Мултиплекс склерозата е имуно-посредувана болест на централниот нервен систем (мозок и ‘рбетниот мозок). Симптомите на мултиплекс склероза варираат од пациент до пациент и можат да влијаат на движењето, видот, говорот, рамнотежата, мочниот меур и менталното здравје.
– Кај мултиплекс склерозата, имунолошкиот систем го напаѓа миелинот, заштитната обвивка околу нервните влакна што им овозможува на импулсите брзо да патуваат помеѓу мозокот и телото. Кога миелинот е оштетен, сигналот помеѓу мозокот и нервите се забавува, а понекогаш доаѓа и до трајно оштетување на нервите , поради што мултиплекс склерозата се смета и за невродегенеративно заболување – објаснува д-р Горица Ѓокиќ, невролог .
Подмолни симптоми
Според неа, знаците и симптомите на мултиплекс склероза можат значително да варираат од личност до личност и во текот на самата болест, во зависност од тоа кои нервни влакна се зафатени.
– Најчесто се јавуваат проблеми со движењето , како што се слабост на екстремитетите, тремор, губење на координацијата, одење на широка основа или тешкотии при одење. Може да има и сензации на струја по должината на ‘рбетот при свиткување на вратот напред, попознато како знак на Лермит. Засегнатите лица може да имаат и визуелни нарушувања, вклучувајќи делумно или целосно губење на видот на едното око, двоен вид (диплопија) или заматен вид, како и нејасен говор и вртоглавица .
Проблемите со сексуалната функција, функцијата на цревата и мочниот меур се исто така чести, вели тој, додека некои пациенти доживуваат депресија, анксиозност и други психијатриски симптоми.
– Повеќето луѓе со МС имаат релапсно-ремитентирачки тек на болеста. Тие доживуваат периоди на нови симптоми – рецидиви по кои симптомите делумно или целосно се повлекуваат, периодите на ремисија можат да траат со месеци или дури со години.
Постојат два вида на тек на болеста кај мултиплекс склероза:
* Релапсно-ремитентна мултиплекс склероза (RRMS) кај која 50 проценти од луѓето постепено ги скратуваат периодите на ремисија, што е познато како секундарно-прогресивна МС (SPMS).
* Помал процент од луѓето со МС имаат постојана прогресија на симптомите, што е познато како примарна прогресивна МС
Дијагноза
За дијагностицирање на мултиплекс МРИ скенирањето открива дисеминирани демиелинизациски полиња, додека евоцираните потенцијали покажуваат продолжување на латенцијата, што укажува на оштетување на нервните патишта.
Терапија
Мултиплекс склерозата бара различни пристапи кон третманот , во зависност од видот на болеста и стадиумот на нападот. За контрола на релапсот (периодот кога болеста ненадејно ги влошува симптомите), се користат пулсни дози на кортикостероиди и терапевтска размена на плазма, додека терапиите што го модифицираат текот на болеста помагаат во забавување на прогресијата и намалување на фреквенцијата на нападите.
– Денес, пациентите со МС имаат на располагање голем број лекови – од инјектирачки бета интерферони и глатирамер ацетат, преку интравенски третмани како што се окрелизамуб и натализумаб, до орални терапии како што се диметил фумарат, терифлуномид и сипонимод – што овозможува персонализиран пристап и подобра контрола на болеста.
Најновата терапија
– Најновите терапии за мултиплекс склероза нудат попрактичен и поефикасен пристап кон контролата на болеста. Оралниот лек понезимод се дава еднаш дневно и го менува текот на болеста кај релапсните форми на МС (форма на болеста кај која симптомите се појавуваат во бранови – тие периодично се влошуваат, а потоа делумно или целосно исчезнуваат), додека пегинтерферон бета-1а се администрира поткожно еднаш на секои две недели, опфаќајќи ги сите форми на болеста, вклучувајќи ја и секундарно прогресивната.
Најновите терапии за мултиплекс склероза нудат попрактичен и поефикасен пристап за контрола на болеста
Иновациите во терапијата им овозможуваат на пациентите полесно да ги користат лековите и подобро да ги контролираат симптомите. Во моментов се подготвува и клиничко испитување од фаза II за оралниот лек EHP-101, што дополнително ги проширува можностите за идни третмани.
Секундарно прогресивна мултиплекс склероза (SPMS) е состојба која се карактеризира со постепено влошување по релапсирачки-ремитен тек на болеста. И покрај големиот напредок во нашето разбирање на болеста, дијагнозата и третманот на SPMS остануваат голем предизвик во рутинската клиничка пракса.
Рано препознавање на SPMS
Многу земји во Европа имаат висока преваленца на мултиплекс склероза (> 100 на 100.000 жители), но SPMS во рана фаза останува во голема мера недијагностицирана. – Поради дијагностичката несигурност и недостатокот на универзално прифатена дефиниција за болеста, клиницистите повеќе се потпираат на ретроспективна анализа на клиничките симптоми за да ја потврдат дијагнозата, што доведува до недоволно препознавање на SPMS – истакна д-р Ѓокиќ.
Навремено следење на транзицијата од RRMS во SPMS
Процентот на транзиција на релапсно-ремитентна мултиплекс склероза (RRMS) во SPMS е од 39,5 до 52 проценти на ниво на ЕУ. За навремена идентификација на пациенти кои транзитираат од RRMS во SPMS, се препорачува често следење на пациентите и периодична проценка на прогресијата со помош на алатката MSProDiscuss, која е достапна и на српски јазик бесплатно за лекарите благодарение на Novartis .
– Оваа алатка овозможува брза проценка на пациентите кои транзитираат од RRMS во SPMS. Прогресијата на MS обично се следи преку резултатите од проширената скала за статус на попреченост (EDSS), но поради краткорочните варијации во резултатите (3-6 месеци), потврдата на прогресијата често бара подолг период од 12 месеци или повеќе. Исто така, проценката на когнитивните функции игра важна улога во следењето на секундарната прогресија на болеста – објасни нашиот соговорник.
Еве неколку брзи совети за луѓе со мултиплекс склероза:
* Следете ја терапијата и редовно посетувајте невролог.
* Планирајте активности и правете паузи поради замор.
* Лесни вежби: одење, јога, пливање.
* Држете ја куќата без пречки, користете помагала по потреба.
* Внимавајте на температурата на вашето тело — избегнувајте прекумерна топлина.
* Хранете се здраво и пијте доволно вода.
* Спијте доволно и намалете го стресот.
* Побарајте поддршка од семејството, пријателите или групите.
Сипонимод е првиот орален лек за активен SPMS кој делува директно на ЦНС, запирајќи ја демиелинизацијата и воспалението, а раната администрација може да го забави напредувањето на болеста.
The post Мултиплекс склерозата го уништува нервниот систем: Невролог открива како да се препознаат подмолните симптоми и дали постои лек appeared first on Во Центар.
