Повременото заборавање на работи, како што се клучевите од автомобилот или намирниците во продавницата, е нормален дел од животот. Но, ако сте под стрес, особено во средна возраст, ваквите моменти може да изгледаат почести и поизразени. Постои биолошко објаснување за ова: Хроничниот стрес ги зголемува нивоата на кортизол и други хормони, што може да се меша во складирањето и потсетувањето на информации, а хормоналните промени во вашите четириесетти и педесетти години можат дополнително да го засилат овој ефект.
Што му прави стресот на вашиот мозок?
Кога сте под стрес, вашето тело го ослободува хормонот кортизол во крвотокот. Во мали дози, тој е корисен, но при хроничен стрес, неговите нивоа остануваат покачени подолго отколку што треба, што почнува да се меша со меморијата. Постојано високите нивоа на кортизол можат да ги променат мозочните структури одговорни за меморијата, личноста и емоциите, вклучувајќи го префронталниот кортекс и амигдалата, според Health.
Хроничниот стрес влијае и на хипокампусот, центарот за меморија во мозокот кој е клучен за обработка на сеќавањата. Како резултат на тоа, луѓето кои се под продолжен стрес може да имаат тешкотии при формирање нови сеќавања и при потсетување на старите.
Истражувањата покажуваат дека хроничниот стрес, исто така, ја нарушува проспективната меморија – способноста да се запомнат планираните дејства, како што се земање лекови или телефонски повик – со оштетување на врските помеѓу хипокампусот и остатокот од мозокот.
Зошто заборавеноста може да се влоши во средната возраст
Иако нивото на стрес генерално почнува да се намалува по 50-годишна возраст, средниот век е исклучително стресен период за многумина, исполнет со грижа за деца или постари родители, работен притисок и финансиски грижи. Таквиот постојан притисок ги одржува нивоата на кортизол покачени, што влијае на меморијата. Заборавот предизвикан од стрес може да создаде и маѓепсан круг – заборавањето дополнително го зголемува стресот, што пак ја влошува меморијата.
Покрај стресот, проблемите со меморијата во четириесеттите и педесеттите години можат да бидат влошени од хормонални промени, кои варираат во зависност од полот. Кај жените, за време на перименопаузата, преодниот период пред менопаузата, нивото на естроген, кој ја поддржува функцијата на мозокот и меморијата, опаѓа, што ги прави поподложни на заборавеност.
Кај мажите, нивото на тестостерон постепено се намалува по 35-годишна возраст. Иако се потребни повеќе истражувања, пониските нивоа на тестостерон се поврзани со повисоки стапки на когнитивен пад, што е обележано со постепени промени во меморијата и размислувањето.
Кога треба да се грижите за заборавеност?
Мали паузи во меморијата поврзани со стрес, како што се моментални блокади при наоѓање зборови или заборавање зошто сте влегле во соба, се чести и честопати привремени. Сепак, некои знаци укажуваат дека можеби е добра идеја да разговарате со вашиот лекар.
Тие вклучуваат повторување на истите прашања, губење на познати места, тешкотии при следење на упатства, често губење работи без можност за наоѓање и проблеми со завршување на секојдневните задачи, како што е навремено плаќање сметки.
Навики кои можат да помогнат со заборавеноста предизвикана од стрес
Истражувањата покажуваат дека луѓето кои пријавуваат повеќе стрес во средните години имаат тенденција да имаат поголем когнитивен пад во текот на следните 30 години. Затоа е клучно да се најдат начини за опуштање и намалување на нивото на кортизол. Неколку стратегии можат да помогнат.
Редовното вежбање, особено кардио, е еден од најефикасните начини за намалување на стресот и поддршка на здравјето на мозокот бидејќи ја промовира невропластичноста – способноста на мозокот да формира нови врски и да се адаптира. Квалитетниот сон е исто така клучен.
The post Зошто стресот ве тера да заборавате работи, особено во средните години? appeared first on Во Центар.
