демографската криза се продлабочува, дел од работоспособното население ја напуштило земјата или е на фронтот, додека ресурсите сè повеќе се насочуваат кон воената индустрија. Технолошката изолација и санкциите дополнително го уриваат цивилниот сектор, кој, според аналитичарите, ќе биде тешко да се обнови по завршувањето на конфликтот.
Растечки тензии во општеството
Зголемувањето на цените на храната и основните услуги претставува дополнителен товар за граѓаните. Големината на сивата економија исто така се зголемува – се проценува дека дури 45 проценти од стоматолошките ординации работат без соодветни лиценци, користејќи неодобрени лекови и неквалификуван персонал. Случаите на корупција се исто така во пораст – според различни извори, бројот на откриени случаи се зголемил помеѓу 53 и 94 проценти од 2022 година, додека просечната вредност на митото достигнала околу еден милион рубли, или приближно 11.000 евра.
Аналитичарите предупредуваат дека пропагандата може да одржува слика за стабилност, но дека падот на животниот стандард создава растечко незадоволство. Тие тврдат дека ако чувството на економска несигурност се совпадне со политичката слабост на властите, последиците би можеле да бидат сериозни – „фрижидерот би можел да го победи телевизорот“.
Иако БДП формално преживува благодарение на воената индустрија и државната потрошувачка, цивилниот сектор слабее. Доколку не се променат сегашните политики, последиците за руското општество би можеле да бидат долгорочни и длабоки.
The post Русија на работ на економски колапс? Илјадници без плати, компаниите масовно ги намалуваат трошоците, рестораните се затвораат со рекордна брзина – Кремљ тврди дека сè е под контрола appeared first on Во Центар.
