Островот Харг, низ кој минува околу 90 проценти од извозот на нафта на Иран, се смета за најчувствителна економска точка на Иран, но и покрај американско-израелските напади, досега остана недопрен.
Аналитичарите предупредуваат дека евентуален напад врз овој нафтен терминал би можел да предизвика драматичен пораст на цените на нафтата на глобалниот пазар.
Според проценките на експертите, цената на барел, која веќе достигна околу 120 долари, би можела да скокне на 150 долари доколку Харг биде бомбардиран или окупиран.
Нил Квилијам од истражувачкиот центар „Чатам Хаус“ истакнува дека станува збор за инфраструктура која е од клучно значење за глобалните енергетски пазари.
„Премногу е важно неговиот напад да помине без сериозни последици за светската економија“, предупреди тој.
Иако САД погодија илјадници цели во и околу Иран за време на операциите, досега избегнуваа директни напади врз клучната нафтена инфраструктура на земјата. И покрај ова, цените на нафтата веќе се зголемија за околу 20 долари за барел, делумно поради стравувањата дека иранската одмазда би можела дополнително да го дестабилизира сообраќајот низ Ормутскиот теснец, еден од најважните морски патишта во светот за транспорт на енергија.
Сепак, израелските воздухопловни сили неодамна погодија две рафинерии и складишта за гориво во Техеран, предизвикувајќи големи пожари и густ чад над главниот град.
Островот Харг е корален остров долг околу осум километри во Персискиот Залив, сместен на околу 40 километри од иранскиот брег и е главна крајна точка за нафтоводи од големи нафтени полиња во централен и западен Иран. Островот е дом на огромни товарни пристаништа за танкери што транспортираат сурова нафта низ целиот свет.
Терминалот е изграден во време кога Иран соработувал со американската компанија „Амоко“, но по револуцијата паднал под контрола на иранските власти.
Според проценките на инвестициската банка JPMorgan Chase, низ Харг обично поминуваат помеѓу 1,3 и 1,6 милиони барели нафта дневно. Сепак, на почетокот на годината, Иран го зголеми својот извоз на дури три милиони барели дневно во очекување на можен конфликт. Околу 18 милиони барели нафта моментално се складираат на островот.
Некои американски претставници дури ја разгледаа и опцијата за окупирање на островот. Поранешниот советник на Пентагон за Иран и Ирак во администрацијата на Џорџ В. Буш, Мајкл Рубин, рече дека контролата врз Харг може сериозно да ја ослабне иранската економија.
„Ако Иран не може да ја продава својата нафта, не може ни да го финансира режимот“, рече тој.
Сепак, експертите предупредуваат дека таков потег би можел да има спротивен ефект. Поранешната разузнавачка службеничка на британската армија, Линет Нусбахер, смета дека уништувањето на инфраструктурата на Харг би предизвикало долгорочен скок на цените на нафтата и сериозно нарушување на светскиот пазар на енергија.
Покрај економските последици, постои и политичко прашање, имено дека уништувањето на клучниот извор на приход на Иран би можело дополнително да ја дестабилизира земјата и да ја отежни секоја идна политичка транзиција.
Аналитичарите, исто така, предупредуваат дека евентуалното заземање на островот би барало голема и долгорочна воена операција, многу посложена од стандардните операции на специјалните сили.
Дури и ако САД ја преземат контролата врз терминалот, Иран сè уште ќе може да произведува нафта, но нема да има начин да ја извезува, што експертите велат дека би можело да доведе до сериозни нарушувања на глобалниот пазар на енергија.
The post Еве зошто иранскиот остров Харг досега остана недопрен, целиот свет би ја платил цената за напад appeared first on Во Центар.
