Сексуална злоупотреба на деца, 604 детства што системот не ги слушна

Сексуална злоупотреба на деца во Македонија е евидентирана кај 604 жртви во периодот од 2020 до 2025 година, покажува анализата на Народниот правобранител, која предупредува дека зад бројките стојат деца што често молчат од страв, срам и недоверба, додека институциите реагираат бавно, фрагментирано и без доволно заштита насочена кон жртвата.

Според податоците што ги презентираше Канцеларијата на Народниот правобранител, од 2020 до 2024 година биле евидентирани 508 случаи, а во 2025 година уште 96 деца жртви. Најголем дел од жртвите се девојчиња, но анализата предупредува дека момчињата исто така се жртви и дека реалниот број може да биде поголем поради потешкотиите при пријавување.
Најчести се тешки кривични дела. Во периодот опфатен со анализата се евидентирани 186 случаи на силување дете под 15 години, 99 случаи на полов напад и силување, како и 96 случаи на вонбрачен живот со дете. Во 2025 година, повторно најчесто регистрирано дело било силување дете под 15 години, со 48 жртви.
Особено вознемирувачки е податокот дека жртви има и меѓу деца под десет години, а најмалото дете било помало од три години. Над 57 проценти од жртвите се на возраст од 11 до 15 години, што ја става оваа возрасна група меѓу најранливите во системот на заштита.
Анализата покажува дека случаите најчесто ги пријавуваат родители, старатели и здравствени установи, додека училиштата и центрите за социјална работа поретко се јавуваат како иницијатори на пријавите. Тоа укажува на сериозна слабост во раното препознавање на ризиците, особено во средини каде детето зависи од возрасни лица и нема лесен пристап до помош.
Народниот правобранител предупредува дека проблемот не завршува со пријавувањето. Детето жртва често влегува во систем што не е доволно усогласен, со повеќе институции што постапуваат одделно, без континуирана психосоцијална поддршка и без доволно специјализиран пристап кон траумата.
Една од најкритичните слабости е начинот на сослушување на децата. Иако законите предвидуваат заштитни механизми и ограничување на повторното испрашување, во практиката тие не се применуваат доследно. Според објавените податоци, во земјата постојат само осум специјализирани простории за сослушување, а само мал дел од децата биле интервјуирани во услови приспособени на нивната возраст и психолошка состојба.
Во извештајот се посочува и дека Северна Македонија нема напредок во усогласувањето со правото на Европската унија за сексуална злоупотреба и експлоатација на деца. Европската комисија во извештајот за земјата наведува дека Акцискиот план за борба против трговијата со деца треба да се усогласи со Конвенцијата од Ланзароте и законодавството на ЕУ.
Овие бројки ја отвораат најтешката дилема за институциите: дали државата има систем што навреме препознава, заштитува и лекува, или систем што го гледа детето дури откако траумата веќе се случила. Зад секој од 604 случаи стои детство што не смее да остане само предмет, бројка или статистика.

The post Сексуална злоупотреба на деца, 604 детства што системот не ги слушна appeared first on Provereno.

Пронајдете не на следниве мрежи: