Руските шпиони ги претворија недвижностите низ Западна Европа во мрежа од „тројански коњи“ дизајнирани да започнат координирана кампања на саботажа, предупредија разузнавачките службеници. Искористувајќи ја слабата законска рамка, тајните руски единици купуваат недвижности во близина на воени и цивилни објекти во најмалку десетина европски земји.
Со намера да ја ескалираат својата „хибридна војна“ против Западот, руските шпионски агенции наводно стекнале колиби, планински колиби, магацини, напуштени училишта, градски станови, па дури и цели острови за да ги користат како појдовни точки за координиран надзор, саботажи и тајни напади, пишува „Телеграф“.
Активни и поранешни офицери на три европски разузнавачки агенции изјавија за британскиот весник дека се плашат дека Русија можеби веќе има експлозиви, беспилотни летала, оружје и тајни оперативци на некои од овие локации, подготвени да бидат активирани во кризна ситуација.
Разузнавачките претставници велат дека наместо да започне конвенционален воен напад, Кремљ би можел да се обиде да ја тестира решителноста на НАТО во „сива зона“ со спроведување на напади што можат да се негираат, насочени кон осакатување на транспортните, комуникациските и енергетските мрежи. Ова, исто така, би го комплицирало повикувањето на Член 5 на алијансата за колективна одбрана.
„Кампањата на саботажа има помала веројатност да создаде консензус околу Член 5 отколку што би постигнала конвенционална руска воена операција“, рече еден разузнавачки офицер. „Можноста за негирање – без разлика дали е веродостојно или не – го отежнува утврдувањето на одговорноста, а без сигурност станува многу потешко да се добие поддршка.“
Финска крена тревога поради „воен“ остров
На европските земји сега им се советува да го следат примерот на Финска, која минатиот јули воведе речиси целосна забрана за купување недвижности од страна на Русите и Белорусите, поттикнувајќи ги балтичките земји да усвојат слични закони. Сепак, малку други европски земји отишле толку далеку.
Ниту еден случај не ги вознемири финските власти повеќе од „Аиристон Хелми“, компанија која тивко стекна 17 имоти во архипелагот Турку, многу од нив во близина на клучни бродски патишта и телекомуникациска инфраструктура. Најистакнат беше островот Сакилот.
Утрото на 22 септември 2018 година, жителите од другата страна на каналот со неверица гледаа како хеликоптери и моторни чамци со десетици вооружени специјални сили слетаат на островот. Она што го откриле истражителите било извонредно: девет пристаништа, хелиодром, безбедносни камери и детектори за движење, камуфлажни мрежи и згради слични на касарни, секоја опремена со сателитски антени и напредна комуникациска опрема.
Финска одлучи да не ја провоцира директно Москва, обвинувајќи го рускиот сопственик на компанијата, Павел Мелников, за измама, за што минатата година доби условна казна. Руската влада ги отфрли обвинувањата за шпионажа, а поранешниот претседател Дмитриј Медведев тврди дека само „болен ум“ може да дојде до такви заклучоци. Финските политичари се помалку убедени, забележувајќи дека „Аиристон Хелми“ исто така купил деактивирани десантни бродови од финската морнарица.
Мрежата се шири низ цела Европа
Официјалните лица велат дека од инвазијата на Украина во 2022 година, Русија во голема мера ги напуштила таквите грандиозни проекти и наместо тоа се фокусирала на реплицирање на случајот „Аристон Хелми“ „во минијатура, но во големи размери“, претворајќи стотици, можеби илјадници, инаку незабележителни згради низ Европа во прислушувачки места, безбедни куќи и потенцијални складишта за оружје.
Некои се отворено во сопственост на руската држава, иако се наменети за наводно бенигни цели. Западните влади почнаа да затвораат некои од нив. Полска го затвори рускиот конзулат во Гдањск минатиот ноември, додека Велика Британија го одзеде дипломатскиот статус на имот во сопственост на Русија во Источен Сасекс пред две години, откако соседите пријавија дека од имотот полетуваат беспилотни летала за надзор. Латвија ги затвори одморалиштата од советската ера долж балтичкиот брег поради страв дека би можеле да се користат како полигони за обука за тајни операции.
Многу е потешко да се следи огромниот број имоти во сопственост на руски поединци и компании. Во Норвешка, колибите поврзани со луѓе блиски до Кремљ се наоѓаат во близина на чувствителни арктички воени локации, како што се оние со поглед на воздухопловната база Бардуфос, една од најважните во земјата.
Руската православна црква, која долго време се сметаше за тесно поврзана со Кремљ од страна на западните разузнавачки агенции, стекна имот во близина на поморски бази и радарски објекти во Норвешка и Шведска.
Во Норвешка, со поглед на поморската база Хаконсверн, има молитвен дом што руската православна заедница го купи во 2017 година. Во шведскиот град Вестерос, црква изградена во 2023 година во близина на стратешки важен аеродром е оценета како потенцијална платформа за шпионажа.
„Повеќе од една деценија, руските субјекти систематски купуваат недвижности во Финска, Шведска и Норвешка во непосредна близина на воени бази, пристаништа и стратешки линии за снабдување“, рече Чарли Едвардс од Меѓународниот институт за стратешки студии во Лондон.
„Она што некогаш изгледаше како сомнителна комерцијална активност, прерасна во препознатлив вектор на хибридно војување, надзор и можна саботажа.“ Надвор од нордискиот регион, европските разузнавачки агенции забележаа аквизиции поврзани со Русија во близина на поморските бази на Сицилија, Крит и континентална Грција, како и во близина на чувствителни локации во Лондон, Париз и Женева.
Европскиот одговор е недоволен.
Аналитичарите стравуваат дека европските земји не реагираат доволно брзо. Додека Латвија, Литванија и Норвешка ги заострија контролите, а Естонија планира да воведе ограничувања ова лето, предложената забрана за продажба на недвижности на руски купувачи на ниво на цела ЕУ пропадна минатата година поради отпорот од земјите загрижени за економските последици.
Се вели дека Кипар бил особено против, и покрај серијата аквизиции на имоти поврзани со Москва во близина на британските бази на островот.
Резултатот, предупредуваат експертите, е мешавина од закони полни со слепи точки, усложнети од неподготвеноста на разузнавачките агенции да споделуваат чувствителни информации преку границите.
„Додека контраразузнавањето останува на национално ниво, тоа нема да успее да се справи со заканата што ги преминува сите национални граници во Европа“, рече еден безбедносен службеник.
The post Тајни руски единици масовно купуваат недвижности во десетина европски земји appeared first on Во Центар.
